İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2020/2272 K.2023/1723

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı ... Ltd. Şti. vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ... Tic.Ltd.Şti.'nin ... Mah. ... Cad. No:...

Sultangazi/İstanbul adresinde ... ve ... nolu iki patent belgesiyle koruma altında bulunan haklarına tecavüzde bulunduğunu, ... nolu patent belgesiyle korunan ürünün, davalı tarafından taklit edilerek üretildiğini, damperli araçlara monte edilip satılarak patentten doğan haklarına tecavüz edildiğini, davalıya bu ürünler ilgili bilgi verildiğini, ürünün tanıtıldığını, ancak davalının Araç İmal Tadil Montajı Yönetmeliği'nin yürürlüğe girmesiyle birlikte ... nolu patentten doğan haklarına tecavüz etmeye başladığını, bu hususta davalının e-posta gönderilerek uyarıldığını,

tecavüzün devam etmesi üzerine noter aracılığı ile ihtarname gönderildiğini, davalının noter ihtarına cevap vermediği gibi tecavüz teşkil eden eylemlerine devam ettiğini, bunun üzerine davalının tecavüz eylemlerinin tespiti için talepte bulunduklarını, değişik iş dosyasında sunulan bilirkişi raporunda " tespit mahallinde görülen emniyet kilidi sisteminin ... nolu patent belgesinin koruma kapsamında olmadığı sonuç ve kanaatinin bildirildiğini, bilirkişi raporunun gerçeği yansıtmadığını,

davalının Araç İmal Tadil Montajı Yönetmeliği'nin yürürlüğe girmesiyle birlikte 26.04.2017 tarihinden itibaren taklit etmek suretiyle bahse konu patentten doğan haklarına tecavüz eylemlerine başladığından bahisle, davalının eylemlerinin tecavüz olup olmadığının tespiti, muhtemel tecavüzün önlenmesi, durdurulması, kaldırılması, tecavüzü oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konulması, tecavüzün devamının önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınması,

el konulan cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz olması halinde imhası, davalının sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil eden fiillerinin önlenmesi ve durdurulması, herhangi bir zararın tazmini bakımından teminat verilmesi, mülkiyet haklarına tecavüz edilmemiş olunsaydı elde edecekleri muhtemel gelirin belirlenerek tazmini, 26.04.2017 tarihinden itibaren kaç adet damper satışı yapıldığı ve kimlere satıldığının ... ait muhasebe kayıtlarından tespit edilmesi,

taklit ürünlerin monte edildiği damperli araçların plakalarının tespit edilmesi, tespit edilen araçların bağlanması veya üzerlerinde bulunan taklit ... Emniyet Kilitlerinin ve araç 10 km/saat hızın zerinde seyrederken damperin açılmasının engellenmesi usulünün imhası ve araçların ruhsatlarının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 2017/95 D.iş dosyası ile yapılan delil tespitine dayandığını, iş bu tespit esnasında davacıya ait ... kod numaralı faydalı modele ilişkin kullanımın olmadığının rapor edildiğini, davacı tarafından yapılan itiraz sonucu kök raporda değişecen bir durum olmadığını, akabinde davanın kendilerine yöneltildiğini, davacının iddialarının asılsız olduğunu, davacının müvekkili firmayı ziyaret ederek patent konusunun tanıtıldığına ilişkin iddialarının doğru olmadığını, ayrıca davacının tescili gizli bir tescil olmayıp 23.11.2015 tarihinde kamuya açık bir şekilde ilan edildiğini,

ihtara konu ürünün müvekkiline ait ürün ile aynı olmadığını davacının koruma içeren istemlerine bakıldığında tescille korunması mümkün olmayan unsurlar ile elde edilmiş geliştirmeler olduğunu, bir ürünü birebir aynı üretmedikten sonra bu konuda bir tecavüzün varlığından bahsedilemeyeceğini, davacının bilirkişi raporunun kasıtlı olarak yanlış düzenlendiğine ilişkin iddialarının yerinde olmadığını, davacının bilimsel ve teknik inceleme ile sabitlenmiş rapor yerine kendi beyanlarının esas alınmasını talep ettiğini,

davacının dilekçesinde B başlığı ile açılan konuların A başlığı ile aynı olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; "Davanın REDDİNE," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın konusu, farklı iki patent belgesine ait temel unsurların taklit edilmesi olduğunu, ... tescil nolu patent belgesiyle korunan, damperli aracların damperini aracın şasesine kilitleyerek istenmeyen durum ve zamanlarda açılmasını engelleyen kilidin beyanlar da yer alanı 7 temel ursurunun, davalı şirket tarafından üretilen damperli araçlarda bulunduğunu, ... tescil nolu patent belgesiyle korunan, damper hiz limitini damperin açılmasıyla ilişkilendiren usulün,

damperli aracların önceden belirlenen hız limitini aştığı durumlarda damperin açılamaması olan temel unsurunun, davalı şirket tarafından üretilen damperli araçlarda bulunduğunu, 2017/95 D.

