İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2020/1762 K.2023/1180

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu yumurta paketleme makinesini ve bu makineye entegre edilen kesim ve kenetleme ünitelerini geliştirerek Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde davaya dayanak patent ve faydalı model tescilleri kapsamında koruma altına aldığını, bu kapsamda müvekkillerinin çok sayıda endüstriyel tasarım ve patent tescilinin sahibi olduğunu, müvekkillerinin davaya dayanak ... nolu patent ve faydalı model tescillerinin Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde korunmakta olduğunu, bu nedenle müvekkillerinin adı geçen ürünün teknik özellikleri, unsurları, çalışma prensipleri üzerinde hak sahibi olduğunu,

özellikle patent ve faydalı model tescili kapsamında korunan buluşun farklı görsel özelliklerle dahi ticarileştirilmesinin patentten doğan hakkın ihlali ve haksız rekabet teşkil edeceğini, müvekkillerinin bahsi geçen ürün üzerindeki bu hak sahipliğine rağmen, davalı şirketin, piyasada müvekkillerine aidiyeti de bilinen ve müvekkillerinin ürünü olarak tanınan yumurta paketleme makinesini, entegre kenetleme ve kesim üniteleri ile birlikte müvekkillerinin patent ve faydalı model tescillerini ihlal ederek kullanmakta, taklit ürünleri ticari amaçlarla üretmek, satmak, depolamak,

üçüncü kişilere tedarik etmek sureti ile fiilen ticarileştirmekte olduğunu, bu hususun tespiti için İstanbul Anadolu (1) FSHHM'nin 2017/83 D.iş nolu dosyası üzerinden keşif yapılarak davalı şirketin işyerinde patent ihlaline yönelik delillerin tespit edildiğini belirterek; davalının dava konusu ticari faaliyetinin müvekkillerinin ... nolu patent ve faydalı model tescilleri bakımından patent ve faydalı model ihlali ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, dava konusu ürünlerin üretiminin, satışının, kullanımının, ticari amaçlı bulundurulmasının engellenmesine, bu fiillerin sonuçlarının ortadan kaldırılmasına,

masrafı davalıdan alınmak sureti ile; müvekkillerinin patent ve faydalı model tescilleri ihlal edilerek üretilen ve ticarileştirilen dava konusu ürünlere, sadece bu ürünlerin üretilmesinde kullanılan alet, cihaz ve kalıplara, bu ürün görsellerinin yer aldığı reklam ve tanıtım vasıtalarına, ticari evraklara el konulmasına ve el konulan ürün ve araçların muhafaza altına alınmasına ve imhasına; faydalı model ihlali ve haksız rekabet nedeni ile müvekkillerinin uğradığı zarara karşılık 5.000,00 TL manevi.

SMK'nın 151/2 maddesi (b) bendine göre hesaplanacak -daha sonra ıslah ile artırılmak üzere şimdilik- 1.000,00 TL maddi tazminatın ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkillerine verilmesine, verilecek kararın masrafı davalıdan alınmak sureti ile ulusal yayın yapan tirajı yüksek bir gazetede ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin TPE nezdinde ... tescil numaralı "yeni bir yumurta paketleme makinesi" isimli faydalı model üzerinde mutlak hak sahibi olup, davacının herhangi bir patent ya da faydalı modelini kullanmadığını, müvekkilinin ...'nın TPE nezdinde ... no ile tescilli yeni bir yumurta paketleme makinesi isimli faydalı modelinin üretimini ve satışını gerçekleştirmekte olup, davacı tarafın faydalı modelleri ile bir ilgisi bulunmadığını, bir buluşun faydalı model belgesi ile korunabilmesi için; buluşun;

