İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/723 K.2025/1000

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin karşı taraflardan ... şasi numaralı ... cargo ... aracı 28.04.2021 tarihinde teslim alarak adına ... plaka sayısı ile tescilini yaptırdığını, 16.03.2022 tarihinde diferansiyel arızası yapmış ve muğla ilinde bulunan ... bayii ve yetkili servisi olan ...

Tic AŞ’ nin servisine götürülerek aracın arızasının tespiti yaptırıldığını söz konusu araç garanti kapsamında olup aracın parçalarının (a930x19520 a2an çok amaçlı temizleyici 500 mlx3 adet, 75w85 19k261 20lt n dıferansıyel yağı-fmc gear cd 75w-85 9 adet, ... gr ... ultra black sıvı conta 1 adet, 15c045 dıferansıyel-s/t 4 adet, ... dıferansiyel komplesi- kılıtlı 2.47 xss-470 1 adet ve servis aracı hizmeti)garanti kapsamında değiştirilmesi gerekirken ve hiçbir sebep yokken asılsız sebeplerle (tonaj kaynaklı olduğu) garanti dışı tutularak,

yapılan tamiratın ve parçaların tutarı muğla ... bayii ... pazarlama tic aş tarafından 29.03.2022 tarihli ... numaralı, 54.000,00 TL tutarlı fatura düzenlenerek müvekkili şirkete gönderildiğini, müvekkili şirketin iş bu fatura tutarını ödemek zorunda kaldığını, müvekkili şirketin aracının arızası garanti kapsamında değiştirilmesi gerekirken, garanti dışı tutularak değiştirilmemesi nedeniyle uğramış olduğu zararı hem ... bayii olan ... Tic AŞ hem de ...

Sanayi AŞ’den talep etmişse de her ikisi de olumsuz yanıt verdiğini, aynı marka ve model müvekkile ait ... plaka sayılı araçta da benzer arıza meydana gelmiş ve bu araçtaki arıza garanti kapsamında değiştirildiğini, arabuluculuk görüşmelerinden anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne, ... şasi numaralı ... aracın 16.03.2022 tarihinde yapmış olduğu diferansiyel arızasının garanti kapsamı içerisinde kaldığından, iş bu arıza nedeniyle Muğla ... bayii ...

Tic AŞ tarafından 29.03.2022 tarihli ... numaralı, 54.000,00 TL tutarlı fatura düzenlenmiş ve müvekkil tarafından ödenen iş bu 54.000,00 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı tarafından davacı müvekkiline ödenmesine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu araçta üretimden kaynaklı bir sorun bulunmadığından, uyuşmazlık konusu sorunun garanti kapsamı dışında tutularak ücreti mukabilinde giderilmesinde bir aykırılık bulunmadığını, dava konusu araca ... ve PTO takılmış olup, söz konusu arıza aksa gelen aşırı/ani yük sonrası diferansiyel kovanı içerisinde bulunan aynanın bağlandığı gövde komplesinin kırılması nedeniyle meydana geldiğini, dava konusu araçta meydana gelen sorunun, müvekkil şirketin yetkili servisleri tarafından yapılan değerlendirmeler neticesinde tonaj kaynaklı olduğunu malzeme,

işçilik ve montaj hatalarından kaynaklandığının tespiti üzerine onarım garanti kapsamı dışında gerçekleştirilmiş olup, davacının aksi yöndeki iddialarının kabulü mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...Somut olayda; davacı taraf ... plakalı aracın diferansiyel arızasının garanti kapsamında olması sebebiyle servise arıza giderimi için ödediği bedelin davalıdan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Dava konusu olan ... plakalı aracın arıza tarihi olan 16/03/2022 tarihinde ve hasar bedelinin ödendiği tarihlerde aracın malikinin dava dışı ... isimli gerçek kişinin olduğu, davacının aracı 23/03/2022 tarihinde satın aldığı anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca davacının hasar bedelinin davalıdan tahsilini talep etme yetkisinin bulunmadığı, eldeki davada yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda aktif husumeti bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle davanını usulden reddine," karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ...'nın nakliyat işi yapmakta olduğunu, 18 Mart 2022 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde de yayımladığı üzere eski ticaret unvanı olan “... “ ... Ticaret Ltd.

