İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/1176 K.2025/1157

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz talep eden davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacının telafisi zor ve hatta imkansız zararlarının doğmasını önlemek adına davalı/borçlu şirketin malvarlığına; öncelikle teminatsız, mahkemece bunun kabul edilmemesi halinde ise uygun bir teminat karşılığında ihtiyati haciz tesis edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.+

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " , ...Öncelikle ihtiyati haciz kararı verebilmek için ortada muaccel bir para alacağı olmalı, işbu muaccel para alacağını borçlu vadesinde ödememiş olmalı, eş deyişle para borcu olan borçlu temerrüde düşmüş/düşürülmüş bulunmalıdır.

Ayrıca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat şartının sağlanması diğer bir ifadeyle ihtiyati haciz talep edenin haklılığını yaklaşık ispat kuralı çerçevesinde ispat etmesi gerekmektedir. Somut uyuşmazlıkta davacı tarafından cari hesap alacağına dayalı alacak iddiası ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle huzurdaki dava açıldığı, dayanak belge olarak cari hesap ekstresi sunulduğu ve ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu görülmüş ise de.

Sunulu deliller kapsamında, taraflar arasında sözleşmesel ilişki başta olmak üzere alacağın varlığı ve muacceliyeti yönünden Mahkememiz nezdinde "yaklaşık ispat" koşullarının gerçekleşmemiş olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından ihtiyati haciz talebinin reddine," karar verilmiştir.

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sözleşmesel ilişkinin varlığı yönünden yaklaşık ispat şartının somut olayda sağlandığını, müvekkil tarafından düzenlenen elektronik faturalarla birlikte değerlendirildiğinde, sözleşmesel ilişkinin varlığı yönünden yaklaşık ispat şartının eksiksiz biçimde sağlandığının anlaşılmakta olduğunu, özellikle sürekli ticari faaliyet yürüten ve fatura süreçlerine hakim bir şirketin, kendisine yöneltilen faturalara karşı hiçbir itirazi kayıt ileri sürmemesinin, tam bir sessizlik içinde kalmasının, alacağın varlığını ve muacceliyetini tartışmasız biçimde ortaya koyduğunu,

Yargıtayın da faturanın dayanak gösterildiği davalarda, alacağın en az yaklaşık ispatla ortaya konulduğunu kabul ettiğini, davacının telafisi zor ve hatta imkansız zararlarının doğmasını önlemek adına, öncelikle teminatsız, mahkeme aksi kanaatte ise uygun bir teminat karşılığında davalı şirketin malvarlığına ihtiyati haciz tesis edilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep, İİK nun 257 ve devamı maddeleri uyarınca borçlunun mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına ilişkindir. İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati haczin hukuki niteliği gerek doktrin, gerekse uygulamada tartışma konusu olup Yargıtay içtihatlarında ihtiyati haczin geçici bir haciz, dava veya icra takiplerine takaddüm eden emniyet tedbiri olduğu, bir icra takip işlemi olmadığı belirtilmekte, doktrinde ise muhafaza ve emniyet tedbiri, ihtiyati tedbirin özel bir nevi, koruma tedbiri, teminat tedbiri olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanımlamalara göre ihtiyati haciz olağan haciz yolları dışında bir haciz yoludur.İhtiyati hacze karar vermenin ön koşulu İİK 258(1) maddesi ikinci cümlesinde de belirlendiği üzere ihtiyati haciz sebeplerinin varlığının istekçi tarafından mahkemede kanaat oluşturacak şekilde dosyaya sunulmasıdır. Bu anlamda ihtiyati haczin olağan haciz yolu olmaması nedeniyle her vadesi gelen alacak ya da ilamla hükmedilmiş bir alacak doğrudan ihtiyati haciz kararına konu olmaz.

İstekte bulunanın alacağın varlığı ile borçlunun mal varlığına önceden el konulmasını gerektiren nedenlere ilişkin ikna edici nitelikte ihtiyati haciz sebeplerini bildirmesi ve bu konudaki delil ve belgelerini istemine ekli olarak sunması zorunludur. Nitekim yasanın 260 (3) maddesinde de ihtiyati haciz kararında haciz konulmasının sebebinin yazılmak zorunda olduğu gösterilmiştir.

Bu düzenlemeden ister vadesi gelsin ister gelmesin olağan haciz yolu dışında ihtiyati haciz kararı vermeyi gerektirir nedenlerin kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu, bu bağlamda talep eden tarafın bu nedenleri dosyaya sunması gerektiğinin arandığı açıktır.Somut olayda; ihtiyati haiz isteyen takip ve dava dilekçesine cari hesap ekstresi ekleyerek ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur.

Bu haliyle iddia edilen alacağın varlığı ve muacceliyeti ihtilaflı ve tespite muhtaç durumdadır. Bu durumda olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Buna göre dosyanın geldiği aşama itibarı ile ibraz edilen deliller, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli olan yaklaşık ispata elverişli değildir.

Bu durumda yasal koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.