İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2020/458 K.2021/819

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Bankası A.Ş. Büyükçekmece şubesine ait müvekkil adına düzenlenen 16 adet boş çek yaprağının 2008 yılında çalındığını, ancak davalı bankanın çek yaprak bedeli tutarı olan 20.640,00 TL'yi bloke altında tuttuğunu beyan ederek, bu miktar yönünden borçlu olmadığını tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; çek taahhütnameleri ve 5941 sayılı yasanın 3.maddesi gereğince, gayrinakdi çek kredi riski nedeniyle bloke işleminin yasaya ve usûle uygun olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; ''Davalı yanca çalıntı çeklere ilişkin çek taahhütnamesinin dosyaya sunulamadığı, davaya konu çekler 2008 tarihli olup, bu tarihli çeklere ait taaahütname bulunamasa da sözleşmelerin matbu olduğu ve bloke hükmü içerdiğinin kabulü gerektiği, 5941 sayılı yasanın geçici 3/3.

Maddesi gereğince eldeki dosya konusu eski çeklerin hukuki geçerliliğinin devam ettiği, davalı muhatap bankanın, aynı yasanın geçici 3/4. maddesi uyarınca, ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğunun 30/06/2018'e dek süreceği gerekçesiyle davanın reddine'' karar verilmiştir. Davacı vekil istinaf dilekçesinde.

Davaya konu çek yapraklarının 2008 yılında çalındığını, dolayısıyla davalı banka tarafından sunulan taahhütnamelerin somut olaya uygulanamayacağını, taahhütnameye göre, ancak çeklerin bankaya ibrazı halinde banka işleminin geçerli hale geleceğini ancak somut olayda ibrazın gerçekleşmediğini, Mahkemece verilen kararın farazi olduğunu, bankaca sunulan taahhütnameye göre karar verilse dahi taahhütnamenin 5.3 maddesine göre karar verilmesi gerektiğini, Çeklerin çalındığının bankaya bildirilmiş olması ve bankaca kayıp kaydının işlenmiş olması nedeniyle,

olay tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı TTK'nun 711/3.maddesi gereğince yaprak bedeli sorumluluğunun sona erdiğini, Davaya konu talebin menfi tespit talebi olduğunu, bloke işleminin ise esasa etkili olmayan tali bir sonuç doğurduğunu, Mahkemece talebin hatalı olarak değerlendirildiğini beyan ederek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, keşideci davacıya ait 16 adet boş çek yaprağının 2008 yılında çalınması neticesinde, davalı bankanın sorumluluk tutarı olan 20.640,00 TL paranın davalı tarafından davacıya ait hesapta bloke edilmesi nedeniyle, davacının bu miktarda davalıya borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.

Davaya konu boş çeklerin 2008 yılında çalındığı, bu tarihte 6762 sayılı TTK'nun yürürlükte olduğu, kanunun 711/3.maddesine göre, keşideci çekin kendisinin veya üçüncü bir kimsenin elinden rızası olmaksızın çıkmış olduğu iddiasında ise muhatabı çeki ödemekten menedebileceği, somut uyuşmazlıkta, davaya konu 16 adet çek yaprağının çalınmasının ardından çeklerin ödenmemesini içeren bildirimin davalı bankaya yapıldığı, davalı banka tarafından kayıp kaydının işlendiği, bu durumun 13.10.2016 tarihli banka cevabı yazısından anlaşıldığı, 2009 tarihinde yürürlüğe giren 5941 sayılı Çek Kanununun somut olaya uygulanmasına imkân bulunmadığı,

diğer yandan gerek 3167 sayılı Yasa'nın 3/1. maddesi ve gerekse de 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/3. maddesinde muhatap bankanın karşılıksız çeklerde süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için yasal yükümlülük bedelini ödemesi gerektiği düzenlenmiş olup muhatap bankanın anılan hüküm uyarınca sorumlu tutulabilmesi için, çekin süresinde ibraz edildiğinin ve karşılığının bulunmadığının usulünce belgelenmesi gerektiği, somut olayda çeklerin ibraz edildiğine ilişkin dosyaya yansıyan bir bilgi, belge ve delilin de bulunmadığı, gelinen aşamada gayrinakdi kredi riskinin bulunmadığı,

dolayısıyla davacının davalıya 20.640,00 TL yönünden borçlu bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğu kanaatine varılmıştır.

Açıklanan sebeplerle, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüne, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesine göre İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davanın kabulüne ilişkin yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.