dünyada yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kriterlerini haiz olması gerekmekte olduğunu, SMK'nun 101. maddesi kapsamında TPE nezdinde tescillenmiş bir faydalı modelin Kanun tarafından verilen haklardan başvuru tarihinden başlamak üzere on yıllık sınırlı bir süre ile korunduğunu, işbu dosyaya davacı taraflarca delil olarak yer verdikleri İstanbul Anadolu 1. FSHHM nin 2017/83 Değişik iş sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunun teknik anlamda eksik, taraflı, hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, bilirkişiden incelenmesi talep edilen hususun teknik inceleme gerektirdiğini,

bilirkişinin görev alanında olması ve yetkisi kapsamına dahil olmasına rağmen üstünkörü bir inceleme yaptığını, bilirkişinin tarafların faydalı model ve patentlerini teknik açıdan karşılaştırmadığını belirterek, davacının haksız ve hukuka aykırı tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince.

"Her ne kadar davacılar, davalı tarafça kendilerinin de hak sahibi oldukları ... numaralı İncelemeli Patent, ... numaralı Faydalı Model ve kendilerine ait ... numaralı Faydalı Modelin koruma kapsamında kalan ve patent ve faydalı modelden kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil eden makinenin davalı tarafça üretildiği ve satışa sunulduğu iddiasıyla dava açmışlarsa da, ispat yükünün davacı tarafta olduğu, davacıların iddialarını ispatlamaya yeterli delili dosyaya sunamadıkları, Foça Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/9 D.İş sayılı tespit dosyasında yapılan delil tespitinin mahkememizdeki dava açıldıktan sonra talep edildiği ve yapıldığı,

HMK'nun 401/4. maddesi uyarınca delil tespiti görevinin mahkememize ait olduğu, görevsiz mahkemede yapılan delil tespitinin delil olarak dikkate alınamayacağı, kaldı ki, alınan bilirkişi raporunda da incelenen makinenin davacıların da hak sahibi oldukları patent ve faydalı modellerin koruma kapsamında kalıp kalmadığına dair bir görüş de bildirilemediği,

davanın patent ve faydalı modele tecavüz davası olması nedeniyle teknik bilgi gerektirdiği ve bu iddianın değerlendirilmesi için mutlaka bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, davacıların bilirkişi incelemesi delilinden vazgeçtikleri, bu nedenle davacıların davalarını ispatlayamadıkları," tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmiştir.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle;

mahkemece davanın reddine karar verildiğini, İstanbul Anadolu 1. FSHHM'nin 2017/83 Esas no'lu dosyası üzerinden keşif yapılarak davalı şirketin iş yerinde patent ihlaline yönelik deliller tespit edildiğini, raporda bilirkişinin makinenin çalışır vaziyette olmaması nedeniyle tam olarak bazı unsurların makine üzerinde kullanılıp kullanılamadığını ifade ettiğini, ancak bu dosyada yapılan tespitlerin davalı tarafa ait makinenin çalışır durumdaki videoları ile desteklenerek müvekkillerin tescillerinin davalı tarafça ihlal edildiğinin ispatlandığını,

tespit dosyasında makineler çalışmadığı için yeterli inceleme yapılmadığı gözetilerek davalı tarafça ...

Şti'ne tedarik edilen makinenin de Foça SHM 2018/9 D.İş sayılı dosyasında incelenerek ihlale ilişkin bulgular tespit edildiğini, bu tespit dosyasının esas davadan sonra açılmış ise de bahsi geçen dosyaya konu taklit ürünün davalı tarafça üretildiği tespit işleminden sonra öğrenildiğini, delil tespit dosyasında davalı dışında bir şirkete husumet yöneltildiğini, bu nedenle bu tespit dosyasının esas davadan sonra açılmasının dosya kapsamının yok sayılmasını gerektirmeyeceğini,

