İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2021/995 K.2024/777

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

ASIL DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Şirketi ile 12.11.2015 tarihinde Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, akdedilen bu sözleşme kapsamında teslim edilmesi gereken Finansal Kiralamaya konu malın Finansal Kiralama Şirketi tarafından süresinde teslim edilmemesi nedeniyle Sözleşmenin feshedildiğini, yapılan ödemelerin iadesinin istendiğini, ancak ödemede bulunulmadığını, bunun üzerine davalı aleyhine İst ... İcra Müdürlüğünün ...

E sayılı dosyası ile 81.752,-TL tahsilini sağlamak üzere takibe geçildiğini, davalının ödeme emrine itiraz ederek takibin durduğunu belirterek, fazlaya dair her türlü tazminat dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile davalı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı dosyaya yapılan itirazın iptaline, davalının itirazı kötü niyetli olduğu için ve yasa gereği en az %20 icra inkar tazminatı'na asgari hadden uzaklaşılarak %30 oranında ve her halde %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, dava değeri üzerinden ve ayrıca icra inkar tazminatına da icra dosyası açılış tarihi itibari ile ticari faize hükmedilmesine, Yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında akdolunan finansal kiralama sözleşmesinin konusu olan Paketleme Makinesinin, davacı tarafından seçilmiş olduğunu, makinenin satıcısının ifa kabiliyetinin ve yetkinliğinin değerlendirilmesi davacı tarafından yapılmış ve yapılmasının gerekli olduğunu, müvekkili şirketin bu konuda hiçbir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin Finans Kuruluşu olduğunu, amacının sadece kiracı tarafından seçilen ve talep edilen malın finansmanını sağlamak olduğunu, müvekkili şirketin 6361 sayılı Finansal Kiralama,

Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 25.maddesi kapsamında tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, dava konusu malın teslim edilmemesinde hiçbir kusurunun bulunmadığını, dolayısıyla, davacı kiracının (davaya konu mal ile ilgili olmak üzere) ödemiş olduğu peşinatın iadesi talebinin haksız olduğunu, davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.Birleşen İstanbul 11.asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/315 E.sayılı Dosyası

DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında yapılmış Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği, finansal kiralamaya konu malların müvekkiline teslim edilmemesi nedeniyle müvekkili tarafından sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmenin feshi nedeniyle davalıya ve dava dışı satıcı şirkete yapılan ihtara rağmen yapılan ödemelerin iade edilmemesi üzerine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine de itiraz edildiğini ve İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/181 Esas sayılı dosyasından itirazın iptali davası açıldığını, müvekkilinin davalıya muaccel hale gelen borcu bulunmadığını, bu nedenle davalı tarafça, müvekkili aleyhine başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takibe konu senetlerden dolayı müvekkilinin borçlu olmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve finansal kiralama konusu malların teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilinin uğradığı şimdilik 11.000 TL maddi zararın davalıdan tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; asıl davanın kısmen kabulüne, İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 81.752,00 TL asıl alacak üzerinden aynı koşullar ile devamına, Belirlenen alacak toplamı olan 81.752,00, TL nin % 20 si olan 16.350,40 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Takipteki işlemiş faize ilişkin talebinin takip öncesi temerrüt olmadığından reddine, Birleşen davanın kısmen kabulüne, Davacıların, davalı tarafından başlatılan İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ve bu dosyaya konu senetler dolayısıyla borçlu olmadığının tespitine ve bu doğrultuda takibin iptaline, Davacı tarafın kötüniyet tazminatının koşulları oluşmadığından reddine,Davacı tarafın maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde; asıl davada, ödeme tarihinden itibaren söz konusu alacağın ticari avans faizi ile alabilecekleri belli olmasına rağmen ve TBK 125 uyarınca sözleşmeden dönme olması halinde ödeme tarihinden itibaren söz konusu faize hak kazanılacağı açık iken buna aykırı hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, İlk derece mahkemesince temerrüt olmadığı sebebiyle takip tarihinden itibaren faizin başladığı yönüyle kararın hatalı olduğunu, Kusurlu olan davalı bankanın, takip yaptıktan sonra müvekkilini icraya vermek suretiyle açıkça kötü niyetli olduğunu,

bu nedenle birleşen davada kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, Müspet zarar yönünden davanın reddine ilişkin kararı istinaf etmediklerini beyan ederek, kararın belirtilen yönlerden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde;

