İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1497 K.2024/1432

Dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... Bankası T.A.O Kapaklı, Tekirdağ Şubesi'ne ait ... iban no'lu hesaba tanımlı keşidecisi ... olan 30/09/2024 keşide tarihli ... çek seri no'lu 80.000,00 TL bedelli çekin çamaşır makinesinde yanlışlıkla yıkanarak yıprandığını, çekin kullanılamaz hale geldiğini, müvekkilinin çekten doğan haklarını talep edebilmesi için çekin iptalini talep etmek gerektiğini, müvekkilinin hamili olduğu ... Bankası, Kapaklı Şubesi, ... No’ lu, 30/09/2024 tarihli, 80.000,00 TL bedelli; çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde tanımlanan zayi hükümleri çekin tamamen yok olması halini değil, çekin hamilin rızası dışında elinden çıkması halini düzenlemektedir. Davacının ilgili çeklerin çamaşır makinesinde zayi olması sebebiyle bu madde hükümlerine dayalı olarak zayi nedeniyle çek iptalini talep edebilme olanağı bulunmamaktadır. (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2013/14159 esas 2014/2328 karar sayılı ilamı) Açıklanan nedenlerle davacının Türk Ticaret Kanununun 757 ve izleyen maddeleri hükümlerine dayalı olarak zayi nedeniyle çek iptali talep edemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Dava konusu çekin sehven çamaşır makinesinde yıkanmış olduğunu, yıkanan çekin dosyaya sunulduğunu, çekin kullanılamaz hale geldiğinin bariz ortada olduğunu, davacının çekten kaynaklı haklarını alabilmesi için çekin iptaline ilişkin karara ihtiyaç duyduğunu, bu haliyle davacının mağdur edildiğini, aynı konuda daha önce açılan davalarda farklı kararlar verildiğini, hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden çekişmesiz yargı işlerinde; talep edenin, mahkemenin olumlu bir kanaat edinmesine yetecek düzeyde delil sunulmasını yeterli saymak gerektiğini, aksinin kabulü ile,

talep edenin daha fazlasını ispata zorlanmasının, zayi belgesi verilmesine yönelik TTK hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getireceğini, bu durum karşısında mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden talep edenin beyanı esas alınmak suretiyle, mevcut deliller yeterli sayılarak ve talep edenin işbu davayı açmasında yasal bir engelin bulunmadığı kabul edilerek bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile talebin reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, hükmün bu nedenle bozulması gerektiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açılanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Hamil TTK 651.

Maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek.TTK 652 maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir., Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Somut olayda talebe konu çekin kıyafetle birlikte çamaşır makinasında yıkanması nedeni ile zayii olduğunu belirterek çekin fotokopiside eklenmek suretiyle içeriği hakkında bilgi sunulmasına göre talep edenin hamil olduğu anlaşılmaktadır.(Y11.H.D 'nin 02/03/2015 tarih E: 2014/14991 K:2015/2821 ).İptal davası açma hakkı hamile ait olup, hamil TTK652 maddesine göre iptal karar ile hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebileceğinden talep edeninin hamil olduğu çeke ilişkin zayii nedeniyle iptal davası açmakta hukuki yarar bulunmaktadır.

Bu durumda mahkemece işin esasına girip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılığı değerlendirme neticesinde yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle talep eden vekilinin istinaf başvurusunu kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.