İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2021/1444 K.2024/1138

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin ... ve ... markaları ile mutfak gazı olarak bilinen ...

(LPG) dağıtım ve tevzi işi ile iştigal ettiklerini, müvekkilleri adına tescilli markaları ihtiva eden ve mülkiyeti müvekkillerine ait olan tüplerin depozito karşılığı bayii ve abonelere verildiğini, müvekkili şirketlerin kendi bayilerinin dahi tüplerini LPG dağıtım amacı ile kullanılmak dışında yetkisi olmadığını, davalı şirkete ait iş yerinde arama - tespit işlemi yapıldığını, davalının müvekkillerinin bayisi olmayıp ... bayisi olduğunu,

İstanbul Anadolu 5 Sulh Ceza Hakimliğinin 02.11.2016 tarih ve 2016/3961 D.İş dosyası üzerinden yapılan 03.11.2016 tarihli tespit işlemi ile davalı şirketin adresinde 55 adet ... marka 12 Kg lık mutfak tüpü ve tamamı ... marka olan 598 adet 12 Kg lık boş mutfak tüpü, 22 adet 2 Kg lık piknik tüpü, 93 adet 12 Kg lık boş vanalı tüpü, 11 adet 24 Kg lık boş ticari tüp, 3 adet 45 Kg lık sanayi tüpü olmak üzere toplam 782 adet tüpün tespit edildiğini, tüplerin davalı şirket yetkilisine yediemin olarak teslim edildiğini, davalının ... ve ... markalı tüpleri piyasadan topladığını,

müvekkili şirketlere ait markaları taşıyan tüpleri ticari faaliyete konu edildiğini bu durumun marka hakkına tecavüz oluşturduğunu, davalının boş tüpleri kendi yedinde bulundurarak tüplerin piyasa dolaşımını engellendiğini, bu durumun müvekkili şirketlerin abone ve kar kaybına sebep olduğunu davalı yanın eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğini, müvekkili şirketlerin maddi-manevi zarara uğradıklarını beyan ederek, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i ile maddi ve manevi zararlarının tazminini talep etmiştir.

Davacı ... LPG DAĞITIM TİCARET VE SANAYİ A.Ş için 12.328,80-TL , davacı ... DAĞITIM VE END A.Ş. için 160.631,01 TL talep ederek ıslah harcını yatırmıştır.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde.

LPG tüp piyasasında müşterilerin zaman zaman farklı şirketlerden aldıkları tüpleri değiştirmek istediklerini, bu tüplerin teslim alındığını ve yerine depozito bedeli alınmadan dolu ipragaz marka tüplerin verildiğini, boş tüpler belirli sayıya ulaştığında ... bayiisine teslim edildiğini, henüz tüpler teslim edilmeden tespit işlemi yapıldığını, müvekkilinin ... ve ... tüplerle ticari faaliyette bulunmadığını, davacının belirttiği tüplerin müvekkili nezdinde 1-1,5 aydır bulunduğunu Mahkemece bu sürenin dikkate alınmasını, tespit edilen az sayıdaki tüpün davacıyı herhangi bir zarara uğratmayacağını,

zarar hesabının ...'ın mevcut karlılık durumu (gelir tablolarından edinilebilir) ile 2 ve 12 kg lık tüplerin piyasada dolaştığı sürelerin göz önünde bulundurularak yapılması gerektiğini, bu dolaşım sürelerinin, 12 kg lik tüpler için 3-4 ay, 2 kg tüpler İçin ise 2-3 ay olduğunu, ...’ın müşterilere yetecek kadar büyük tüp parkının bulunduğunu, müvekkilinde tespit edilen tüplerden dolayı ...'ın zarara uğramayacağını beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince;davanın kısmen kabulüne, Davalının eyleminin, davacılar aleyhine haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, haksız rekabetin devamının ve tekrarının önlenilmesine, Davacı ... A.Ş (Eski ünvan : ... LPG Dağ. Tic ve San A.Ş) yönünden; Takdiren 12.328,80-TL maddi, 5.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihi olan 13/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı ... Dağıtım ve Endüstri A.Ş yönünden ; Takdiren 160.631,01-TL maddi, 10.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihi olan 13/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı ...