mahkemece ara karar ile Foça AHM'ye inceleme için talimat yazılmasına karar verilmesine rağmen incelenmesine karar verilen dosyanın daha sonra yok sayılmasının hukuka aykırı ve çelişkili olduğunu, dosyanın bilirkişiye tevdiine karar verildiğini ancak müvekkilin ekonomik olarak zor durumda olması nedeniyle bilirkişi ücreti yatırılamadığını, gelinen durumun bilrikişi delilinden vazgeçilerek davalarını ispatlayamadıkları yönünde kararın gerekçesinde yer almasının tespit dosyasında alınan raporlardaki haklılıkları ve tespit edilen ihlal bulgularına rağmen müvekkilin mağdur olmasına sebebiyet verdiğini,

davalının tespit edilen fiillerinin SMK 141.maddesine göre faydalı model hakkına tecavüz teşkil ettiğini, belirtilen yönleriyle alınan bilirkişi raporlarının mahkemece hüküm kurmaya elverişli görülmemesi ve ihlal unsurlarının değerlendirilmemesinin haklı bir yaklaşım olmadığını beyan ederek istinaf başvurusunun kabulünü talep etmiştir.

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık; davacılar adına tescilli ... numaralı patent, ... numaralı faydalı model ve ... numaralı faydalı modellere davalı tarafından tecavüz edildiği iddiasıyla açılan tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. TPMK kaydı incelendiğinde; ... İncelemeli Patentin davacılar ... ve dava dışı ... adına, ... Faydalı Modelin davacılar ... ve dava dışı ... adına, ...

Faydalı Modelin ise davacılar ... adlarına, ... numaralı Faydalı Modelin ise davalı ... San. Ve Tic. A.Ş. adına tescilli oldukları görülmüştür. Davacı tarafa davaya konu ... numaralı faydalı model ve ... numaralı patentin hak sahiplerinden olan dava dışı ... davanın SMK'nun 112/2-ç maddesi uyarınca ihbar edilmesi için mahkemece kesin süre verildiği halde ihbar işleminin yerine getirilmediği anlaşılmıştır.

Mahkemenin 2017/83 Değişik iş sayılı dosyasının incelenmesinde; talep eden ...' in, karşı taraf ...Tic.

A.Ş. aleyhine faydalı model ihlaline ilişkin tespit ve ihtiyati tedbir talep ettiği, 07.08.2017 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde; "karşı taraf adresinde yer alan ve incelenen makine, PR 500-U model, 2017-06 imal tarihli, ... seri nolu plakaya sahip, üzerinde eksiklikler olan yumurta paketleme makinesi olduğu, incelenen yumurta paketleme makinesi ve makine üzerindeki kenetleme ve kesme üniteleri üzerinde tespit konusu ... nolu patent belgesi, ... ve ... nolu FM belgelerini bağımsız istemlerinde yer alan görülebilen unsurların resimlerde işaretlendiği, kısmen videolarının çekildiği,

ancak çalışan bir makinede tespit edilebilecek kontrol ünitesi ve viyolun konum algılayıcısı ile, incelenen kesme ünitesinin makinenin ... numaralı faydalı modelin koruma kapsamı içerisinde kalıp kalmadığının daha net anlaşılabileceği, açıklanan nedenlerden dolayı incelenen yumurta paketleme makinesi ve makine üzerindeki kenetleme ve kesme ünitelerinin tespit konusu ... nolu patent belgesi, ... ve ... nolu FM belgelerinin koruma kapsamı içerisinde kalıp kalmadığının net olarak değerlendirilemediği" belirtilmiştir.Foça Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/9 Değişik iş sayısı dosyasının incelenmesinde; talep eden ..., karşı taraf ...

Tic.

