İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2021/1665 K.2024/1243

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2018/384 D.İş dosyasında ..., ..., ..., ... sayılı tasarımları dayanak gösterilerek müvekkilinin tasarımından doğan hakları ihlal ettiği iddia edilerek müvekkili işyerinde tespit talep edildiğini, bilirkişi hazırlamış olduğu raporunda ..., .... ... numaralı tasarım ile müvekkili şirketin işyerindeki ürünlerin birbirinden farklı olduğu tespit edilmiş ve yine tespit isteyenin ... tescil numaralı ürünü ile iş yerindeki ürünlerin hiçbirinin benzer olmadığının tespit edildiğini,

davalı bu bilirkişi raporunda üstte belirtilen husulara ilişkin dava haklarını saklı tutarak benzer olarak algılandıkları düşünülen tasarımlar hakkında Bakırköy 1, Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/119 esas sayılı dosyası ile dava açtığını, müvekkil şirketin işyerinde tespit edilen tasarımların uzun süre önce müvekkili tarafından piyasaya sürülen tasarımlar olduğunu, müvekkile ait "... " isimli sosyal paylaşım (... ve ...) üzerinde de bu incelemenin yapılmasını talep ettiklerini, dosyaya sunulan birkaç fatura görselinden,

broşürden ve dilekçe ekinde yer alan faturalardan da açıkça anlaşılacağı üzere dayanak gösterilen tasarımların tespit talep eden taralın başvurusundan çok önce müvekkili tarafından farklı firmalara satıldığını, davalı adına tescillli tasarımlar kendi içlerinde dahi mükerrer tasarım olup yenilik ve ayırtedicilik kriterinden yoksun olduğunu, davalının yıllardır piyasada olan tepsi ve desenleri kendine ait imişçesine tescil ettirmiş ve müvekkili aleyhine haksız ve hukuka aykırı bir şekilde tespit işlemi yaptırarak dava açıldığını, bu nedenle ..., ..., ...,

... numaralı tekli ve çoklu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;dava dilekçesinden anlaşılacağı üzere işbu dava müvekkili tarafından Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde 2019/119 Esas numaralı dosya üzerinden tecavüz davası ikame etmeleri üzerine süreci uzatmak adına açıldığını, hakkın kötüye kullanımı niteliğinde bir dava olduğunu, müvekkilinin plastikten mamül sofra, mutfak ve banyo eşyaları ürettiğini, davacının müvekkilinin tüm tasarımlarına götürü olarak iptal edilsin demekle ve usuli bir dava açtığı,

davacının davalıya ait çoklu tasarımlarında yaklaşık 15 adet tasarımın iptalini isterken hangi tasarımın hangi sebeple hükümsüz kılınması gerektiği hususunun anlaşılmadığını, dosyada müvekkilinin tasarımının yenilik ve ayırt ediciliğini zedeleyen hiçbir delil olmadığını, müvekkilinin tasarımlarının tamamının orjinal olduğunu, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince. "Belirlenen kriterler çerçevesinde yapılan değerlendirmede, tarafların sunduğu tüm deliller ve alınan raporlar ışığında davalı yana ait ..., ... (1), (3), (4) ve ... (8) nolu tasarımların yenilik ve ayırdedicilik kriterlerine haiz olmadıkları, daha önce genel izlenimde benzer ürünlerin kamuya sunulmuş olduğunun tespit edildiği; ... (2), ... (1), (2), ...

(1), (2), (3), (4), (5) nolu tasarımlara ise benzer olabilecek daha önce kamuya sunulmuş ürün tespit edilemediği ve bu tasarımlar yönünden hükümsüzlük talebinin reddi..." şeklindeki gerekçeleri ile;"1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile;-Davalı yana ait ..., ... (1), (3), (4) ve ...(8) nolu tasarımların hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine, -... (2), ... (1), (2), ...

(1), (2), (3), (4), (5) nolu tasarımlar yönünden açılan davanın reddine..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Davalı ... A.Ş.

Öncelikle müvekkil ... aleyhine Bakırköy 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/144 E. Sayılı dosyasında Endüstriyel tasarım haklarına tecavüz ettikleri iddiası ile tazminat talebinde bulunduğunu davada tedbir kararı istendiğini mahkemece öncelikle bilirkişi incelemesi yaptırdığını müvekkilin tecavüz ettiğini iddia ettikleri tasarımların tamamının orijinal olmadığını, bir kısmının daha önceki tarihte müvekkili tarafından zaten kullanıldığı, bir kısmının ise daha önce başkaca yerli ve yabancı firmalarca kullanılan tasarımlar olduğunun tespit edildiğini, Bu rapora dayanarak ta davalı ...

A.Ş. Nin tedbir talebini red edildiğini, Bunun üzerine taraflarınca iş bu davanın açıldığını taraflarınca davaların birleştirilmesinin talep edildiğini, mahkemenin birleştirme talebini kabul etmediğini, ... A.Ş. Nin açmış bulunduğu davada mahkemenin yaptırmış olduğu bilirkişi incelemesi ve raporu ... A.Ş.

