İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/1563 K.2026/56

Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... ... A.Ş., sigortalısı ... A.Ş.’ye ait emtianın davalı ... Kooperatifi tarafından taşındığı sırada, davalıya ait araçta meydana gelen yangın nedeniyle taşınan 108 adet bulaşık makinesinin kullanılamaz hale geldiğini ve zararın oluştuğunu beyan etmiştir. Davacı, sigortalısına ödemiş olduğu 16.621,72 Euro hasar tazminatı kapsamında sigortalısının haklarına halef olduğunu ve bakiye alacak olan 15.207,92 Euro için icra takibi başlattığını ifade etmiştir. Ancak, davalı tarafından icra takibine yapılan haksız itiraz sebebiyle takibin durması üzerine, itirazın iptali, takibin devamı, alacak miktarına yasal faiz işletilmesi ve davalının kötü niyetli itirazı nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı taraf, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkil kooperatifin adresinin İstanbul'da bulunduğunu ve davaya İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakmakla yetkili olduğunu belirterek yetki ilk itirazında bulunmuştur.

Ayrıca, meydana gelen yangın nedeniyle taşınan yükte hasar oluştuğu kabul edilmekle birlikte, yangının müvekkilin özen yükümlülüğünü yerine getirmesine rağmen meydana gelen kaçınılmaz bir durum olduğunu ifade etmiş ve bu nedenle TTK 876. madde uyarınca sorumluluklarının bulunmadığını savunmuştur. Taşınan malların tamamının zarar görmediği, bir kısmının kurtarılabilir olduğu ve bu durumun bilirkişi raporlarıyla tespit edilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

Davalı taraf, davacının zarar azaltma yükümlülüğüne riayet etmediğini, malların sovtaj bedellerini dikkate almadan haksız ve kötü niyetli taleplerde bulunduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...

TTK'nın "yetkili mahkeme" başlıklı 890.maddesine göre " birinci ve ikinci kısım hükümlerine tabi taşımadan doğan hukuki uyuşmazlıklarda malın teslim alındığı veya teslim için öngörülen yer mahkemesi de yetkilidir." Davalı vekili esasa cevap süresi içerisinde sunmuş olduğu cevap dilekçesinde davalı şirketin adresinin Üsküdar olması nedeni ile İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili ve görevli olduğundan bahisle yetki ve görev itirazında bulunmuştur.

TTK'nın 890.maddesi gereğince malın taşınmak üzere teslim alındığı veya teslim için öngörülen yer mahkemesi de taşımaya konu ihtilaflarda yetkilidir. Dosya içerisinde suretleri bulunan taşımaya konu belgelerin incelenmesinde, malın teslim yerinin ... olması nedeni ile TTK 890. Maddesi gereğince Kocaeli Mahkemeleri işbu davaya bakmakla yetkili olduğundan mahkememizin karşı yetkisizliğine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu somut olay ve talep ,müvekkili tarafından kara taşıması gerçekleştirilen ve davacının halef olduğu dava dışı ...

A.Ş.'ne ait 108 adet bulaşık makinesinin, kara taşıması sırasında Yeşilyayla/Düzce mevkiinde müvekkili aracında meydana gelen yangında hasar alması sonucu uğranılan zararın tazmini olduğunu, davacı tarafça işbu eldeki dava Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemelerinde ikame edilmiş olup, davaya cevaplarında sunmuş oldukları ilk itirazları arasında yer alan, davaya bakmakla yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğuna dair itirazlarının,

Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemeleri tarafından yerinde bir şekilde kabul edilerek yetki yönünden davanın reddi ile dosyanın yetkili mahkeme olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderildiğini ancak yerel mahkeme tarafından yapılan yargılamada ise yetki konusu değerlendirildiğini ve eldeki davaya bakmakla Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakmakla yetkili olduğuna dair bir karar verildiğini ve böylelikle her iki mahkeme arasında olumsuz bir görev uyuşmazlığının ortaya çıktığını,

İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin vermiş olduğu yetkisizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğundan işbu kararın kaldırılması gerektiğini, müvekkilinin adresinin ''Selimiye Mahallesi Selimiye ... Cadddesi ...

Üsküdar/İstanbul'' olmakla, işbu davaya baklamkla yetkili olan mahkemelerin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, oysa ki, davacı tarafça işbu davanın yetkisiz mahkeme olan Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemelerinde ikame edildiğini, istinaf başvurularının kabulü ile mahkeme ilamının kaldırılarak işbu eldeki davaya bakmakla yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğuna karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava;emtia blok abonman ... poliçesi kapsamında dava dışı sigortalıya ödenen tazminatın zarar rücuen tahsili istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, davada yetkili mahkemenin, yetkisizlik kararı veren Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu belirtilerek,

mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiş, bu karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Kanun yolu incelemesi sonucu kesinleşen yetkisizlik kararı,davaya ondan sonra bakacak (dosya kendisine gönderilen) mahkemeyi bağlar(HMK md.23/2) Fakat,bir mahkemenin yetkisizlik kararı kanun yoluna gidilmeksizin kesinleşmiş ise bu yetkisizlik kararı HMK'nın 20.maddesine göre dosya kendisine gönderilen mahkemeyi bağlamaz;o mahkeme de yetkisizlik kararı verebilir.Bu hüküm,yetkinin kamu düzenine ilişkin olduğu haller içindir.Buna karşılık yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı hallerde bir mahkemenin yetkisizlik kararı kanun yoluna

gidilmeksizin kesinleşmiş olsa bile bu yetkisizlik kararında yetkili olarak gösterilmiş ve bu nedenle dava dosyası HMK'nun 20. maddesine göre kendisine gönderilmiş olan mahkeme, bu yetkisizlik kararı ile bağlıdır.Yetkili olmadığı kanısına varsa bile yetkisizlik kararı veremez (Prof.Dr.Baki Kuru-Prof.Dr.Ramazan Arslan-Prof.Dr.

Ejder Yılmaz,Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı,6100 sayılı HMK'ya göre yeniden yazılmış 22. baskı,sf.165)Somut olayda, davanın Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı, davalının süresi içerisinde cevap dilekçesi sunması üzerine yetki itirazı mahkemece kabul edilerek dosyanın İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, kararın taraflarca kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Bu durumda dosyanın gönderildiği yer olan İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkisinin kesinleştiğinin kabulü gerekir.Hal böyle olunca, işin esasına girilerek toplanan deliller hep birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesince yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle HMK 'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve dosyanın görevli İstanbul Anadolu 8.Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.