satıcı ve malın kiracı tarafından seçilmekte, proforma faturada yer alan tüm satış şartlarının kiracı tarafından belirlenmekte olduğunu, Kiracının işlemin teslimden önce avans ödemesi ile gerçekleştirilmesi için müvekkili şirkete yazılı talimat verdiğini ve malın teslim edilmemesi ile satıcıya ödenen her türlü tutar sebebi ile kendisinin sorumlu olacağını taahhüt ve garanti ettiğini müvekkilinin satıcı ile kiracı arasında belirlenen satış koşullarına hiçbir dahli bulunmadığını,

Müvekkili şirketin sadece Finansman yaratmak amacı ile faaliyet göstermekte olup kendisine ilk derece mahkemesince yüklenmeye çalışılan teslim vesaire yükümlülüklerin kabulünün mümkün olmadığını, malın tesliminin bizzat kiracı davacı tarafından geciktirildiğini ve teslim alınmadığını, bunun İlk Derece Mahkemesince de tartışmasız olarak kabul edildiğini, Kiracıya Finansal Kiralama Sözleşmesi ekinde ayrı bir belge olarak “Kiralanan’ın Kiralayan Adına Satıcıdan Kiracı Tarafından Teslim Alınmasına İlişkin Yetki Belgesi” verildiğini, bu nedenle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını beyan ederek,

Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Asıl dava; taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesine konu malın davalı tarafından süresinde teslim edilmediği iddiasıyla, sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle yapılan ödemelerin iadesine yönelik olarak başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu, birleşen İstanbul 11.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/315 Esas, 2019/439 Karar sayılı dosyasında açılan davanın ise, davalıya muaccel hale gelen borcu bulunmadığı iddiasıyla, davalı tarafça başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takibe konu senetlerden dolayı borçlu olunmadığının tespitine ve finansal kiralama konusu malların teslim edilmemesi nedeniyle uğranılan (şimdilik) 11.000 TL maddi zararın davalıdan tazminine ilişkin menfi tespit ve tazminat davası olduğu görülmüştür. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 96.247,00 TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür. Tarafların iddia ve savunmalarına, denetime elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; davalı ... AŞ ile davacı ...

San ve Tic Itd Şti arasında, 12.11.2015-... tarih ve FKB tescil no'lu ... no'lu tarih ve sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesinin düzenlendiği, davacı ...'ın 403.803,00 TL lik kefalet limiti ile müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak sözleşmeyi imzaladığı, taraflar arasında akdedilen davaya konu finansal kiralama sözleşmesi kapsamında, satıcısı dava dışı ...

Gıda Turz San Tic Itd Şti olan 11.11.2015 tarih ve ... revizyon nolu proforma fatura kapsamındaki, Gübre Peletleme ve Paketleme Makine ve Ekipmanlarının, davacı (kiracı) tarafından seçiminin yapıldığı ve proforma faturaya bağlandığı, akdedilen sözleşme kapsamında bu faturanın finansal kiralama şirketi adına düzenlenmesinin istendiği ve satıcı ... Ltd Şti tarafından kiralamaya ilişkin proforma faturanın ... Şti adına düzenlendiği, faturada bu malın özellikleri.

"GÜBRE PALETLEME ve PAKETLEME- Ödeme fatura karşılığında- Montaj sırasında vinç, forklift, elektrik kablosu, çekme işi ve her türlü hafriyat işi müşteriye aittir. Montaj elementlerinin, konaklama yemek müşteriye aittir.

Ödeme Merkez Bankası Efektif satış kuru esas alınacaktır" şeklinde belirtildiği ve malın tesliminin faturada "Peşinatı müteakip 90 gün" olarak belirlendiği, kiracının seçimi ve talebi kapsamındaki malın Proforma faturasını 11.11.2015 tarihinde alan Finansal Kiralama Şirketi, kiracı ile öncelikle 12.11.2015 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesini akdetmiş olup, 17.11.2015 tarihi itibariyle de, satıcı ...