Nin tasarımlarının tamamının orijinal olmadığı, başvuru tarihlerinden önce bizim ve başkaca şirketlerin kullandığı tasarımlar olduğunun ispat edildiğini Ancak bizim davacı olduğumuz iş bu davada bilirkişinin raporunda davalı ... A.Ş.

Nin bazı tasarımlarının orijinal olmadığının tespiti ile iptaline karar vermişse de bazı tasarımlarının ise iptali talebinin red edildiğini reddettiği tasarımların da orijinal ve yasanın gösterdiği özellikleri taşımamakta ve başkalarının taklitlerinden oluştuğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkeme kararının gerekçesiz olduğunu bilirkişi raporundan kopyalamak sureti ile yazıldığını, hükümsüzlük davasının tecavüz davası açmaları sebebi ile açıldığını, tecavüz davasında açılmış bir hükümsüzlük davası olmadığı halde "tedbire esas" alındığı belirtilen yetersiz bir raporun bu davada sağlıklı bir inceleme yapılmasını engellediğini, davasında bilirkişiler hep söz konusu teknik yönden hatalı rapor üzerinden ilerlediğini, 11.07.2019 tarihli bu rapor BİR TASARIMCI BİR DE BİLGİSAYAR MÜHENDİSİ tarafından düzenlendiğini, Ancak sonradan açılan hükümsüzlük davasında 12.08.2020 tarihli rapor alındığını,

bu raporda da heyet yanlış oluşturulduğunu ve tasarımcı, bilgisayar mühendisi ve sektör bilirkişi ile içinde hukukçu olmayan bir heyetten rapor alındığını, dosyada 12.08.2020 tarihli rapor alındığını, bu raporda da heyetin yanlış oluşturulduğunu ve tasarımcı, bilgisayar mühendisi ve sektör bilirkişi ile içinde hukukçu olmayan bir heyetten rapor alındığını, söz konusu raporda da kalıpçı kuzey ile yazışmalar delil olarak değerlendirildiğini, kalıp aşaması ürünün hazırlık aşamalarından biri olup, akraba olan davacının (davalı ve davacı akrabadır) bu aşamalardan haberdar olmasının pek tabidir mümkün olduğunu,

bunun kamuya sunulma olarak değerlendirilmesi haksız ve hukuka aykırı kaldığını, yine buna rağmen bilirkişilerin bu kişilerin telefon numarasının görünmediğini, kimlik teyidi yapılamadığını beyan ederek delil niteliğini hakime bıraktığını, ancak gerekçeli kararda delil niteliğinin tartışıldığının görülmediğini, mahkemenin hiçbir hususu tartışmadığını, hükümsüzlük davasının hiçbir zaman bu denli değersiz bu denli delilsiz olmadığını, müvekkilinin tasarımında geçmeli yapısı net şekilde ilk bakışta anlaşılır iken kıyaslanan tasarımda bu özelliğin bulunmadığını, desenlerin farklı olduğunu,

tasarım tescil edildiği şekilde bütünsel olarak kıyas edildiğini, bütünsel bakıldığında tasarıma sadece kalıp olarak bakılamayacağını, deseni de hesaba katmak gerektiğini, bu tasarımların kıyaslamaya elverişli olmadığını ancak bir an için kıyaslanabilir sayılsa bu defa da benzerlik söz konusu olmadığını, bu hususlar karşısında tehiri icra taleplerini sunduklarını, icra takibi başlatılır ise buna dair detaylı icra dosya bilgisi sunma hakkını saklı tutacaklarını, yerel mahkemenin vermiş olduğu kararın kaldırılarak davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davanın konusu davalı tarafa ait ..., ...,1-3-4, ..., ... nolu tasarımların hükümsüzlüğü davasıdır.Sektör Uzmanı,endüstriyel Ürünleri Tasarımcısı Ve Bilgisayar Bilirkişi tarafından düzenlenen Bilirkişi heyetine ait 12/08/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle,; "davalı tarafa ait 26/01/2018 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarım ile davalı tarata ait 15/12/2017 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımın, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu,

bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, bu itibarla, davalı adına tescilli ... nolu tasarınım başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olmadığı, davalı tarafa ait 28/07/2017 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarım ile davalı tarafa ait 15/12/2017 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımın, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunmadığı, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılanmadıkları, bu itibarla, davalı adına tescilli ... nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olduğu,

davalı tarafa ait 15/12/2017 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarım ile davacıya ail Facebook hesabında 21/01/2017 tarihli bulunan tepsinin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, davalı tarafa ait 15/12/2017 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarım ile davalı tarafa ait 15/12/2017 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımın, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu,

bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, davalı tarafa ait ... , ..., 2, 3, 4, 5, 8 numaralı tasarım tescillerinin, dosyada ve yapılan incelemede delil bulunamadığından dolayı hükümsüzlüğü hakkında inceleme yapılamadığı"belirtilmiştir.

