İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2021/310 K.2024/405

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama kanunu çerçevesinde, ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, "15 ADET 2015 MODEL SERİ NUMARALARI ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... VE ... OLAN ... MARKA 5.2 ÇAP 18 MT. SIVI DEPOLAMA TANKI TÜM AKSESUARLARI İLE BİRLİKTE"nin Finansal Kiralama Yasası hükümleri çerçevesinde kiralandığını, Beyoğlu ...

Noterliği'nin 23/11/2018 tarih ve .. yevmiye sayılı evrakından davalıya ihtarname keşide edildiği, ihtarların borçlulara tebliğini müteakip borç ödenmediği gibi, finansal kiralama konusu mallarında müvekkil şirkete iade ve teslim olunmadığı, bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üst üste ikisi zamanında ödenmediği için ihtara muhatap olunduğundan sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiği, davalının rızaen kiralananı teslim etmediği gibi kiralananı saklama ve kaçırma girişimlerinde bulunduğundan İstanbul 8. ATM'nin 2019/402 D.İş sayılı dosyasında ihtiyati tedbir kararı verildiği,

FKS’nin 46.maddesi ile müvekkil şirketin defter, kayıt ve belgelerinin kesin delil olacağı, 42/b maddesi ile müvekkil şirketin teminatsız ihtiyati tedbir talebinde bulunabilme hakkı olacağı hükmüne amir olduğu belirtilerek, sözleşmeden doğan alacak hakları, munzam zararlara ilişkin talep ve dava haklan ile açılan icra takiplerine dair talep hakları saklı kalmak kaydıyla; sözleşmelere konu ekipman ve makinelerin teslimine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ticari uyuşmazlığa istinaden davacı taraf öncelikle arabulucuk yoluna başvurmakla yükümlüyken bu dava şartını yerine getirmediğini, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, müvekkili tarafından açılan konkordatonun tasdiki talepli davanın halen derdest olup, müvekkilinin geçici mühlet içinde olduğunu, davacı tarafından iadesi istenen tankların, müvekkili tesislerinde yaşanan yangın neticesinde pert olduğunu, davacı tarafından bu durumun bilindiğini ve tedbir kararı sonrası fabrikada yapılan ziyarette de ekipmanların bu nedenle bulunmadığını,

davacı tarafından alınan ihtiyati tedbir kararına itiraz edildiğini, davacı tarafından açılan davanın öncelikle usulden reddine, mahkeme aksi kanaate ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; " Dosya kanıtlarına göre davada konu edilen malların 6361 Sayılı Finansal Kiralama Yasası kapsamında davalıya teslim edildiği, kiralama konusu mallar ile ilgili olarak ödenmesi gereken kira borcunun noterlik ihtarnamesinde verilen yasal süre içinde ödenmemesi nedeni ile davalının temerrüte düştüğü, davalının zaten bu yönde bir itirazının olmayıp iki nedenle davayı kabul etmediği, birincisinin davalının Bakırköy 3.ATM 'nin 2018/1313 E.sayılı konkordatonun tasdiki dosyasında mühlet kararı verildiği ve davanın derdest olduğu,

ikincisi ise 22/03/2017 tarihinde davalının fabrikasında çıkan yangında finansal kiralamaya konu tanklar zarar görüp pert olduğunu iddia etmekte ise de davalının konkordato geçici mühlet kararı almış olmasının istirdat davasına etki etmeyeceği, konkordato kararı verilecekse bunun zaten infaz aşamasında gözönüne alınması gereken husus olduğu,

ayrıca Küçükçekmece 4.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/62D.İş dosyasında alınan tespit raporuna göre finansal kiralamaya konu tankların % 100 zarar gördüğü belirlenmiş ise de malların hurda halinin bile olsa iadesinin gerektiği bu nedenlerle davalının itirazlarına itibar edilemeyeceği mülkiyeti davacıya ait kiralama konusu mallar ile ilgili davalının sadece kiralama dönemi içinde zilyet bulunduğu, sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiği, bu şekli ile kiralama konusu malların iade koşullarının oluştuğu anlaşılmış olduğu," gerekçeleriyle, davanın KABULÜ ile,

taraflar arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesinin feshi nedeniyle mülkiyeti davacıya ait finansal kiralama sözleşmesine konu "15 ADET 2015 MODEL SERİ NUMARALARI ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... VE ... OLAN ... MARKA 5.2 ÇAP 18 MT. SIVI DEPOLAMA TANKI TÜM AKSESUARLARI İLE BİRLİKTE"nın davalıdan alınarak davacıya teslimine, İstanbul 8. ATM'nin 2019/402 D.İş dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesine konu malların tedbiren müvekkil şirkete teslimini, mahkemenin kısa karar ve gerekçeli kararı arasında çelişki bulunduğunu, kararda finansal kiralama konusu ekipmanlar üzerindeki tedbirin kaldırılmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu, mahkemece kısa karar ile kaldırılmayan tedbir kararının gerekçeli karar ile kaldırılmasının mümkün olmayacağını, buna ilişkin tavzih taleplerinin mahkemece reddedildiğini, davalı tarafından sözleşmeye konu malların fabrika sahasında çıkan yangında pert olduğu iddia edildiğini, bunun asılsız olduğunu, gerçeği yansıtmadığını,

