İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/394 K.2024/489

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz talep eden davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; borçlu şirketin ekonomik sıkıntısı nedeniyle, yargılama sonucunda asıl alacağımız ile birlikte icra takibi ve mahkeme harç ve masraflarımızın dava sonunda tahsil edilememe olasılığı karşısında müvekkilin mağduriyetinin artarak devam etmemesi ve önlenebilmesi adına alacağın faturalandırılmış bir para alacağı olduğu da göz önüne alınarak İİK'nun 257. Maddesi cihetiyle öncelikle teminatsız olarak Sayın Mahkemece aksi kanaatte olunması halinde alacağın %15 oranında teminat mukabilinde borçlunun taşınır, taşınmaz malları ile banka hesaplarına alacak tutarı kadar ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Talep, faturaya dayalı ihtiyati haciz talebine ilişkindir. İİK'nun 257/1. Maddesinde. "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." hükmü bulunmakta olup. Aynı Kanunun 258. Maddesinde; "...

Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur." denilmektedir. Buna göre ihtiyati haciz talep eden, talebini yaklaşık ispat derecesinde ispatlamalı ve buna ilişkin belgeleri dosyaya ibraz etmesi gerekmektedir. İİK 258. maddesine göre, ihtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.

Somut olayda, ihtiyati haciz talep eden vekili, e-faturalara dayalı olarak ihtiyati haciz talep etmiştir. Fatura, cari hesap ekstresi ve sevk irsaliyeleri tek başına alacağın varlığını ispatlamaya elverişli değilse de, faturaya konu malların teslim edildiğinin yaklaşık olarak ispat edilmiş olması ihtiyati haciz kararı verilmesi için yeterlidir.

(İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesinin 2021/1403 Esas, 2021/995 Karar sayılı ilamı) Her ne kadar ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından dava konusu e-faturaya dayalı olarak ihtiyati haciz talep etmiş ise de; ihtiyati haciz talep eden tarafından talebine konu iddiasını ispata yarar bilgi ve belgelerin dosyaya sunulması gerektiği, teslim olgusunun yaklaşık olarak ispat edilmediği, talep yargılamayı gerektirdiğinden davacının şartları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Yüksek Mahkemenin konuya emsal kararları ciheti ile de "dosyada mevcut fatura, teslim tutanağı gibi deliller borcun varlığı konusunda yaklaşık ispat için yeterli olmakla İ.İ.K.'nun 257/1 maddesi uyarınca alacağın muaccel olması ciheti ile yerel mahkemenin ihtiyati haciz taleplerinin reddine dair 18/12/2023 tarihli ara kararının "teslim olgusunun gerçekleştiğinin ispat edilemediği" şeklinde hatalı ve eksik incelemeye dayalı olduğunu, müvekkili şirketin faturalara konu malları davalı şirkete teslim ettiğine dair üstelik davalı şirket yetkilisi tarafından imzalı sevk irsaliyelerinin bulunduğunu,

yüksek mahkeme kararları itibariyle bu kapsamda ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini, sunmuş oldukları e-fatura ve e-irsaliyeler ile alacak iddialarının yaklaşık olarak ispat edildiğini, bu kapsamında ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini, en az 1 yıllık yargılama sürecinde davalı şirketin borca batık hale gelmesi,

iflas etmesi veyahut kasıtlı olarak şirket mal varlıklarını elden çıkarması halinde, yapmış oldukları icra takibinin, açmış oldukları işbu davanın ve her iki süreçte yapmış oldukları harç ve masraflarının hiçbir değeri kalmayacak bir anlamda borçlunun ödüllendirilmiş olacağını, tüm bu hususların vatandaşın adalete olan güvenini sarsacak olaylar olduğunu, kendilerinin de bu nedenle gerekli görülmesi halinde teminat yatırmak suretiyle davalı şirket mallarına, alacakları kadar ihtiyati haciz konulmasını talep ettiklerini, kaldı ki ihtiyati haciz kararı için gerekli sevk irsaliyelerinin kısa bir süre içerisinde temin edilmiş olmakla,

dosyada ihtiyati haciz kararı verilmesine engel bir durumun kalmadığını, İİK'nun 257. maddesi uyarınca faturaya konu para alacağının vadesinin geldiği, faturalandırıldığı ve yine davalı şirkete teslim edildiğinin tüm dosya kapsamı itibariyle sabit olduğunu, belirtilen sebepler neticesinde yerel mahkemece verilen ihtiyati haczin reddi kararının kaldırılmasını, teminatsız gerekli görülmesi halinde %15 teminat yatırmak suretiyle davalı şirketin mal varlığı üzerinde haciz konulmasına karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Talep; faturadan kaynaklanan alacak nedeniyle ihtiyati haciz kararı verilmesi istemidir. Mahkemece 18/12/2023 tarihinde ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, bu ara karara davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; ihtiyati haciz şartlarının oluşup oluşmadığı noktasındadır. Davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu hakkında İstanbul Anadolu ...

İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında 1.550,00 USD ve 8.000,00 USD bedelli olmak üzere toplam 9.550,00 USD olmak üzere bu iki faturaya dayanarak ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz edilmesi üzerine icra takibi durmuştur.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. 2004 sayılı İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir.

Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır (Yargıtay 19. HD'nin 12/12/2019 Tarih, 2019/2300 E-2019/5531 K).

Davacı tarafça dava dilekçesi ekinde e faturaların dayanak olarak sunulduğu, Mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği tarihte e irsaliyelerin dosya kapsamında bulunmadığı, bu nedenle istinafa konu olan ara karar tarihinde varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir.

Buna göre alacağın varlığı hususunda ihtiyati haciz talebi hakkında karar verildiği tarihte davacının haklılığı noktasında yaklaşık olarak ispatı ölçüsünde delil bulunmadığı anlaşılmakla mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi isabetli olmuştur. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.