A.Ş aleyhine faydalı model ihlaline ilişkin tespit davası açtığı, Mahkemece keşfen tespite karar verildiği ve dosya içerisine alınan 08.06.2018 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde; "davalı tarafça kullanılan ... marka ... tipindeki ... tespit talebinde bulunan ... tescilinde bulunan ... nolu "faydalı model belgesi" ile karşılaştırma yapıldığında; davalı tarafça kullanılan viyol kesme ünitesinde belirtilen teknik unsurları kapsadığının anlaşıldığı, yani ünitenin kesim işlemini kontrol eden kontrol ünitesi olduğu, ünitenin hareketini ve viyolun konumunu sağlayan algılayıcılarının olduğu,

kesim işleminin yapılmasını sağlayan kesme elemanının hareketini sağlayan kesim motorunun mevcut olduğu, kesme elemanının ileri geri hareketini sağlayan kesme ileri geri hareket elemanının mevcut olduğu, viyolun viyol taşıma pimlerine oturmasını sağlayan hareketli yumurta tablası olduğu, yumurta tablası üzerinde viyolun durdurulmasını sağlayan durdurucu eleman içerdiğinin tespitinin yapıldığı, üründe kullanılan unsurların fotoğrafları tespit ve incelemenin 2.maddesinde ayrıntıları ile belirtilmiş olup, 10.04.2018 tarihli mahkeme keşfinde çekilen fotoğraf ve video CD kayıtlarının rapor ekinde sunulu olduğu,

davalı tarafça kullanılan ... marka ... tipindeki soğuk sistem yumurta paketleme makinası'nın .... Ltd. Şti. (Bornova VD...)-(... Mah. ... Sok. No:... Bayraklı / İzmir) adresindeki firmasından satın alındığının anlaşıldığı" belirtilmiştir.

Mahkemece 13.06.2019 tarihli ara kararı ile Foça Asliye Hukuk Mah.sine talimat yazılarak bir patent uzmanı , bir makine mühendisi ve bir yumurta sektöründen bilirkişi ile; keşif yapılarak ... isimli makinenin davacılara ait faydalı modeller ve patentin koruma kapsamında olup olmadığı, tecavüzün söz konusu olup olmadığı, davalıya ait ... numaralı faydalı model kapsamında kalıp kalmadığı ve makinenin kimden temin edildiğine dair RAPOR istenilmesine, her bir bilirkişi için 1.000,00 er TL ücret takdirine; bilirkişi ücretlerinin, keşif harcının ve talimat giderlerinin davacı tarafça yatırılması için 2 haftalık kesin süer verilmesine,

(aksi takdirde bu delilden vazgeçmiş sayılacağının ihtarına) karar verildiği, ihtaratın yapıldığı, ancak süresi içinde bilirkişi ücreti ve masraf yatırılmadığı için talimat yazılmadığı, akabinde Dosya kapsamı ve değişik iş dosyalarında yapılan tespitler incelenmek suretiyle davalının ürününün , davacıya ait faydalı model ve patentlerin koruma kapsamında olup olmadığı, davalının ürününün davalıya ait ... numaralı faydalı model kapsamında kalıp kalmadığı konusunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine, bilirkişiler için ayrı ayrı 1.000'er TL ücret takdirine, bilirkişi ücretinin davacı tarafça karşılanmasına,

varsa eksik avansı yatırmak üzere davacı vekiline iki haftalık kesin süre verilmesine, (kesin süre içerisinde masraf yatırılmadığı takdirde bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının ihtarına) karar verildiği, ihtaratın yapıldığı, davacı vekili tarafından müvekkilin maddi durumu müsait olmadığından bilirkişi ücretini yatıramadıkları, davanın mevcut dosya kapsamına göre karara bağlanmasını talep etmiş iseler de davada ispat yükümlülüğünün davacı üzerinde olduğu, teknik bilgi gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yapılmasının zorunlu olduğu,

Foça SHM'nin 2018/9 D.İş dosyasında karşı tarafın davamız dosyasının davalısı olmadığından sonuca etkili bulunmadığı ve usule uygun olarak verilen kesin süre içerisinde her iki bilirkişi incelemesi yönünden de sonuçların hatırlatıldığı, davacılar tarafından bilirkişi ücreti yatırılmadığı, inceleme yapılamadığı, davacıların bu şekilde ispat yükümlülüğünü yerine getiremedikleri, davanın subut bulmadığı anlaşılmıştır.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

19/10/2023