bu yangında malların zarar görmediğini, müvekkili şirketin mağdur edilmemesi için öncelikle, finansal kiralama konusu ekipmanların müvekkil şirkete tedbiren teslimini, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, taraflarınca bilirkişi deliline dayanıldığını, mahkemece bilirkişi incelemesi yapılmadığını, davanın tümüne itiraz ettiklerini ve konkordato dosyasının bekletici mesele yapılması talep ettiklerini, taleplerinin değerlendirilmeden dosyanın esasına girildiğini, hiçbir defter incelemesi dahi yapılmadan davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, açtıkları konkordato davalarının halen derdest olduğunu, davacı tarafından iadesi istenen tankların, müvekkili şirket tesislerinde yaşanan 22.05.2017 tarihli yangın neticesinde pert olduğunu, kiralamaya konu ekipman,

Küçükçekmece 4. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2017/62 D.

İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi heyet raporunda, malların pert edildiği (A Leasing, hasar oranı olarak %100 denmektedir) tespit edildiğini, bunun davacı tarafından bilindiğini, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararıyla birlikte müvekkili şirketin fabrikasına gelindiğini, kiralamaya konu ekipmanın tespiti için fabrika gezilmiş ancak tedbir kararına konu ekipmanın tesiste yer almadığını, mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davacı tarafından 6361 Sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde taraflar arasında Finansal Kiralama Sözleşmesi tanzim edildiğini, sözleşme konusu makinelerin davalıya kiralandığını, davalı tarafından kira bedeli ödenmediğini Beyoğlu ...

Noterliği'nin 23/11/2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile 60 günlük süre verildiğini, süresi içinde kira bedellerinin tamamının ödenmediğini, sözleşmenin fesh edildiğini belirterek Finansal Kiralama Sözleşmesine konu mülkiyeti müvekkili şirkete ait makinaların müvekkiline aynen teslimine ve İstanbul 8 ATM'nin 2019/402 D.iş dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararın aynen devamını talep ve dava etmiştir.

6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyeti davacı finansal kiralama şirketine aittir. Sözleşmenin sona ermesiyle davacının malın iadesini isteme hakkı mevcuttur.İstanbul 8. ATM nin 2019/402 D.iş 2019/407 K. sayılı dosyasında dava konusu makinelerin ihtiyati tedbir ile davacıya teslimine karar verilmiştir. Küçükçekmece ...

İcra Müdürlüğünün ...Tal.sayılı dosyasında yanarak hasar gördüğü iddia edilen tankların incelendiği, faturada yer alan tanklar ile yakın ebat ve efsatta tankların mevcut olduğunu, leasing işlemini konu olduğunu gösterir ispat edici bir emare bulunmadığının tespit edildiği görülmüştür.

Finansal kiralama sözleşmesinin 27 maddesinde; a- Kiralanan'ın Kiracı'ya teslim edilmesi, zilyetliğinin devri, sözleşmenin 7. Madde hükmü çerçevesinde veya aşağıda yazılan haller nedeniyle zamanında veya hiç mümkün olmaz ise Kiralayan'ın hiçbir sorumluluğu olmayacaktır.

Kiralayan aşağıda (b) hükmünde yer alan sebepler nedeniyle ortaya çıkan teslim engelinin 60 ( altmış ) gün zarfında ortadan kalkmayacağını tespit ettiği veya bu süre içinde kalkmayacağının açıkça anlaşıldığı hallerde, bu hususu Kiracı'ya bildirdiği takdirde Sözleşme kendiliğinden ayrıca bir ihbara mahal olmaksızın kendiliğinden sona erecektir. b-Ancak bu hükümde yer alan sebepler,

Kiralanan'ın Kiracı'ya teslim ve zilyetliğin devrinden sonra meydana gelir ve bu haller nedeni ile Kiralanan Kiracı tarafından kısmen veya tamamen kullanılamaz bir hale gelirse veya işbu sözleşme ile öngörülen amaca uygun olarak kullanılması mümkün olmaz veya söz konusu amaç ortadan kalkar ise işbu Sözleşme'nin yürürlüğü, geçerliliği ve hükümleri hiçbir surette etkilenmeyeceği gibi Kiracı'nın İşbu Sözleşme'den doğan borç ve taahhütleri aynen devam edecektir.