A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davalı tarafın müvekkili şirket ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmamasına rağmen mülkiyeti müvekkili şirkete ait LPG tüplerini piyasadan toplamakta ve tüketici nezdinde maruf ve meşhur olan müvekkili markasını taşıyan tüpleri ticari faaliyetine konu etmekte, pazarlamasını yapmakta olduğunu, davalının işbu eylemlerinin marka hakkına tecavüz teşkil eden nitelikte olduğunu, Her ne kadar tüplerin davalı yanca ticari faaliyete konu edildiğine dair delil bulunmadığı belirtilmiş ise de davalının müvekkiline ait tüpleri usul ve yasaya aykırı olarak elinde bulundurmasının,

piyasadan toplamasının açıkça müvekkiline ait markadan beklenen yararın azaltılmasına yönelik eylemler olduğunu ve markaya tecavüz teşkil ettiğini beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde.

LPG tüp piyasasında müşterilerin zaman zaman farklı şirketlerden aldıkları tüpleri değiştirmek istediklerini, bu tüplerin teslim alındığını ve yerine depozito bedeli alınmadan dolu ipragaz marka tüplerin verildiğini, boş tüpler belirli sayıya ulaştığında ... bayiisine teslim edildiğini, henüz tüpler teslim edilmeden tespit işlemi yapıldığını, müvekkilinin ... ve ... tüplerle ticari faaliyette bulunmadığını, Davacıların mevcut kar kaybını ispatlayamadığını,

müvekkilinin bulunduğu bayilik bölgesinde bilirkişi incelemesi yapılarak davacı şirketin ne kadar sürede bayilik açacağı LPG konusunda uzman bilirkişi tarafından hesaplanmalı ve bu şekilde kar kaybı hesaplanması gerekirken bu hususun yerel mahkemece göz ardı edildiğini, davacıların, hiçbir uğraş göstermeden kar mahrumiyeti talebinin yerel mahkemece kabulünün hakkaniyete aykırı olduğunu ve sebepsiz zenginleşme niteliği taşıdığını, Mahkemece davacıların söz konusu davadaki kar kaybı taleplerinin hem kabul edildiğini hem de kar kaybı taleplerinin tenkis edilmediğini, müvekkilinin ticari faaliyetlerini esnaf olarak idame ettiğini,

Yargıtay kararlarına göre bir tarafın ekonomik olarak yok olmasına neden olabilecek bir tazminat veya cezai şartın, taraflar tacir dahi olsalar ahlaka ve adaba aykırı kabul edildiğini, Cezai Şart ve tazminatın makul ölçülerde olması gerektiğini, Yerel Mahkemece tesis edilen hükmün bu açıdan da hakkaniyete ve adalete uygun olmadığını, Her iki davacının da satışlarının söz konusu tüplerin müvekkili nezdinde olması itibariyle doğrudan azalmadığını, örneğin ...

A.Ş’nin 5.000.000 tüpünün olduğu varsayımında, müvekkil nezdinde 500 tane tüpün olması sebebiyle ...’ın karının 1/10000 oranında azalmasının düşünülemeyeceğini, ...’ın Dağıtım şirketlerinin, operasyonel gereksinimler doğrultusunda her zaman fazladan tüp bulundurduğunu, bir müşterinin tüpünün belirli ve kesin bir sürede iade etmesinin söz konusu olmadığını, Hatta bazı müşterilerin 2 veya 3 tüp dahi aldığını, böyle olunca tüplerin değişim süresinin 1 yılın üzerine çıktığını, Kar marjı hesaplarına dayanak olmak üzere;

tüplerin dolaşım süreleri ve tüplü lpg’den elde edilen ton başı net ve brüt karın ve yine bir tüpün piyasada yer almaması sebebiyle şirketin uğrayabileceği zararın LPG dağıtım şirketlerinden veya diğer dağıtım şirketlerinden sorulmadığını, Manevi tazminat şartlarının oluşmadığını, hükmedilen miktarların fahiş olduğunu beyan ederek, hükmün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava; marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ile men'i, maddi ve manevi zararlarının tazmini taleplidir. İstanbul Anadolu 5. Sulh Ceza Mahkemesinin 2016/3961 D.

