İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2021/851 K.2024/869

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Davacı-karşı davalı ... vekili asıl davada dava dilekçesinde özetle. Kartal Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2010/129 D.İş sayılı dosyası ile yapılan tespit ile, projenin izinsiz olarak kullanıldığı 120 inşa nolu ... gemisinin gemi tasarım ve endaze proje bedeli olan 200.000,00 USD karşılığı 300.000,00 TL için İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... numaralı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu belirterek, davalının itirazının iptaline, %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili 09/07/2012 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle;

davacı-karşı davalıdan projeyi sınırsız sayıda gemi üretmek için aldıklarını, proje bedeli 180.000,00 ABD Doları olmasına rağmen sınırsız sayıda gemi üretmek için 1.000.000,00 ABD Doları bedelin davacı-karşı davalıya ödendiğini, 20/12/1996 traihli faks yazısı ile davacı-karşı davalı şirketin yöneticisi ... planı başkalarına satmak için ... izin ve icazet istediğini belirterek, asıl davanın reddine, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak şartıyla 300.000,00 TL tazminatın davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili dosyaya sunduğu 29/06/2016 tarihli ıslah dilekçesi ile; dava dilekçesinde davalı ile ilk gemi projesinin satışı hususunda anlaştıkları ve bedelini aldıklarını beyan etmişlerse de, davalı ile hiç bir anlaşmaları olmadığını, davalının kendilerine hiç bir ödeme yapmadığını, davacının ... ile 1996 yılında anlaştıklarını belirterek, davasını bu şekilde ıslah etmiştir. Birleşen 2013/120 Esas sayılı davada davacı vekili 20/11/2013 tarihli dava dilekçesinde.

Danimarka'da görülen davanın başka gemilerle ilgili olduğunu belirterek, davacının davalıdan olan alacağının takip tarihinden itibaren hesaplanacak ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dosyaya sunduğu 27/01/2014 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesinde; davacı-karşı davalıdan projeyi sınırsız sayıda gemi üretmek için aldıklarını, proje bedeli 180.000,00 ABD Doları olmasına rağmen sınırsız sayıda gemi üretmek için 1.000.000,00 ABD Doları bedelin davacı-karşı davalıya ödendiğini, 20/12/1996 traihli faks yazısı ile davacı-karşı davalı şirketin yöneticisi ...'in planı başkalarına satmak için ...'dan izin ve icazet istediğini belirterek,

asıl davanın reddine, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak şartıyla 300.000,00 TL tazminatın davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 29/06/2016 tarihli ıslah dilekçesi ile; dava dilekçesinde davalı ile ilk gemi hususunda anlaştıkları ve bedelini aldıklarını beyan etmişlerse de, davalı ile hiç bir anlaşmaları olmadığını, davalının kendilerine hiç bir ödeme yapmadığını, davacının ...

A.Ş. ile 1996 yılında anlaştıklarını belirterek, davasını bu şekilde ıslah ettiğini bildirmiştir.

Mahkemece 2013/120 Esas, 2017/158 Karar sayılı ve 13/07/2017 tarihli kararla davanın mahkemenin 2015/149 Esas sayılı davası ile konusu ve taraflarının irtibatlı olması nedeniyle birleştirilmesine, yargılamaya 2015/149 Esas sayılı dava dosyası üzerinden devam olunmasına karar verilmiştir.Bu dava ile birleşen 2014/132 Esas sayılı davasında davacı vekili 15/05/2014 tarihli dava dilekçesi ile;

davalının yalnızca bir adet gemi inşa etmesi için kendisine teslim edilen gemi tasarımını çoğaltmak suretiyle bahsi geçen ... numaralı ... , ... numaralı ... , ... numaralı ... , ... numaralı ..., ... numaralı ... , ... numaralı ... olmak üzere 6 adet gemiyi daha inşa ettiğini, bu durumun eser sahibi müvekkilinin eseri çoğaltma ve yayma haklarını ihlal ettiğini;

davalının izin almaksızın inşa ettiği 6 gemi için, 109 no’lu geminin tasarımının tekrar kullanılması karşılığında piyasada ödenmesi mutad olan bedelin tespit edilmesini ve davacının projesinin altı kez izinsiz kullanımı nedeniyle istenebilecek bedelin üç katı olarak belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000.000,00 ABD Dolarının geminin denize indirildiği tarihten itibaren bir yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili dosyaya sunduğu 23/06/2014 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesi ile; davacı-karşı davalı tarafla sınırsız sayıda gemi üretmek için anlaştıklarını, bu nedenle davacı-karşı davalı tarafa 10 katı fazla bedel ödendiğini belirterek, asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla 500.000,00 TL tazminatın ticari işlerde uygulanan faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 29/06/2016 tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde davalı ile ilk gemi hususunda anlaştıkları ve bedelini aldıklarını beyan etmişlerse de, davalı ile hiç bir anlaşmaları olmadığını, davalının kendilerine hiç bir ödeme yapmadığını, davacının ... A.Ş. ile 1996 yılında anlaştıklarını belirterek, davasını bu şekilde ıslah ettiğini bildirmiştir.

