İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/1205 K.2025/1690

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı banka tarafından müvekkili aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takibe konu senetlere istinaden de İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/10/2018 tarihli 201/1320 D.

İş sayılı ihtiyati haciz kararı ile 16/11/2018 tarihinde müvekkilinin iş yerinde haciz işlemlerinin başlatıldığını, senetteki imzaların kendisine ait olmadığını bu durumu icra dairesinde imzalar atarak sunduğunu, takibe konu senetler altındaki imzaların müvekkiline ait olmaması nedeniyle bankaya borçlu olmadığının tespitine, icra takip dosyası nedeniyle ... Polatlı Şubesi ve ...

Polatlı şubesi nezdinde ki hesaplarda bulunan haciz şerhlerinin kaldırılarak blokeli meblağların müvekkiline geri ödenmesine, %20 den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Talep sonucunun açıklanması için verilen süreye istinaden davacı vekili 24/01/2023 tarihli dilekçesi ile;

keşidecisi ... lehtarı İpek Toptan Kırtasiye ... olan 19.12.2017 düzenleme tarihli 30.09.2018 vade tarihli 45.000,00-TL meblağlı senet nedeniyle davalı banka tarafından müvekkili aleyhine başlatılan İstanbul 1. İcra Müdürlüğü'nün E: ... sayılı dosyası (yeni dosya bilgisi Polatlı İcra Müdürlüğü'nün E: ... esas sayılı dosyası) nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile icra baskı ve tehdidi altına 16.11.2018 tarihinde tahsil edilmiş olan 10.000,00-TL'nin avans faizi ile birlikte davalı bankadan istirdadı, keşidecisi ... lehtarı ... ...

A.Ş. olan düzenleme tarihi bulunmayan ancak 15.12.2018 vade tarihli 48.000,00-TL meblağlı senet nedeniyle davalı banka tarafından müvekkili aleyhine başlatılan İstanbul 32. İcra Müdürlüğü'nün E: ... sayılı dosyası nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile icra baskı ve tehdidi altına 24.01.2019 tarihinde tahsil edilmiş olan 14.950,00-TL'nin avans faizi ile birlikte davalı bankadan istirdadı, kötüniyetle takip başlatan davalı bankanın dava değeri olan 103.000,00-TL'nin % 20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini ve davalı bankaya tahmili talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın kambiyo senedinden kaynaklanan alacağını tahsil etmek amacıyla davalı ve dava dışı ... aleyhine İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1320 D.

İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı aldığını, işbu kararın İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile infaz edilerek icra takibine geçildiğini, 16/11/2018 tarihinde Polatlı İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyası ile haciz işlemi gerçekleştirildiğini, bu işlem sırasında borçlu tarafından borcuna istinaden 16/11/2018 tanzim 15/12/2018 vade tarihli 48.000 TL bedelli senet verilerek protokol imzalandığını, davanın öncelikle harç eksikliği nedeniyle usulden reddinin gerektiğini,

İİK 72. maddesi gereğince takipten sonra açılan menfi tespit davasından tedbir kararı verilemeyeceğinden tedbir talebinin reddinin gerektiğini, davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla, davanın reddine, davacı aleyhine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı ile. 1-Davanın KABULÜ ile, İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün ... (yetkisizlik üzerine Polatlı İcra Müdürlüğünün ...

Esasını alan) Esas sayılı takip dosyasına dayanak davacı ... tarafından dava dışı ...Toptan Kırtasiye- ... lehine düzenlenen 19/12/2017 düzenleme 30/09/2018 vade tarihli 45.000,00 TL bedelli senet ve İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına dayanak davacı ... tarafından davalı ... ...

A.Ş lehine düzenlenen 15/12/2018 vade tarihli 48.000,00 TL bedelli senet nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün ... (yetkisizlik üzerine Polatlı İcra Müdürlüğünün ... Esasını alan) Esas sayılı takip dosyası kapsamında davacı tarafından davalıya ödenen 10.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 16/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ve yine İstanbul 32. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyası kapsamında davacı tarafından davalıya ödenen 14.950,00 TL'nin ödeme tarihi olan 24/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Davacının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE, İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle. 6098 sayılı borçlar kanunu'nun "II.