Her tür ve nitelikteki mücbir sebepler, tabiat olayları, sel, su baskını, deprem, kar, tipi, çığ düşmesi, buz, dolu, don, şiddetli yağmur, yıldırım düşmesi, yangın ve her türlü tabiat olayları ile olumsuz iklim koşulları, toplumsal olaylar, halk hareketleri, kötü niyetli hareketler, çalışma hayatındaki olumsuz gelişmeler nedeniyle meydana gelen olaylar, yasal veya yasal olmayan her türlü işçi veya İşveren hareketleri, grev, Jokavt, sendikal hareketler ve iş yavaşlatma eylemleri ve benzeri sebepler;

savaş ve seferberlik hali, Iç savaş, silahlı çatışma, ihtilal, sıkıyönetim veya olağanüstü hal İlanı, gruplar arası çatışma ve ayaklanmalar, politik rizikolar, ülke riskleri; her türlü kazai ve/veya icrai hüküm ve tasarruflar, Satıcı'nın alacaklıları tarafından veya Kiralanan üzerinde hak iddia eden diğer üçüncü kişiler tarafından Kiralanan üzerine haciz, ihtiyati haciz, tedbir konulması veya Kiralanan üzerinde hak iddia eden kişilerin her türlü idari, kazai veya icrai tasarruflarda bulunması, takiplere geçilmesi, Satıcı'nın Kiralanan'ı teslim etmemesi, Satıcı'nın acze düşmesi, iflas etmesi, konkardato ilan etmesi,

faaliyetlerini tatil etmesi veya Kiralanan'ın kaybolması, çalınması, yanması, hasara uğraması, kullanamayacak hale gelmesi, ulaşım ve nakliye engelleri nedeniyle Kiracı'ya ulaştırılamaması, teslim tesellüm engelleri, Türk veya yabancı mevzuat hükümleri nedeniyle doğan engeller, kamusal, yargısal hüküm ve tasarruflar, Türk veya yabancı idari, icrai, kazai makam ve mercilerin, organların, örgüt ve ittifakların hüküm ve tasarrufları, engellemeleri, yasaklamaları, izin ve müsaade vermemeleri, Kiralanan'a el koymaları Kiracı, bu hallerde Kiralayan'dan her ne nam altında ve her ne sebepler olursa olsun bir talepte bulunamaz.

39.maddesinde; kiralanan'ın, kiracı'nın herhangi bir kusuru sonucu veya herhangi bir kusuru olmaksızın tam hasara, ziyaa uğraması ve işbu sözleşme ile güdülen amaca uygun bir biçimde kullanılmayacak bir duruma gelmesi halinde, Kiralayan Sözleşme'yi fesih hakkına sahiptir. Bu halde Sözleşmenin 27. maddesi hükmü uygulanacaktır.

Bu sözleşmenin konusunu birden fazla Kiralananın teşkil etmesi halinde, Kiralananlardan her hangi birinin ya da bir kaçının tam ziyaı, hasara uğraması veya her ne sebeple olursa olsun sözleşmenin kapsamı dışında kalması durumunda, sözleşme herhangi bir tadile iktiyaç olmaksızın diğer Kiralananlar hakkında aynen uygulanacak ve geçerliliğini sürdürecektir. Kiralananların arasında iktisadi vaya teknik bir ilişkinin varlığından bahisle sözleşmenin geçersiz kaldığı ileri sürülemez.

Kapsam dışında kalan kiralanan için sözleşmenin ilgili hükümleri uygulanır. Düzenlemesi yer almaktadır. Küçükçekmece 4.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/62 Değişik İş sayılı dosyasında mevcut tespit raporu ve Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Tal.

Sayılı dosyasında alınan tutanakta dava konusu makinelerin pert olduğunun anlaşıldığı ileri sürülmüş ise de; taraflar arasında yapılan FKS'nin 39.mad. ve bu madde atfı ile 27.mad.gereğince malın kiracının elinde zayi olması halinde kiracının kiralayandan talepte bulunamayacağı düzenlemesi nedeni ile mahkeme sözleşmenin feshi koşullarının oluştuğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Makinelerin aynen iadesi mümkün olmaması halinde ilamın icrasının İİK 24.mad.gereğince yapılacağından ileri sürülen istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Davalı vekili istinafında, konkordato davasının bekletici mesele yapılmasını ileri sürmüş ise de, davalı hakkında verilen mühlet kararları ihtarname ile sözleşmenin feshine ve malların iadesinin istenmesine engel değildir. Ayrıca konkordatonun tasdik edildiği veya tasdik kararında İİK'nın 307.

Maddesi gereğince finansal kiralama konusu malların iadesinin ertelendiği hususunun davalı tarafça iddia ve ispat edilememiştir. (Benzer nitelikte İstanbul BAM 16.HD'nin 2021/353 E.2022/22091K.) Mahkemece ihtiyati tedbir talebinin kısa karara aykırı olarak gerekçeli kararda kaldırılması ise yerinde değildir.

Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf talebi 6100 sayılı HMK 353/1-b.2 mad. gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile Finansal kiralama sözleşmesinin feshi ile makinelerin davalıdan alınarak davacıya teslimine, İstanbul 8. ATM'nin 2019/402 D.İş dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının devamına, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.