Mahkemece 2014/132 Esas, 2017/159 Karar sayılı ve 13/07/2017 traihli kararla davanın mahkemenin 2015/149 Esas syaılı davası ile konusu ve taraflarının irtibatlı olması nedeniyle birleştirilmesine, yargılamaya 2015/149 Esas sayılı dava dosyası üzerinden devam olunmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinde Yapılan Yargılama sonucunda; ".... 2017/319 Esas sayılı asıl davada. Asıl davanın REDDİNE, Karşı davanın REDDİNE, Birleşen 2013/120 Esas sayılı davada.

Asıl davanın REDDİNE, Karşı davanın HMK'nun 114/1-ı ve 115/2 maddeleri uyarınca derdestlik nedeniyle USULDEN REDDİNE, Birleşen 2014/132 Esas sayılı davada.

Asıl davanın REDDİNE, Karşı davanın 26.04.2017 tarihinden itibaren AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, " dair hüküm kurulmuştur.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Asıl ve birleşen davalar, davacı-karşı davalı tarafça meydana getirilen gemi inşa projesinin izinsiz kullanıldığı iddiasıyla açılan itirazın iptali ve tazminat davaları, karşı davalar ise, sözleşmeye aykırılık nedeniyle tazminat davalarıdır.İstanbul 36. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine, talep halinde dosyanın İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine dair verilen kararın temyiz edilmesi üzerine,

Yargıtay'ca davaya bakma görevinin Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiş, bu kez bozmaya uyularak 2013/255 Esas numaralı dosya üzerinden görevsizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, bu karara karşı da temyiz yoluna başvurulmuş, kararın Yargıtay'ca onanması üzerine dosya İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne gönderilerek 2014/230 Esas numarasını almış, bu mahkemece yetkisizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş,

kararın Yargıtay'ca onanması üzerine İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine 2015/149 Esas numarasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

HMK'nun 373/4 maddesinde; " Yargıtay bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesi tarafından bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, söz konusu karara karşı temyiz yoluna başvurulacağının hüküm altına alındığı, öte yandan HMK'nun geçici 3/2 maddesi uyarınca, Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

Bu kararlara ilişkin dosyalar bölge adliye mahkemelerine gönderilemez. Bu yasal düzenlemelere göre, Bölge Adliye Mahkemelerinin göre başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında kesinleşinceye kadar kanun yolu denetiminin Yargıtay tarafından yapılması gerekmektedir.

Yargıtay 11. H.D'nin 20.09.2023 tarihli 2022/1746 E.- 2023/5155 karar sayılı ilamı eldeki dosyaya emsal nitelikte olup, kararda "Dosya istinaf incelemesi için her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ise de.

Bakırköy 1. Tüketici Mahkemesinin 21.10.2014 gün ve 2014/1909 E., 2014/1063 K. sayılı ilamı ( görevsizlik kararı) , Yargıtay temyiz incelemesinden geçip, Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 22.10.2015 tarihli 2015/1804 E., 2015/13481 K. sayılı ilamıyla onanmasına, karar düzeltme istemi üzerine aynı Dairenin 09.06.2016 tarihli, 2016/2686 E., 2016/10364 K. sayılı ilamıyla karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

Bu durumda dosya ile ilgili olarak daha önce verilen kararın temyiz incelemesi Yargıtayca yapılmakla, esasa ilişkin karara başvurulacak kanun yolu temyiz yasa yoludur. ....dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay'a gönderilmesi gerekirken istinaf incelemesinin yapılmış olması doğru görülmemiş İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması gerekmiştir." denilmiştir.

Bu nedenlerle daha önce Yargıtay denetiminden geçen dosyada verilen kararın temyiz kanun yoluna tabi olduğu, istinaf kanun yolunun kapalı olduğu anlaşılmakla, dosyanın Yargıtay ilgili dairesine gönderilmek üzere mahkemesi'ne geri çevrilmesine karar verilmesi gerekmiştir.