İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2021/1633 K.2024/1242

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkilinin Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescilli tasarımı ile iltibas yaratacak derecede birebir benzeyen ürünleri, müvekkili tarafından kendisine herhangi bir hak tanınmaksızın veya arada herhangi bir lisans sözleşmesi olmaksızın haksız ve hukuka aykırı bir şekilde ürettiğini ve toptan veya perakende olarak satttığını, söz konusu ürünlerin bilgilenmiş tüketici nezdinde karışıklığa yol açacak derecede benzer olduklarını, davalı tarafın işbu eylemlerinin müvekkilinin tescilli tasarımından doğan sınai hakkına tecavüz etmekle kalmayıp,

aynı zamanda da haksız rekabete de yol açtığını ve söz konusu durumun Mahkememizin 2017/238 D.İş sayılı dosyasından alınan rapor ile de tespit edildiğini idida ederek, Davalı eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitini, muhtemel tecavüzün önlenmesini, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, fazlaya dair haklarını saklı tutarak şimdilik 5.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Dava dilekçesi, tensip tutanağı ve ön inceleme duruşma gün ve saatinin davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ancak davalının dava ile ilgili herhangi bir yazılı yanıtta bulunmadığı anlaşılmıştır. Son celse duruşmaya gelen davalı şirket yetkilisi beyanında, bahsi geçen tasarımların piyasada uzun zamandan beri kullanıldığını, başka firmaların da kullandığını, sadece 10-12 adet seri ürün söz konusu olduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince. "Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı adına ... tescil numaralı "elbise" tasarımının aynısının davalı tarafça üretilip satışa sunulduğu, bu hususun mahallinde yapılan tespit ve inceleme sonucu sabit olduğu, bilirkişi raporu ve ek raporuna göre, davacının isteyebileceği maddi tazminat tutarının 3.408,87 TL olduğu anlaşılmıştır.

Buna göre, davalının davacı adına tescilli tasarımın aynısını üretip piyasaya sürmek suretiyle tasarımdan kaynaklanan haklarını ihlal ettiği gibi, bu durumun aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiği anlaşılmakla, davasının davasının kısmen kabulü ile, davalının davacı şirket adına tescilli ... tescil nolu tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin tespitine, önlenmesine, durdurulmasına, davacı tasarımına ihlal oluşturan davalı yerinde ürünlerin toplatılarak imhasına, karar kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafı davalıdan alınarak ülke çapında yayınlanan 1 gazete ile ilanına karar vermek gerekmiştir.

Bilirkişi raporuna göre, davacının isteyebileceği maddi tazminat tutarının 3.408,87 TL olduğu anlaşılmakla, davacının maddi tazminat talebi bu miktar yönünden kabul edilmiştir.

Davalının bu eylemi davacının tasarımdan doğan manevi haklarını da ihlal ettiğinden, ihlalin niteliği, tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacına göre davacı yararına 3.000,00 TL manevi tazminat takdiri" şeklindeki gerekçeleri ile "1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının davacı şirket adına tescilli 2016/01272 tescil nolu tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin tespitine, önlenmesine, durdurulmasına,

davacı tasarımına ihlal oluşturan davalı yerinde ürünlerin toplatılarak imhasına,Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafı davalıdan alınarak ülke çapında yayınlanan 1 gazete ile ilanına, Toplam 3.408,87 TL maddi ve 3.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine," şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davalı tarafın ticari defterlerini usulüne uygun bir şekilde tutmadığını ve birçok ürünün satışını göstermediğini bu sebeple hukuka uygun tutulmayan davalı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan yetersiz incelemedeki miktarları kabul etmediklerini, müvekkilinin söz konusu ürünlerin satışından kaynaklı çok daha fazla yoksun kaldığı zararı mevcut olup yerel mahkemenin rapordaki tespitlere göre vermiş olduğu maddi tazminat tutarını kabul etmediklerini,

incelenen faturalar satış adedi ve satış fiyatı açısından maddi gerçeği yansıtmaktan uzaktır. davalı tarafça gerçekleştirilen perakende ve online satışlar davalının ticari defterlerinde yer almadığını, davalının söz konusu ürünün satışlarını https://...com/tr/ adresindeki online satış sitesinden ve https://www.instagram.com/... adresli 12,2 bin takipçi sayılı instagram sitesinden gerçekleştirdiğini, davalının Türkiye’nin her yerine bu ürünün satışını ulaştırabilecek bir perakendeci müşteri ağına sahip olduğunu, söz konusu internet sitelerinde davalı şirketin büyük bir kitleye hitap ettiğini,

buralardan yapılan online satışların hiç biri ticari defterlere yansıtılmadığını, online satışlarda fiyatlar değişkenlik göstermekle birlikte şüpheye yer bırakmayacak şekilde gerçek satış miktarına ve gerçek zarar miktarına ulaşılmasının mümkün görünmediğini, bu hususun dahi müvekkilinin yoksun kaldığı kazancın davalıya ait ticari defterlerden tespitinin yapılamayacağının açık göstergesi olduğunu, davalı tarafın ürünle ilgili olarak toptan ve özellikle perakende satışlardan elde ettiği gerçek kar miktarının tespitinin mümkün olmadığını,

