İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/1860 K.2025/1963

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz talep eden davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin uluslararası taşımacılık yapan, alanında saygın ve köklü bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin, müşterileri adına deniz yolu ile yüklerin taşınması işini üstlenmiş olup, bu taşıma işlerini de fiilen gerçekleştirmek üzere karşı taraf ile anlaştığını, söz konusu taşımalar kapsamında, yükün varış noktasına ulaştırılmış olmasına ve Müvekkili Şirketin ücrete hak kazanmış olması neticesinde müvekkili şirketin, davalı borçludan fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla halihazırda karşılıklı mutabakat sağlanan ve borçlu tarafça kabul edilen vadesi geçmiş,

muaccel 131.658,50-USD tutarında ( 24.10.2025 tarihinde kalan kısmın vadesi geçecek ve muaccel hale gelecek olan toplam 151.001,68-USD olmak üzere ) cari hesap alacağı bulunmakta olduğunu, müvekkil şirketin alacağının taraflar arasında ihtilafsız olduğunu, bu hususun karşı tarafın kayıtsız şartsız borç ikrarı ve güncel cari hesabı içeren mail mutabakatı ile sabit olduğunu beyan ederek mahkeme'ce takdir edilecek teminat karşılığında; işin mahiyet ve müstaceliyetine binaen karşı tarafa tebligat ve duruşma yapılmaksızın;

mahkeme tarafından belirlenecek teminat karşılığında, fazlaya ilişkin haklarımız saklı tutarak Müvekkili Şirket alacağının taraflar arasında ihtilafsız olduğunu bildirdikleri 35.000,00-USD kısmı yönünden borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ve 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczi ile menkullerinin muhafaza altına alınmasına, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin borçluya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257. Maddesi uyarınca "(1)Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa. 2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa. (2)Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 258.

Maddesi uyarınca "(1)İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur. (2) Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. (3)İhtiyati haciz talebinin reddi kararı gerekçeli olarak verilir ve bu karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Yüzüne karşı aleyhinde ihtiyati haciz kararı verilen taraf da istinaf yoluna başvurabilir.

Bölge adliye mahkemesi bu başvuruları öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir." Mahkememizce yapılan değerlendirmede, Dava dilekçesinde belirtilen maillerde mutabık olunan cari hesap tutarı yer almadığından, alacağın varlığının yaklaşık olarak ispat edilemediği, alacağın bu haliyle yargılamayı gerektirdiği değerlendirilmekle ihtiyati haciz talebinin reddine," karar verilmiştir.Bu karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararı verilmesi şartlarının oluştuğunu, yerel mahkeme tarafından talebin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, karşılıklı mutabakat sağlanan ve borçlu tarafça kabul edilen vadesi geçmiş, muaccel toplam 151.001,68-USD olmak üzere cari hesap alacağı bulunduğunu, istinaf başvurunun kabulüne, yerel mahkeme kararının davacı lehine kaldırılmasına karar verilmesini, bölge adliye mahkemesi kararında da davalı tarafından mail ortamında sunulan cari hesabın yaklaşık ispat şartlarını oluşturduğunun hüküm altına alındığını,

yerel mahkemece alacağın yaklaşık olarak ispat edilmediği gibi bir değerlendirme yapılmasının ihtiyati haczin ruhu ile bağdaşmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını, İhtiyati haciz talebinin kabulüne, davacı şirket alacağının taraflar arasında ihtilafsız olduğu bildirilen 35.000,00-USD kısmı yönünden borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ve 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, menkullerinin muhafaza altına alınmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep, İİK nun 257 ve devamı maddeleri uyarınca borçlunun mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına ilişkindir.İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati haczin hukuki niteliği gerek doktrin, gerekse uygulamada tartışma konusu olup Yargıtay içtihatlarında ihtiyati haczin geçici bir haciz, dava veya icra takiplerine takaddüm eden emniyet tedbiri olduğu, bir icra takip işlemi olmadığı belirtilmekte, doktrinde ise muhafaza ve emniyet tedbiri, ihtiyati tedbirin özel bir nevi, koruma tedbiri, teminat tedbiri olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanımlamalara göre ihtiyati haciz olağan haciz yolları dışında bir haciz yoludur.İhtiyati hacze karar vermenin ön koşulu İİK 258(1) maddesi ikinci cümlesinde de belirlendiği üzere ihtiyati haciz sebeplerinin varlığının istekçi tarafından mahkemede kanaat oluşturacak şekilde dosyaya sunulmasıdır. Bu anlamda ihtiyati haczin olağan haciz yolu olmaması nedeniyle her vadesi gelen alacak ya da ilamla hükmedilmiş bir alacak doğrudan ihtiyati haciz kararına konu olmaz.

İstekte bulunanın alacağın varlığı ile borçlunun mal varlığına önceden el konulmasını gerektiren nedenlere ilişkin ikna edici nitelikte ihtiyati haciz sebeplerini bildirmesi ve bu konudaki delil ve belgelerini istemine ekli olarak sunması zorunludur. Nitekim yasanın 260 (3) maddesinde de ihtiyati haciz kararında haciz konulmasının sebebinin yazılmak zorunda olduğu gösterilmiştir.

Bu düzenlemeden ister vadesi gelsin ister gelmesin olağan haciz yolu dışında ihtiyati haciz kararı vermeyi gerektirir nedenlerin kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu, bu bağlamda talep eden tarafın bu nedenleri dosyaya sunması gerektiğinin arandığı açıktır.Somut olayda; ihtiyati haciz talep eden taraflar arasında taşıma ilişkisi bulunduğu ödenmeyen navlun alacağı bulunduğunu vadesi gelen miktar yönünden ödeme yapılmadığı gerekçesi ile ihtiyati haciz talebinde bulunmuş, delil olarak cari hesap ekstresi ile e-posta çıktısı olduğunu iddia ettiği bir fotokopiyi delil olarak sunulmuştur.Dosyaya sunulan evraklardan;

taraflar arasında yapıldığı belirtilen sözleşmenin şartları, taşımanın yapılıp yapılmadığı, taşıma yapılmış ise ödenecek miktar ve ödeme zamanı gibi alacağın tüm unsurlarının tespite muhtaç olduğu, ihtiyati haciz aşamasında varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir.

Bu aşamada yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği anlaşılmakla ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz talep eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.