İş dosyasıyla yapılan 03.11.2016 tarihli arama ve tespit sonucu, davalının Büyükbakkalköy mahallesi Çiftlik yolu sokak No 53 Maltepe /İSTANBUL adresindeki işyerinin depo bölümünde 22 adet Likidgaz marka 2kg lık boş piknik tüpü, 598 adet Likidgaz marka 12 kg lık boş mutfak tüpü, 93 adet Likidgaz marka 12 kg lık boş vanalı tüpü, 11 adet Likidgaz marka 24 kg lık boş ticari tüp, 3 adet Likidgaz marka 45 kg lık boş sanayi tüpü olmak üzere toplam 727 adet boş tüp tespit edildiği görülmüştür.

Davalı savunmasında, LPG tüp piyasasında müşterilerin zaman zaman farklı şirketlerden aldıkları tüpleri değiştirmek istediklerini, bu tüplerin teslim alındığını ve yerine depozito bedeli alınmadan dolu ipragaz marka tüplerin verildiğini, boş tüpler belirli sayıya ulaştığında ... bayiisine teslim edildiğini ileri sürmüştür.

Yargıtay'ın benzer olaylarda ortaya koymuş olduğu yerleşik içtihatlarda da görüldüğü üzere, davalının söz konusu tespite konu ürünleri satmak suretiyle ticaret alanına çıkardığının ispatlanamadığı, markanın başkasına ait ürün veya hizmetlerde kullanımının kanıtlanmadığı, davalının boş tüpleri elinde bulundurmaktan ibare eyleminin marka hakkına tecavüz oluşturmadığı, bu nedenle tecavüze ilişkin talebin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı,

ancak davalının, davacının piyasadaki boş tüplerini toplayarak sirkülasyonuna engel olmak suretiyle ticaretine zarar vermesi ve tüplerin bayilik ağı dışına çıkarılması ve başka tüplerle takas edilmesinin TTK'nın 56. maddesi anlamında haksız rekabet oluşturduğu, bu gerekçeyle haksız rekabetin tespiti ile önlenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Tespit tarihi olan 03.11.2016 ile dava tarihi 13.09.2017 tarihi arasında 10 aylık bir süre bulunmakta olup, davacı dava dilekçesinde 1 yıllık kar kaybını talep etmiştir.Davalılara ait işyeri ve depolarda yapılan tespit işleminde tespit edilen tüplerin davalı tarafından, piyasadan çekildiği ve dönüşümünün önlendiği,

davacı şirketler ve bayileri tarafından kullanılmaz hale getirildiği için, davacı şirketlerin LPG satışı yapamayarak bu tüplerden gelir elde edemedikleri noktasında herhangi bir duraksama bulunmamaktadır.Bilirkişilerin tazminat tutarını belirlerken hangi tarihleri esas aldığının belirli olması gerektiği, somut olay itibariyle tazminatın tespit tarihi ile dava tarihi arasındaki dönem için, ayrıca bu süre zarfında tüplerin kaç defa dolaşım yapacakları da dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği, bu itibarla,

az önce açıklanan kriterlere uygun şekilde hazırlanan 02.08.2018 tarihli raporun hükme esas alınmasında bir hata bulunmadığı görülmüştür.Diğer yandan ihlalin süresine, ağırlığına ve tarafların ekonomik hacmine göre, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.

Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından taraf vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve soncuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.