İş dosyasında yer alan bilirkişi raporunda değerlendirmenin KHK hükümlerine göre değil de 6769 sayılı SMK hükümlerine göre yapılması ve temel unsurların dikkate alınmadığını, 24.10.2018 tarihli bilirkişi heyeti raporunda da aynı hataların tekrar edildiğini, dava konusu damper sistemlerinde bulunan ve patent belgeleriyle korunan, ürün ve usulün taklidi olan ürün ve usulün ne olduğu hakkında hiçbir bilgiye yer verilmediğini, davanın tarafi olmayan ve incelemenin konusu ve kapsamı dışında olan firmalara ait bazı ürünler ve usullerin karşılaştırıldığını,

AİTM Yönetmeliğine göre farklı oldukları açıkça anlaşılan fakat patentli ürün ve usulümüzün aynıymış gibi ifade edilen ürünlerle, AİTM Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği tarihten sonra, ürünün taklit edilerek üretilen ve piyasada satılan ürünlere, üretime başladıkları tarihi açıklamadan yer verilerek, patentli ürünün ve usule piyasada alınıp satıldığı, harcı alem ürün olduğu,

bu nedenle dava konusu damper sistemlerinin patent belgelerinin koruma kapsamına girmediği tespitine itiraz ettiklerini , keşif esnasında çekilen dava konusu ürünlere ait fotoğraflar üzerinde temel unsurlarının tamamının birer birer gösterildiği halde değerlendirilmediğini, davalının damper ve damperli araçlarda patent belgeleriyle korunan ürün ve usulü taklit ederek patentten doğan haklarına tecavüz ettiği, maddi ve manevi kayıpların arttığını, yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İstinafa Cevap:Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacının tescilinin 23.11.2015 tarihli olup ilan edildiğini, iddiaya konu ürünün müvekkile ait ürünle aynı olmadığını birden fazla kez dosya bilirkişi incelemesine gitmesine rağmen ayrıca mahkemenin de bizzat bu keşiflerde hazır bulunmasına rağmen davacı taraf ısrarla usulsüzlük vs yapıldığını söyleyip herkesi zan altında bıraktığını, kararın hukuka uygun olarak verilmiş olduğunu , davacının itirazlarının yerinde olmadığını belirterek , davacının istinaf taleplerinin reddine, yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç:Dava patent hakkına tecavüzün tecavüzün tespiti , men'ii ref'i ile maddi tazminat istemine ilişkindir. Dava 6769 sayılı SMK’nın 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına göre 6769 sayılı SMK’nın geçici 1/1 maddesi uyarınca, münhasıran açılan hükümsüzlük davaları ile tecavüz davaları yönünden SMK’nın 192. maddesi uyarınca davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6769 sayılı SMK hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Patentten doğan korumanın kapsamı istem veya istemler ile belirlenir. İstem veya istemler tarifname ve resimler esas alınarak yorumlanır. Patent belgesi almış bir buluşun sahibinden izinsiz kısmen veya tamamen taklit edilerek ürün haline getirilmesi tecavüz sayılmaktadır , Yorumlanan istemlerin suçlanan ürün ile karşılaştırılması gerekir.

İstemlerin yorumlanmasında dikkate alınacak diğer bir husus ise, patente tecavüz ettiği iddia edilen ürünün, eşdeğer (aynı işlevli gerçekleştiren ve istem veya istemlerde talep edilen unsur ile aynı sonucu çıkaran) unsur olup olmadığıdır. Kullanımın patent hakkına tecavüz oluşturduğunun söylenebilmesi için patent belgesinde bulunan istemlerden en az bir tanesinin tüm unsurlarının davalı ürününü üzerinde aynen yada eşdeğerinin bulunması gerekir.

Tespiti gereken buluşun taklidinin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğidir.Davacı adına tescilli "Üzerlerinde damper bulunan taşıyıcı araçlar için damper emniyet kilidi sistemi" başlıklı ... numaralı ve ... (ek patent) numaralı "damperli araçlarda bulunan damper emniyet kilidinin açılmasını engelleyen hız limit uyaranı" başlıklı incelemesiz Patent belgelerinin koruma kapsamında olduğu,

buluş özetinin "Damper açılmadan önce ve damper kapandıktan sonra programlanan süreler kadar açık konumda kalabilen, kapatılmadığında programlanan sürenin sonunda otomatik olarak kapanan, açılmaya başladığı andan itibaren kapandığı ana kadar kabin içinde ve kabin dışında bulunan görsel ve sesli uyarılarla operatör ve çevre uyarılan, damperi aracın şasesine kilitleyen mekanik donanım ve onu çalıştıran yazılımdan oluşan damper emniyet kilidi sistemidir.

