İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2022/1397 K.2025/354

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyasına konu çek ile ilgili çekin anapara meblağı olan 133.000TL ile ihtiyati haciz yargılama gideri ve vekalet ücreti dışındaki işlemiş faiz, çek tazminatı, çek komisyonu, icra takip masraf ve vekalet ücretleri ile tüm ferileri bakımından müvekkilinin borcu bulunmadığı halde haciz baskısı altında fazladan ödenen 41.698,81TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen istirdadına ve müvekkili zararının tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin diğer davalı ...'ın babası olduğunu, oğlunun kendi cebinden habersiz olarak davaya konu çeki çaldığını, bu konuya ilişkin olarak oğlu hakkında suç duyurusunda bulunduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu çekin müvekkilinin ...'dan alacağına istinaden müvekkiline 23/12/2019 tarihinde geldiğini, davacının çeke ilişkin açılan davadan ve ödeme yasağından habersiz olmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin yetkili ve iyi niyetli son hamil olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin diğer davalı ... ile baba/oğul ilişkisi içinde olduğunu, bu akrabalık ilişkisi haricinde aralarında alacak-verecek ilişkisi bulunduğunu, davacı tarafından müvekkiline borçlarına istinaden davaya konu çeki verdiğini, müvekkilinin de işlerinin iyi gitmemesi nedeniyle arkadaşı ...'ya çeki cirolayarak verdiğini ve borç aldığını, müvekkilin bu çek üzerine bloke konulduğunu bilmesinin mümkün olmadığını, ...'ın cevap dilekçesinde yazanların gerçeği yansıtmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; "Davanın reddine, teminatın davalı ...'ya iadesine," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından keşide edilen 31.03.2020 tarihli, 133.000 TL bedelli çek nedeniyle İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/257 D. iş sayılı dosyasından alınan 15.06.2020 tarihli ihtiyati haciz kararı gereğince İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ...

E. sayılı dosyasıyla ihtiyati haciz uygulandığını ve daha sonra esas hacze geçildiğini, şirket araçlarına ve banka hesaplarına haciz konulduğunu, ... plakalı aracın yakalanması ile haciz kararından haberdar olduğunu, ancak takibe konu çek fotokopisi incelendiğinde, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nden alınan ödeme yasağı gereği çekin arkasının yazıldığı ve bu durumdan müvekkilinin bilgisinin olmadığını, müvekkilinin çek bedelini bankada hazır bulundurduğunu, kendisine herhangi bir başvuru yapılmadığını ve çekin ödeme yasağı nedeniyle bankaca ödenmediğinden haberdar olmadığını,

çekin ibraz edilmediğini ve bu nedenle sorumluluğunun yalnızca vade tarihinde banka hesabında parayı bulundurmak ile sınırlı olduğunu, İstanbul 4. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2020/282 E. sayılı dosyasında yapılan incelemeye göre müvekkilinin hesabında çek bedelinin hazır olduğu tespit edilmesine rağmen, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu müvekkilinin çek tazminatı ve çek komisyonundan sorumluluğunun bulunmadığını, ancak bu hususun değerlendirilmediğini ve eksik inceleme yapıldığını, müvekkiline ait araçlar ve banka hesapları üzerindeki hacizlerin kaldırılması için hem alacaklı hem de icra müdürlüğü ile görüşmeler yapıldığını,

ancak dosya borcunun tamamı ödenmeden hacizlerin kaldırılmayacağının bildirildiğini, bu nedenle haciz baskısı altında 22.06.2020 tarihinde dosya borcunun tamamının ihtirazi kayıtla icra dosyasına ödendiğini, müvekkilinin çek bedeli olan 133.000 TL, ihtiyati haciz kararında yer alan 144 TL yargılama gideri ve 755 TL vekalet ücreti dışında, fazladan 41.698,81 TL ödeme yaptığını, icra takibine konu borcun bu kısmına ilişkin borcunun bulunmadığının tespiti ve fazladan ödenen tutarın iadesine karar verilmesi gerektiğini, bu nedenle, istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, haklı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede.

Dava icra dosyasına haksız ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir.Davacı, keşidecisi olduğu, Denizbank Şişli şubesine ait, 31/03/2020 keşide tarihli, 133.000,00 TL bedelli çekin bankaya ibraz edildiği tarih itibarıyla banka hesabında yeterli karşılığı olduğu halde ödeme yasağı kararı gereği çekin karşılığının ödenmediğini ve takibe konu olduğunu kusuru olmadan gereksiz yere 41.698,81TL ödemek zorunda kaldığını beyanla bu bedelin istirdatını talep etmiştir.

İstanbul ...İcra Müd.... E sayılı dosyasında, davalı ... tarafından ...'dan önceki cirantalar ile keşideci aleyhine kambiyo senetlerine özgü takibe geçildiği, takibin dayanağı olan davaya konu çekin, ...bank Şişli şubesine ait, 31/03/2020 keşide tarihli, 133.000,00 TL bedelli olduğu, dava dışı ... A.Ş. Tarafından keşide edildiği , lehtarının dava dışı ...AŞ. Olduğu, sırasıyla, lehtar , dava dışı ...A.Ş. ... , ..., ..., ... A.Ş', davalı ... ve davalı....

A.Ş' tarafından ciro edildiği, çekin muhatap bankaya ibrazında İstanbul 2. ATM 'nin ödeme yasağı kararı sebebiyle işlem yapılmadığı, davacı keşideci tarafından 22.06.2020 tarihinde takip dosyasına kapak hesabı 175.597,81 TL toplam borcun ile 144 TL yargılama gideri, 755,00 TL vekalet ücreti kalemi dışında ödendiği görülmektedir.Uyuşmazlık, keşidecinin çek bedeli olan 133.000,00 TL asıl alacak kalemi dışında kalan ve takip ile tahsil edilen bedelin davalıdan istirdatının talep edilip edilemeyeceğine ilişkindir.

Davalılardan dava konusu çekte ciranta olan ...'ın dava konusu çek hakkında İstanbul 2. ATM de açtığı çek iptali davasında çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiği, taraf olmadığı davada çekle ilgili olarak tedbiren ödeme yasağı konulması ve ibraz anında çekin karşılığının bulunması, alacaklı hamilin keşideci ve diğer borçlular aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapmasına engel değildir.

Ancak 6102 sayılı TTK'nun 783/3. maddesine göre, Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder.

Keşidecinin taraf olmadığı, çek iptali davasında mahkemece verilen tedbir kararına istinaden ödeme yasağı kararı nedeniyle, keşideci borçlu tarafından karşılığı bulundurulan çek bedelinin ödenmemesinden dolayı keşidecinin kusurunun bulunmadığı, TTK'nun 783/3. maddesine göre, keşidecinin çek tazminatından sorumlu tutulamayacağı gibi bunun dışında feri alacak ve takip masraflarından sorumlu tutulmaması gerektiği, tüm bu açıklamalara göre ilk derece mahkemesince kabulü yerine yasal ve yeterli gerekçeye dayalı olmayan davanın reddi yönündeki kararın isabetli olmadığı,

davacı vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olduğı sonucuna varılmıştır.

Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, yeniden esas hakkında davalı ... yönünden davanın kabulüne, fazladan ödenen 41.698,81TL bedelin 22.06.2020 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, diğer davalılar yönünden davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.