Şti ye dönüşerek tür değişikline gidildiğini, şirketin tüm hissesine yine ... nın sahip olduğunu, buradaki aracın satışının söz konusu olmadığını, sadece isim değişikliğinden kaynaklı devir işlemi söz konusu olduğunu, bu nedenle husumet yokluğundan bahsedilemeyeceğini, ayrıca hasar bedelinin yetki servise 10.05.2022 tarihinde ödendiğini, gerekçeli kararda belirtildiği gibi ödemenin yapıldığı tarihte araç sahibinin ... nakliyat değil, ...

Ltd.Şti. olduğunu, hatta yetkili servisin fatura düzenlediği 29.03.20222 tarihinde aracın ... Ltd. Şti adına olduğunu, yerel mahkemenin gerekçeli kararında belirttiği tarihler ile işlemlerin bir birleri ile uyumlu olmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava; aracın ayıplı olması/garanti sözleşmesi kapsamında oluşan hasarın ücret karşılığı yapıldığı iddiasıyla ödenen bedelin tahsili davasıdır. İlk derece mahkemesince davacının aktif husumeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı tarafça yukarıda yazılı sebeplerle istinaf isteminde bulunulmuştur. İstinaf konusu uyuşmazlık temelde.

Davayı açan şirketin dava dışı ... nın şahıs işletmeninin tür değiştirmesi ile oluşup oluşmadığı, buradan hareketle aktif husumetinin bulunup bulunmadığı noktalarındadır.

İlk derece mahkemesince uyuşmazlığın kaynağı olana .... plakalı aracın hasar tarihi ve ödemenin yapıldığı tarihte dava dışı ... adına kayıtlı olması nedeniyle davacı şirketin aktif husumeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir 18 Mart 2022 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlanan ilana göre davacı şirket aynı tarihte tescil edilerek önceden "..." ticari işletmesinin TTK 194 ve 180 ile 193 maddeleri gereği tür değiştirme suretiyle kurulduğu, tek ortağının ... olduğu, taahhüt edilen sermayenin tamamın TTK 194 ve 180 ila 193.

Madde hükmüne göre tür değiştiren ... ticari işletmesinin öz varlığından karşılandığı kayıtlarının bulunduğu görülmektedir. 6102 sayıl TTK madde 180- (1) Bir şirket hukuki şeklini değiştirebilir. Yeni türe dönüştürülen şirket eskisinin devamıdır. Aynı yasanın Ticari işletme ile ilgili birleşme ve tür değiştirme başlıklık 194- maddisinin (1) Bir ticari işletme, bir ticaret şirketiyle, onun tarafından devralınmak suretiyle birleşebilir.

Bu hâlde devralan ticaret şirketinin türüne göre 138 ilâ 140, 142 ilâ 158 ve ortak hükümlere ilişkin 191 ilâ 193 üncü madde hükümleri kıyas yoluyla uygulanır. (2) Bir ticari işletmenin bir ticaret şirketine dönüşmesi hâlinde 182 ilâ 193 üncü maddeler kıyas yoluyla uygulanabilir. Düzenlemelerin içermektedir.

Dava ehliyeti, kişinin bizzat bir davayı açabilme veya davada davalı olarak yer alabilme yetkisini ifade eder ve medeni hukuktaki fiil ehliyetinin usul hukukundaki karşılığıdır. Buna karşın husumet ise tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Taraf sıfatı (husumet), maddi hukuka göre belirlenen, bir sübjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir sübjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır.

Dava şartı olan taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir. Davanın sonucunda verilecek karar kimin hakkını etkileyecekse husumetin o kişi ve kuruma yöneltilmesi gerekir.

Eldeki uyuşmazlıkta; davacı şirketin tüm sermayesinin, uyuşmazlığa konu araç adına kayıtlı olan ve işletmesinin konusu nakliyat olan ...'nın öz varlığından karşılandığı, ticari anlamda bir satış işlemenin söz konusu olmadığı, işletmenin bu şeklide tür değiştirmesi ile işletmeye ait hak borçların yeni kurulan şirkete ait olacağı, davacının aktif husumetinin bulunduğu anlaşılmakla ilk derce mahkemesince davanın esasının incelenerek bir karar verilmesi gerekirken aktif husumet bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar isabetli olmamıştır.

HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.