Borçlanılmamış edimin ifası" başlıklı m.78 "borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir" şeklindeki ifadesi gereği, davacının yapmış olduğu ödemeyi geri isteyemeyeceği açık olduğunu, davacı takibe konu senet altındaki imzanın kendisine ait olmadığını bildiği halde dosya borcuna istinaden senet tanzim ettiğini beyan ettiğini, buna rağmen mahkemece ödemenin iadesine karar verildiğini, kararın Borçlar Kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil ettiğini, dava konusu senede istinaden tanzim edilen protokolde;

bononun kayıtsız şartsız bir ödeme taahhüdü içeren kambiyo senedi olduğu hususu imza altına alındığını, davacının iddiaları ve mahkeme kararı hatalı olduğundan kararın kaldırılması gerektiğini, davacı tarafından imzalanan protokol ile borç üstlenildiğini, ödeme aracı olarak davaya konu bono verildiğini beyanla istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;

müvekkilinin imzası kendisine ait olmayan bir senet nedeniyle maruz kaldığı icra baskı ve tehdidini bertaraf edebilmek üzere hem 48.000,00-TL'lik yeni bir senet düzenlendiğini, mahkemece bu tutarın iadesine karar verildiğini verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun istinaf başvurusunun esastan reddi ile mahkeme kararının onanmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, İİK'nun 72. maddesi uyarınca açılmış menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı banka tarafından müvekkili aleyhine başlatılan İstanbul 1. İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasında takibe dayanak senetteki imzaların kendisine ait olmadığını 16/11/2018 tarihinde icra baskısı altında düzenlenen senet nedeniyle borçlu olmadığını ve tahsil edilen 10.000,00 TL’nin ve 24/01/2019 tarihinde tahsil edilen 14.950,00 TL’nin davalı bankadan avans faiziyle istirdadını, %20’den az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili,

müvekkili bankanın kambiyo senedinden doğan alacağını tahsil amacıyla davacı ve dava dışı ... aleyhine İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2018/1320 D.İş sayılı dosyasıyla ihtiyati haciz kararı aldığını, kararın İstanbul 1. İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasında infaz edilerek Polatlı İcra Müdürlüğü’nün ... talimat dosyasıyla 16/11/2018 tarihinde haciz yapıldığını, bu işlem sırasında borçlunun 16/11/2018 düzenleme ve 15/12/2018 vade tarihli 48.000,00 TL bedelli senet verip protokol imzaladığını davanın öncelikle harç eksikliği nedeniyle usulden reddini,

esas yönünden ise davanın haksız ve dayanaksız olması nedeniyle reddine ve davacı aleyhine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün ... (yetksizlik üzerine Polatlı İcra Müdürlüğünün ... esasını alan) esas sayılı takip dosyasında , davalı tarafından 23/10/2018 tarihinde davacı ve dava dışı ... aleyhine toplam 46.419,36 TL alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, takibin dayanağının keşidecisi davacı ..., lehtarı dava dışı...

Toptan Kırtasiye- ... olan 19/12/2017 düzenleme tarihli, 30/09/2018 vadeli , 45.000,00 TL bedelli senet olduğu, sırasıyla lehtar Altanlar firması ve davalı tarafından ciro edildiği, davacının 16/11/2018 tarihinde 10.000,00 TL ödeme yaptığı görülmüştür.İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından davacı aleyhine keşidecisi davacı ..., lehtarı ... ... olan,16.11.2018 düzenleme 15.12.2018 vade tarihli 48.000,00-TL meblağlı senede dayalı olarak icra takibi başlatıldığı davalı tarafından davacıdan 24/01/2019 tarihinde 14.950,00 TL tahsilat sağlandığı anlaşılmıştır.Somut olayda davacı İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün ... (yetksizlik üzerine Polatlı İcra Müdürlüğünün ... esasını alan) esas sayılı takip dosyasına dayanak19/12/2017 düzenleme tarihli, 30/09/2018 vadeli 45.000,00 TL bedelli senetteki imzanın davacının eli ürünü olmadığını İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasına dayanak 15.12.2018 vade tarihli 48.000,00-TL meblağlı senedin ise haciz baskısı altında düzenlenen bir senet olduğunu ileri sürerek menfi tespit ve istirdat talep etmiştir. 31/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda, borçlu hanesinde “...” adına atılı imzalar ile davacının dosyadaki mukayeseye esas imzaları arasında belirgin farklılıklar bulunduğunu, bu nedenle söz konusu imzaların ...’ün eli ürünü olmadığı bildirilmiştir.

Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, kural olarak, hukukî ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukukî ilişkinin ( borcun ) varlığını kanıtlamak durumundadır. Senetteki imzanın borçluya ait olduğunun ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. (HGK 26/04/2006 tarih, 2006/12-259 E., 2006/231 K. sayılı kararı).

İmza incelemesine esas rapor, uzman bilirkişi tarafından borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belge asıllarının mukayeseye esas alınması suretiyle ve yeterli teknik optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle usulüne uygun yapıldığı imzanın kaligrafik ve karakteristik özelliklerinin ayrıntılı şekilde belirtildiği ve değerlendirildiği, imzanın davacıya ait olmadığının dayanaklarının gösterildiği,

raporun denetime elverişli ve yeterli olduğu , hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.Dosya kapsamına göre, ... aleyhine İstanbul 1. İcra Müdürlüğü’nün ... esas (yetkisizlik sonrası Polatlı İcra Müdürlüğü ... esas) sayılı dosyasında başlatılan takip dayanağı senette imza inkarına dayalı olarak dava açılmış yapılan bilirkişi incelemesi ile , davacı tarafından dava dışı ...

Toptan Kırtasiye – ... lehine düzenlenene 19/12/2017 tarihli, 30/09/2018 vadeli, 45.000,00 TL bedelli senette borçlu adına atılı imzanın davacının mukayeseye esas imzalarıyla uyumlu olmadığı ve davacının eli mahsulü bulunmadığı tespit edilmiştir.

Polatlı İcra MAhkemesinin 12.07.2023 tarih, 2023/11 esas- 2023/110 karar sayılı ilamı ile ''Polatlı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına dayanak olan 45.000 TL bedelli 19/12/2017 düzenleme tarihli 30/09/2018 vade tarihli bonoya ilişkin senetteki imzanın borçluya ait olduğu hususu ispat yükü kendisinde olan alacaklı tarafından ispatlanamadığı,davalı alacaklının ciranta olmasından dolayı yasal koşulları oluşmadığı anlaşılmakla tazminata ve para cezasına hükmedilmesine yer olmadığı gerekçesi ile.

"İmzaya itirazın KABULÜ ile Polatlı İcra Müdürlüğünün ... VE 2019/2442 E. Sayılı takiplerin davacı borçlu yönünden DURDURULMASINA, tazminata ve para cezasına hükmedilmesine YER OLMADIĞINA" karar verildiği, Ankara BAM 32. HD'nin 2023/1565 - 2023/2198sayılı, 22/11/2023 tarihli kararı ile kesinleştiği, davacının bu senet nedeniyle sorumlu tutulmasına olanak bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan imzası davacının eli ürünü olmayan senet nedeniyle 16.11.2018 tarihinde yapılan haciz sırasında davacının senetteki imzayı inkar ederek, fiili haczi önlemek amacıyla dava açma hakkını saklı tutarak 10.000 TL ödeme yaptığı, protokol ve senet düzenlediği hususunun haciz tutanağında açıkça beyan edildiği, İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasına konu edilen 15.12.2018 vade tarihli 48.000,00-TL meblağlı senedin İstanbul 1. İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasına konu borç nedeniyle düzenlendiği ancak bu borçtan imzanın sahteliği nedeniyle davacının sorumlu tutulamayacağı tespit edildiğine göre söz konusu senedin ve protokolün dayanağının kalmadığı haciz baskısı altında borçlanma iradesi olmadan düzenlenen bu senetten kaynaklanan borçtan davacının sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmıştır.

Bu itibarla mahkemece davanın kabulü yönünde verilen kararın dosya kapsamı ve hukuka uygun olduğu, istinaf talebinin reddi gerektiği anlaşılmıştır. Davalı vekilinin vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

11/12/2025