bu nedenlerle davalı tarafın ticari defterlerindeki satış adetleri ve bedelleri gerçeği yansıtmadığından hem taleplerini karşılar nitelikte olmadığını, hem de HMK gereği maddi gerçeklikten uzak kaldığını, bu nedenlerle eldeki mevcut deliller göz önüne alınarak Borçlar Kanunu md. 50 ve 51. maddeleri gereği tazminat hesaplanmasının uygun olacağını, yerel mahkemeye bu yöndeki taleplerini iletmiş olmaları karşısında bu taleplerin ilk derece mahkemesince yerinde görülmediğini,

Nitekim emsal Yargıtay kararlarında da ticari defterlerden maddi gerçeğe ve satış adet ve/veya rakamlarına ulaşılamaması halinde BK md 50-51 hükümleri gereğince hesap yapılmasını uygun bulduğundan bahisle, ilk derece mahkemesince kurulan hükmün istinafen incelenerek kaldırılmasını ve lehe hüküm kurulmasını talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı vekili istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davanın konusu, davacı adına ... sayı ile tescilli tasarım tescilinden doğan haklarına davalı tarafından yapılan tecavüz ve haksız rekabetinin tespiti, önlenmesi, durdurulması, davacı tasarımına ihlal oluşturan ürünlerin toplatılarak imhası, maddi, manevi tazminat talebidir.Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırıldığı bilirkişiye ait 17/07/2018 tarihli raporda özetle, dava konusu 2016, 2017 yılları ile 01.01.2018-23.01.2018 tarihleri ile sınırlı kalmak üzere.

Davalı tarafın, davacı tarafa ait 'Kaban' ürünlerini "...' adı altında satışa konu elmiş olduğu, Raporun (4.1.) bölümünde açıklandığı üzere 2016 yılında dava konusu ürüne ilişkin üretim ve satış yapılmadığı, Raporun (4.2.) bölümünde açıklandığı üzere 2017 yılında dava konusu ürüne ilişkin olarak gerçekleştirilen üretim ve satışlar neticesinde 3.408,87 TL net satış kârı elde edildiği, Raporun (4.3.) bölümünde açıklandığı üzere 01.01.2018-23.01.2018 tarihleri arasında dava konusu ürüne ilişkin üretim ve satış yapılmadığı,5.

Raporun (4.4.) bölümünde yer verildiği üzere dava konusu dönemleri içeren 2016 ve 2017 yılları ile 2018 yılı başından dava tarihi olan 23.01.2018 tarihine kadar olan dönemde dava konusu üründen toplam 60 (Altmış) adel ürünün imalat ve satışa konu edildiği ve böylece toplam 3.408,87 TL (utatında nel salış kârı elde edildiği tespitedildiği belirtilmişitir.Bilirkişi 19/03/2019 tarihli ek raporunda; dava konusu dönemler ile sınırlı üzere davacı taraf kayıtlarında yapılan incelemede.

Kök raporda belirtildiği üzere, davalı tarafın dava konusu ürüne ilişkin satışlar dolayısıyla 2017 yılında 3.408,87 TL tutarında net kazanç elde ettiği, Davacı taraf defter, kayıt ve belgelerinden hareketle yoksun kalınan kazanç dolayısıyla maddi tazminat tutarının 736,52 TL olarak hesaplanması gerektiği, Davacı taraf defter,

kayıt ve belgelerinden hareketle manevi tazminat tutarının 2.246,42 TL olarak hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup iş bu karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı vekili istinafında maddi tazminat hesaplamasının davalı tarafın ticari defterlerindeki satış adetleri ve bedelleri gerçeği yansıtmadığından hem taleplerini karşılar nitelikte olmadığını, hem de HMK gereği maddi gerçeklikten uzak kaldığını,

bu nedenlerle eldeki mevcut deliller göz önüne alınarak Türk Borçlar Kanunu md. 50 ve 51. maddeleri gereği tazminat hesaplanmasının uygun olacağını ileri sürmüştür.Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalının ticari defter ve belgelerinin incelendiği ticari defterlerin kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı 6100 sayılı HMK 222 maddeye göre sahibi lehine delil niteliği taşıdığı anlaşılmakla mahkemece bilirkişi raporunda tespit edilen maddi zarar bedeli üzerinden hüküm kurulması hukuken yerindedir.Olayın oluş şekli, delil tespit tarihinin 05/12/2017 dava tarihinin 23/01/2018 tarihi olduğu,

1 ay 18 günlük ihlal süresi ve tarafların kusur durumu dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminatta dosya kapsamı doğrultusunda hukuken yerindedir.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf başvurusunu 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

01/07/2024