İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1708 K.2024/1966

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... Aş Beşevler Sanayi Şubesi'ne ait ... iban no'lu hesaba tanımlı keşidecisi ... Ve ... Adi Ortaklığı olan 30/04/2024 keşide tarihli ... çek seri no'lu 40.000,00 TL bedelli çekin kaybolduğunu, davaya konu çekin keşide tarihinde ödenmediğini, çekin kötü niyetli kişililere ödenmemesi için ödemeden men yasağı konularak çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince "..Dava konusu ... Aş Beşevler Sanayi Şubesi'ne ait ... iban no'lu hesaba tanımlı keşidecisi ... Ve ... Adi Ortaklığı olan 30/04/2024 keşide tarihli ... çek seri no'lu 40.000,00 TL bedelli çekin ibraz edildiğinin bildirilmesi üzerine davacıya ihtarlı davetiye çıkartılarak TTK'nun 763. maddesi uyarınca İstirdat davası açması için süre verilmiş, davacının verilen kesin süre içerisinde İstirdat davası açtığına dair bilgi ve belgeleri sunmadığı görülmüş olmakla açılan davanın reddine.." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkemenin dava dilekçesinde belirttikleri hususlarda araştırma yapmaksızın eksik inceleme sonucu davanın reddine karar verdiğini, zayi olan çeke ilişkin ilan yapılması gerektiğini, çek iptali davasında davacı yan çek hamili ise de çek iptal davasında çekin kimde olduğu bilinmiyor olduğundan işbu davanın hasımsız olarak açıldığını, hasımsız olarak açılan çek iptal davası sonrasında mahkeme tarafından çekin kayıp olduğuna ilişkin Ticaret Sicil Gazetesinde en az 3 farklı zamanda ilan yapılır ve çekin mahkemeye iadesinin isteneceğini, çekin iadesi için tayin edilecek sürenin en az 3 ay,

en fazla ise 1 yıl olmak üzere mahkemece takdir edileceğini, çekin mahkemeye getirilmediğini, mahkemenin 1 ay içerisinde istirdat davası açmaları için süre vermediğini, mahkemenin süre vermeden karar vermesinin müvekkilini hak kaybına uğrattığını, açıklanan nedenlerle mahkemenin vermiş olduğu kararın kaldırılıp davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757. madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Mahkemece ibraz edilen ve hakkında çek istirdatı davası açmak üzere verilen süreye rağmen dava açılmayan çek yönünden davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Hamil TTK 651. Maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek.

TTK 652. maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s. maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

TTK 764 /1 maddesi ''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir'' hükmü düzenlenmiştir.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına,

açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.(Yargıtay 11.H.D nin 17/06/2019tarih ve 2018/2811 E- 2019/4422 K) Somut olayda davacı vekili ilk derece mahkemesince talebe konu çeki ibraz edenin ortaya çıkması nedeniyle kendilerine çek istirdatı açmak üzere süre verilmeden karar verildiğini iddia etmekte olup, ilk derece mahkemesince tebligat zarfında şerh olarak dava açmak üzere süre verildiği, davacının mahkemeden talebe konu çek ile ilgili başlatılan icra takibinin durdurulması talebinde bulunduğu gözetildiğinde çeki ibraz eden den haberdar olduğu anlaşılmaktadır.

Gerek yargılama aşamasında gerekse istinaf aşamasında dahitalebe konu çek hakkında istirdat davası açıldığı beyan edilmemesine göre de mahkemece davanın reddine karar verilmesi doğrudur.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.