Damperin istem dışı ve /veya kullanıcı hatasıyla istenmeyen durum ve zamanlarda açılması, damperi şaseye kilitleyen damper emniyet kilidinin açılması şartına bağlanarak önlenmiştir." şeklinde ve ek buluş özetinin "Araçlarda ve çekici araçların çektikleri taşıyıcı üniteler üzerinde bulunan damperlerin güvenliğini sağlayan Damper Emniyet Kilidi Sistemi ile ilgili ek güvenlik tedbiri olup, Damper Emniyet Kilidi Sistemi aracın hızı ile ilişkilendirilerek açılması hız limitinin aşıldığı durumlarda engellenmiştir." şeklinde olduğu, patent belgesinin damperin kontrolsüz açılmasını önlemek üzere geliştirilen kilit sistemi olduğu,

bilirkişilerce tespit edildiği üzere , D.iş dosyası kapsamında delil tespiti yapan bilirkişinin çekmiş olduğu fotoğraf ve video görüntüleri üzerinden yapılan incelemede ; istem 1 içerisinde görülen 63,64,65,66 numaralı sensörlerin bulunmadığı , ancak fotoğraf üzerinde görülemediği için sensörlerin suçlanan ürün üzerinde mevcut olduğu kabul edilse bile bağımsız istem olan istem 1 içerisinde yer alan damper iniş hız butonu (4), damper yavaş indir düğmesi(4.1), damper hızı indir düğmesi (4.2), damper iniş hızı butonu lambası (4.3),) unsurların da görülemediği,

bu nedenle de tespit mahallinde daha evvel incelenmiş olan ürünün, patentin koruma kapsamına girmediğini, istem 6 ila istem 17 arasında yer alan diğer bağımsız istemlerin her birinde müşterek olarak şifreleme sistemi yer almaktadır.

Ancak tespit mahallinde daha evvel incelenmiş olan ...' e ait damper emniyet kilit sistemi içerisi"de bir şifreleme sistemi görülemediği için suçlanan ürünün, İstem 6 ila İstem 17 arasında yer alan diğer bağımsız istemlerde tanımlı koruma kapsamının da haricinde olduğu, bağımsız isteme tecavüz edilmemişse. o bağımsız isteme bağlı olan istemlere de tecavüz olmayacağını, zira Zira bağımlı bir istemin bağlılık nedeniyle bağımsız istem içerisindeki tüm unsurlara sahip olarak kabul edildiğini, bu nedenle bir bağımsız isteme tecavüzün bulunmadı belirlendiğinde artık o isteme bağımlı istemler bakımından da inceleme yapılmasına gerek bulunmadığı,

davalıya ait diğer ... numaralı Türk EK patent belgesinin 3 adet istemi bulunduğu, 1 nolu istemin bağımsız istem olduğu, ek patente ait bağımsız istem 1 içerisinde şifreleme sistemi mevcut olduğu , tespit mahallinde görülen ...'e ait damper emniyet kilit sistemi içerisinde bir şifreleme sistemi bulunmadığı için suçlanan ürünün ek patente ait istem 1-3 içerisinde tanımlı koruma kapsamının haricinde olduğu dikkate alındığında paten belgesindeki korunan tüm bağımsız istemler ile davalının işyerinde davalıya ait suçlanan damper kilidi ve damper üzerinde inceleme yapıldığı ve aynı teknik özellikleri içermediklerinin tespit edildiği,

benzer unsurların ise herkesçe kullanılan genel unsurlar olması sebebi ile davacının patentinin koruma kapsamında olmadığı, davacının aynı olduğu iddiasına konu 8 temel unsurda kullanılan ürünlerin piyasada yer alan herkesçe kullanılan ürünler olduğu, patent istemlerinde hız sınırlamasından bahsedildiği ama %10 hız limiti belirtilmiş olmadığı, tüm hız limitini kapsayıcı şekilde yazıldığı, bu nedenle %10 sınırlamanın patent belgelerinin koruma kapsamında olmadığı, davalı ürününde kilit mekanizmasının farklı yolla çalıştığı, benzer işlevlerin ise herkesçe bilinen ve kullanılan basit teknikler olduğu,

davalı ürünün dava konusu patent belgelerindeki istemlerin bütün unsurlarını içermediği, bu nedenlerle davacının patent belgesi ile korunan buluşuna tecavüzün söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.Sonuç olarak, dosya kapsamında iddia ve savunmaya, saptanan dava niteliğine ve toplanıp değerlendirilen delillere göre kararda gösterilen yasal ve yeterli gerekçeye dayalı kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı vekilinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

28/12/2023