İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/766 K.2024/918

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ... A.Ş. nezdinde ... no.lu emtia blok abonman sigorta poliçesi ile sigortalanan ... Tic. A.Ş.’nin alıcısı olduğunu, davalı ... Ltd.

Şti.’nin sorumluluğunda elektrik pano ve ekipmanları cinsi emtiaların ... gemisi ile deniz yoluyla İtalya’dan Mersin’e, akabinde 2 farklı TIR’a yüklenmek suretiyle Velayat-Türkmenistan’a nakliyesi esnasında hasara uğradığını; hasara dair tutanak tutulduğunu, yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucunda 25.09.2017 ve 12.02.2018 tarihli ekspertiz raporlarının düzenlendiğini, davalı aleyhine T.C. Beykoz İcra Müdürlüğü’nün ...

E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça borca ve yetkiye itiraz edildiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamıne, %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davaya konu taşımanın iki ayrı taşıma aracı ile yapılmış multimodal bir taşıma olduğu ve multimodal taşımalara ilişkin uluslararası ... kararlarına göre eşyanın tesliminden sonra 9 aylık süre içerisinde yargıya başvurulmadığı takdirde dava hakkının düşeceğini, bu 9 aylık sürenin eşyanın teslimi tarihinden itibaren işlemeye başlayacağını, dosyaya sunulan ekspertiz raporuna göre eşyanın şantiyeye varış tarihinin 15.12.2016 olduğunu ve hasar iddiası için 04.01.2018 tarihinde Beykoz İcra Müdürlüğü’nde ...

E. sayılı ve 10.05.2018 tarihinde ...

E. sayılı dosya ile icra takibi açılmış olduğunu, hak düşürücü sürenin dolmuş olduğunu, taşıyıcıya yasal süre içinde bildirim yapılmadığını, özellikle 253 kap içinden sadece 3 parçada hasar oluşmuş olmasının hasarın taşıma sırasında meydana gelmediğini açıkça gösterdiğini, malın şantiye sahası içerisinde hasarlanmış olabileceği ihtimalinin daha yüksek olduğunu, hak düşürücü süre geçtikten sonra icra takibi yapıldığını, süresinde hasar bildirimi yapılmadığını, davaya konu taşımanın çoklu taşıma olduğunu, bu taşımanın ... kurallarına tabi olduğunu,

buna göre taşıyıcının sorumluluğunun zıya ya da hasara uğrayan eşyanın gayri safi ağrılığının her bir kilogramı için 2 ÖÇH ile sınırlı olduğunu, yine aynı şekilde TTK m. 1186 uyarınca da taşıyıcının sorumluluğunun hasara uğrayan eşyanın gayri safi ağırlığının her bir kilogramı için 2 ÖÇH ile sınırlı olduğunun düzenlendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Dava konusu taşıma işi ... nolu emtia blok abonman sigorta poliçesi ile sigortalanan ... Tic.

A.Ş. alıcısı olduğu davalı ...'un sorumluluğunda "elektrik pano e ekipmanları" cinsi emtialarının ... gemisi ile deniz yolu ile İlalya'dun Mersin-Türkiye'ye akabinde ... ve ... plakalı 2 farklı tıra yüklenmek suretiyle Velayat- Türkmenistan'a nakliyesidir.Davaya konu olan taşıma deniz ve kara yolu ile yapılan karma nitelikte bir taşıma olduğu için, öncelikle tespit edilmesi gereken husus hangi kısma ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğidir.Somut olaya ilişkin İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesi'nin 27.12.2022 tarih 2021/53 E. 2022/1452 K. sayılı kararında “Zıyaa,

hasara veya teslimdeki gecikmeye yol açan olayın taşımanın hangi kısmında meydana geldiğine ilişkin ispat yükü, bunu iddia eden tarafa ait olup eldeki davada hasarın taşımanın hangi kısmında meydana geldiğine ilişkin bir ispat bulunmamaktadır. Bu halde CMR'nin 2. maddesi uyarınca, yük, denizyolu ve karayolu taşıması şeklinde taşındığından CMR Sözleşmesinin uygulanması gerekir.

Bu durumda taraflara arasındaki uyuşmazlık deniz taşımasına ilişkin olmayıp, kara taşımasına ilişkin hükümlerden kaynaklanmaktadır” demek suretiyle somut olaya kara taşımasına ilişkin CMR Sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiğine hükmetmiştir. Bu sebeple sorumluluğa ilişkin olarak aşağıda CMR Sözleşmesi hükümlerine göre değerlendirmelerde bulunulacaktır. CMR m. 32/1 uyarınca “Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir”.

Hasar halinde bir yıllık hak düşürücü sürenin başlangıcı teslim tarihidir (CMR m. 32/1-a).Dava konusu taşımaya konu olan emtianın teslim tarihin 15.12.2016, davacının ödeme emrinin düzenlenmesi tarihinin 03.01.2018, davanın açılış tarihinin ise 17.12.2018 olması karşısında davanın bir yıllık hak düşürücü sürenin dolmasından sonra açıldığı anlaşılmıştır.Davanın hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili süre tutum dilekçesinde; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu karar hakkında yasal süresi içerisinde tehir-i icra istemli olarak istinaf kanun yoluna başvurduğunu, gerekçeli kararın tebliği ile süresi içerisinde istinaf gerekçelerini sunacağını, İstanbul .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına sunulmak üzere derkenar verilmesini, talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, değişik tür araçlar(multimodal) ile taşıma sözleşmesine konu emtianın hasarlanması nedeniyle sigortalıya ödenen bedelin rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali, davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık, istinaf dilekçesinde başvuru sebepleri ve gerekçesinin bildirilmemesi nedeniyle kamu düzenine aykırılık çerçevesinde değerlendirilmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 342/2-e maddesinde, başvuru sebepleri ve gerekçesinin istinaf dilekçesinde bulunması gerektiği, HMK'nın 352/1-d maddesinde de başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmemesi halinde öncelikle gerekli kararın verileceği,

HMK'nın 355. maddesinde ise, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı ancak kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun resen gözetileceği düzenlenmiştir.Her ne kadar ilk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş ise de, istinaf başvuru dilekçesinde istinaf başvuru sebepleri ile gerekçesi gösterilmemiştir.

İncelemeye konu istinaf dilekçesi süre tutum dilekçesi niteliğinde olup, yasal süresi içerisinde, gerekçeli istinaf dilekçesi sunulmamıştır. Hal böyle olunca, Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı kamu düzenine aykırılık yönünden incelemeye tabi tutulmuş ve mahkeme kararında kamu düzenine bir aykırılık saptanmamıştır.HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık durumu ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.