Gıda Turz San Tic Ltd Şti ne bir talimat göndererek, Finansal Kiralamaya konu malı sipariş ettiği, davacı kiracı ... Taşımacılık San ve Tic Ltd Şti'nin Finansal Kiralama Şirketine vermiş olduğu 12.11.2015 tarihli "AVANS ÖDEME TALEBİ ve TAAHHÜTNAMESİ" ne istinaden; ... Şti tarafından, Finansal Kiralanacak olan Malın Tedarikçisi ... Ltd Şti'ne 18.11.2015 tarihi itibariyle 86.667,-€ luk bir ödemede bulunulduğu, davacı ... kiracı ...

Taşımacılık San ve Tic Ltd Şti tarafından da, 13.11.2015 tarihi itibariyle, davalı kiralayan ... A.Ş hesabına. "79757 sayılı Sözleşme Peşinatı" açıklaması ile 81.752 TL havale edilerek ödendiği anlaşılmıştır. Taraflar arasında ve malın alınacağı dava dışı üçüncü şirket arasında fatura ve sipariş işlemlerinin yapıldığı ve malın faturada belirtilen özellik ve şartlarda (peşin ödemeyi müteakip 90 gün içerisinde) Finansal Kiracı ...

San ve Tic Ltd Şti ne teslim edilmesi talimatının davalı ... şirketi tarafından dava dışı şirkete verildiği, ancak ...

Şti ile Finansal Kiralamaya konu malın satıcısı olan dava dışı üçüncü şirket arasında, malın satışına ilişkin bir sözleşme yapılmadığı, davalı ... şirketi tarafından malın teslimi için 90 günlük sürenin başlangıcının "peşin ödeme tarihi" olarak kararlaştırıldığı, peşin ödeme nin18.11.2015 tarihinde ve Finansal Kiracı tarafından ... şirketine 81.752 TL'lik ödemenin 13.11.2015 tarihinde yapıldığı, malın teslim süresinin 19.02.2016 olduğu,

90 günlük süre içerinde, Finansal Kiralamaya konu malların finansal Kiracıya teslim edilmediği anlaşılmıştır.Taraflar arasındaki sözleşmenin 5/b maddesinde, malın teslim edilmemesinden kiralayanın sorumlu olmadığı, geç teslim nedeniyle kiracının kiralayandan talepte bulunamayacağı, bu nedenle kira bedellerine ilişkin ödememezlik yapamayacağının kararlaştırıldığı görülmektedir.Diğer yandan, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun "Malın kiracıya teslim edilmemesi " başlıklı, 25. maddesinde yer alan düzenlemeye göre de "Finansal kiralama konusu malın,

kiralayanın malın imalatçısı veya satıcısı ile zamanında sözleşme yapmaması veya gerekli ödemeyi zamanında yerine getirmemesi veya kiralayanın kusur ve ihmalinden kaynaklanan diğer sebepler ile kiracıya teslim edilmemesi hâlinde 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 123, 125 ve 126 ncı madde hükümleri uygulanır." hükmü düzenlenmiştir.6361 Sayılı Kanun'un 25. Maddesinde, kiralayanın malın teslim edilmemesi nedeniyle hangi hallerde sorumlu olacağı ayrıntılı olarak düzenlenmiş,

kiralayanın satıcıya ödemeyi zamanında yerine getirmemesi veya kiralayanın kusur ve ihmalinden kaynaklanan diğer sebeplerle kiracıya teslim edilmemesi halinde TBK 123, 125 ve 126.

Madde hükümlerinin uygulanacağı kabul edilmekle, somut olayda davalı Finans şirketinin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiği, malın satıcı tarafından teslim edilmemesinde kusurunun bulunmadığı, taraflar arasında yapılan sözleşme ile malın teslimini taahhüt etmediği ve malın teslim edilmemesi nedeniyle kiralayandan talepte bulunulamayacağının kabul edildiği göz önüne alınarak, davacının sözleşmenin feshini, sözleşme nedeniyle ödediği kira bedellerinin iadesini, menfi zararını talep etmekte haklı olmadığı,

finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan borçlarını ödemekten kaçınamayacağı kanaatine varılmış, (bkz Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 12/11/2020 tarihli 2020/2600 Esas-2020/5012 Karar sayılı kararı) bu itibarla ilk derece mahkemesinin, davalı ... A.Ş. Hakkındaki asıl ve birleşen davayı esastan reddetmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle davaları kısmen kabul etmesi yerinde değildir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.1 maddesine göre esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.2 maddesine göre hükmün kaldırılarak, asıl ve birleşen davaların reddine dair yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

02/05/2024