İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/1016 K.2025/1978

Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı borçlu ...Taahhut San. Ve Tic. Ltd. Şti. Arasındaki ticari hizmet sunulmasından kaynaklı cari hesap ilişkisinde; davalı, müvekkili şirkete olan 4.016,70 USD (Amerikan Doları) borcunu vadesi gelmesine rağmen ödemediğini, müvekkili şirket tarafından 11.05.2023 tarihinde İstanbul 26. İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasından ilamsız icra takibine geçildiğini, davalının borca itiraz ettiğini, müvekkili şirket ile davalı borçlu arasında yer alan ticari ilişki sonucu müvekkilin davalı borçlu ...Taahhüt San. Ve Tic, Ltd.

Şti. 'ye göndermiş olduğu teklif/teklifler üzerine davalının teklifi kabul ettiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında satım sözleşmesi kurulduğunu, davalının edimini yerine getirmediğini, arabuluculuğa başvurulduğunu anlaşmaya varılamadığını belirterek, davanın kabulünü, icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, İcra takibinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yıllık ticari avans faizinin davalıdan alınarak müvekkile verilmesini, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davayı somutlaştırma yükünü ihlal ettiğini, icra takibine dayanak yapılmayan ve icra dosyasına sunulmayan faturaların iş bu davada delil oluşturmayacağını beyan ve şerh etmek şartıyla fatura içeriğindeki borçların müvekkili şirket tarafından ödendiğini, açılan davanın hukuka yararsız olduğunu, müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, faturalarda TL karşılığı yazıldığı için dolar olarak takibe geçilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini, davacının %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "... hem takip talebinde hem de ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği anlaşılmaktadır. Takip talebi ve ödeme emrinde 4.016,70USD yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden, usulüne uygun bir icra takibi başlatıldığından söz edilemez. İtirazın iptali talebi hakkında değerlendirme yapılabilmesi için usulüne uygun bir icra takibinin bulunması ön koşul niteliğindedir. Bu nedenle davanın usulden reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yabancı para alacaklarına dayalı takiplerde sistemden sahip olduğu günlük kur verileri üzerinden yabancı parayı TL'sına çevirildiğini ve harçların hesaplamndığını, dava konusu icra takibinin de bu şekilde UYAP sisteminden başlatıldığını ve takip değeri 4.016,70 USD üzerinden hesaplanan harcın eksiksiz ödendiğini, ilk derece mahkemesnin;

geçerli bir takibin bulunmadığından bahsetmişse de, harçların eksiksiz ödendiğini ve usulüne uygun olarak icra takibi başlatıldığını, başlatılan takipte usule aykırılık bulunmadığını, daha önce birebir aynı konularda İstanbul BAM Hukuk Daireleri tarafından ilk derece mahkemelerinin yabancı para alacağının TL karşılığının takip talebinde ve ödeme emrinde yer almaması nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararlarının yerinde görülmediğini, ilgili kararlarda;

takip talebi ve ödeme emrinde TL karşılığı yazılmasa da, harcın doğru hesaplanarak eksiksiz ödenmesinin, takibin usule uygun olarak başlatılması için yeterli kabul edildiğini, takip talebi alacaklı tarafça dosyaya sunulsa da, ödeme emrinin hazırlanarak borçluya tebliği icra müdürlüğünce gerçekleştirildiğini, yapılacak istinaf incelemesi neticesinde İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12.02.2025 tarihli, 2023/518 Esas ve 2025/89 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesine dayalı faturadan kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince usulüne uygun bir icra takibinin bulunmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuşturİstinafa gelen uyuşmazlık temelde, usulüne uygun icra takibi bulunup bulunmadığı noktasındadır.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında İstanbul 26. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip başlatılarak fiili ödeme tarihi asıl alacak olarak 4.016,70 USD 'nin talep edildiği, takip dayanağı olarak "fatura alacağından kaynaklanan 4.016,70 USD hesap ekstresi" gösterildiği, davalı tarafından süresi içerisinde takibe itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğu, takip talebi ile ödeme emrinde yabancı para alacağının harca esas Türk Lirası karşılığının gösterilmediği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesinin 3. fıkrasında; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Aynı durum, İİK.nun 60/1. maddesi gereğince ödeme emri için de söz konusudur.

Alacaklı takip talebinde (vade veya takip talebi günündeki rayice göre ödeme yerine) fiili ödeme günündeki rayice (döviz kuruna) göre alacağının Türk parası ile ödenmesini isteyebilir. Bunun için alacaklı yabancı para alacağının (takip tarihindeki kur üzerinden) Türk parası karşılığını takip talebinde göstermesi ve ayrıca yabancı para alacağının fiili ödeme tarihindeki kurdan talep ediyorsa bu hususu da takip talebinde belirtmek zorundadır.

Bu halde alacaklı vade tarihinden fiili ödeme tarihine kadar yabancı para üzerinden faiz (3095 sayılı Kanun m. 4/a) talep edebilir(İİK. m. 58/3). (Kuru, Baki. İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013 s. 2010 vd., Pekcanıtez, Hakan/Atalay, Oğuz/Özekes, Muhammet/Özkan, Sungurtekin Meral.

İcra ve İflas Hukuku Ders Kitabı, İstanbul 2022 s. 95 vd.)(Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 17/06/2025 Tarih ve 2025/2805 E. - 2025/4619 K. Sayılı kararı)İtirazın iptali davalarında usulüne uygun bir icra takibinin bulunması dava şartıdır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 115/3.

Maddesi, dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez, şeklindedir.Somut olayda; alacaklının takip talebinde 4.016,70 USD alacağın tahsilinin talep edildiği, harca esas değerin Türk Lirası olarak karşılığının gösterilmediği görülmektedir.

Alınması gereken harcın TL karşılığının doğru hesaplanarak ödenmesi icra takibindeki alacağın Türk Lirası olarak talep edildiği sonucunu doğurmaz. Eldeki uyuşmazlıkta dava ve karar tarihi itibariyle icra dosyasında usulüne uygun takip talebi bulunmadığı anlaşılmakla mahkemece davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.