06/01/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "davalı tarafa ait 26.01.2018 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarım ile Davalı tarafa ait 15.12.2017 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımın, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, bu itibarla, davalı adına tescilli ... nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olmadığı,

Davalı tarafa ait 15.12.2017 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarım ile hükümsüzlüğü istenen tasarıma ilişkin internet üzerinde re’sen yapılan araştırmada elde edilen görselin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, bu itibarla, davalı adına tescilli ... nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olmadığı,

Davalı tarafa ait 15.12.2017 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarım ile hükümsüzlüğü istenen tasarıma ilişkin internet üzerinde re'sen yapılan araştırmada elde edilen görselin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunmadığı, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılanmadıkları, bu itibarla, davalı adına tescilli ... nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olduğu,

Davacı tarafa ait ... ve ... numaralı tescilli tasarımlar ile davalı tarafından delil olarak gösterilen tasarımın, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, bu itibarla, davalı adına tescilli ... ve ... nolu tasarımların başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olmadığı, Hükümsüzlüğü istenen ...

(1) numaralı tescilli tasarım ile hükümsüzlüğü istenen tasarıma ilişkin internet üzerinde re'sen yapılan araştırmada elde edilen görselin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunmadığı, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılanmadıkları, bu itibarla, hükümsüzlüğü istenen ... nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olduğu, Hükümsüzlüğü istenen ...

(2) numaralı tescilli tasarım ile hükümsüzlüğü istenen tasarıma ilişkin internet üzerinde re’sen yapılan araştırmada elde edilen görselin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunmadığı, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılanmadıkları, bu itibarla, hükümsüzlüğü istenen ... (2) nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olduğu, Hükümsüzlüğü istenen ...

(1) numaralı tescilli tasarım ile hükümsüzlüğü istenen tasarıma ilişkin internet üzerinde re'sen yapılan araştırmada elde edilen görselin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunmadığı, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılanmadıkları, bu itibarla, hükümsüzlüğü istenen ... (1) nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olduğu, Hükümsüzlüğü istenen ...

(2) numaralı tescilli tasarım ile hükümsüzlüğü istenen tasarıma ilişkin internet üzerinde re'sen yapılan araştırmada elde edilen görselin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunmadığı, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılanmadıkları, bu itibarla, hükümsüzlüğü istenen ...

(2) nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olduğu, Hükümsüzlüğü istenen ...(3) numaralı tescilli tasarım ile hükümsüzlüğü istenen tasarıma ilişkin internet üzerinde re'sen yapılan araştırmada elde edilen görselin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunmadığı, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılanmadıkları, bu itibarla, hükümsüzlüğü istenen ...(3) nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olduğu, Hükümsüzlüğü istenen ...

(4) numaralı tescilli tasarım ile hükümsüzlüğü istenen tasarıma ilişkin internet üzerinde re'sen yapılan araştırmada elde edilen görselin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunmadığı, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılanmadıkları, bu itibarla, hükümsüzlüğü istenen ... (4) nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olduğu, Hükümsüzlüğü istenen ...

(5) numaralı tescilli tasarım ile hükümsüzlüğü istenen tasarıma ilişkin internet üzerinde re'sen yapılan araştırmada elde edilen görselin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunmadığı, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılanmadıkları, bu itibarla, hükümsüzlüğü istenen ... (5) nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olduğu, Hükümsüzlüğü istenen ...

(8) numaralı tescilli tasarım ile hükümsüzlüğü istenen tasarıma ilişkin internet üzerinde re'sen yapılan araştırmada elde edilen görselin, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, bu itibarla, hükümsüzlüğü istenen ...

(8) nolu tasarımın başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edicilik niteliğinin olmadığı" belirtilmiştir.Dava; davalı adına kayıtlı tasarımların hükümsüzlüğü talebine yöneliktir.Somut olayda mahkemece sektör uzmanı endüstri ürünleri tasarımcısı, bilgisayar mühendisi tarafından verilen 06/01/2020 tarihli bilirkişi heyet raporuna istinaden hüküm kurulmuştur. Bilirkişi heyet raporuna göre, davalı yana ait ..., .... (1), (3), (4) ve ...

(8) nolu tasarımların yenilik ve ayırdedicilik kriterlerine haiz olmadıkları, daha önce genel izlenimde benzer ürünlerin kamuya sunulmuş olduğunun tespit edildiği; ... (2), ...

(1), (2),...(1), (2), (3), (4), (5) nolu tasarımlara ise benzer olabilecek daha önce kamuya sunulmuş ürün tespit edilemediği ve bu tasarımlar yönünden hükümsüzlük talebinin reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.Davalı tarafından açılan tasarımlara tecavüz davasının görüldüğü Bakırköy 1.FSHHM nin 2019/119 Esas sayılı dosyasında alınan 11/07/2019 tarihli bilirkişi heyet raporu ile bu dosyada alınan bilirkişi raporu arasında herhangi bir çelişki bulunmadığı, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetlemeye elverişli olduğu, davalı tarafa ait ..., ..., (1), (3), (4), ve ...

(8) numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik taleplerine haiz olmadığı, daha önce benzer ürünlerin kamuya sunulduğu, diğer dava konusu olan ... (2), ... (1), (2), ... (1), (2), (3), (4), (5) numaralı tasarımların ise daha önce kamuya sunulduğu ürün tespit edilemediğinden mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar dosya kapsamına uygundur.

Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.