İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/1230 K.2023/869

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

İhtiyati haciz isteyen vekili dava dilekçesinde özetle. Dilekçenin ekinde sunulan 30/01/2023 keşide tarihli 97.000-TL'lik takibe konu çekin 93.400,00 TL'sinin ödenmediğini, vadesi gelen ve herhangi bir rehinle de teminat altına alınmamış olan alacak açısından ihtiyati haciz şartlarının gerçekleştiğini, borçlu hakkında İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, borçlunun mal kaçırma ihtimali bulunduğundan ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesi ile.

Mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının haksız olduğunu, çekte ödeme yerinin belirtilmesinin zorunlu olduğunu, kambiyo senedinin alacaklısının kendi yerleşim yerinde kambiyo senedine mahsus alacağı için ihtiyati haciz talebinde bulunamayacağını, ancak borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabileceğini, bu nedenle mahkememizin yetkisiz olduğunu, müvekkil aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının haksız olduğunu ve mahkememizce kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen 10.02.2023 tarihli ara karar ile. "Borçlunun/borçluların ve üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı %15 oranında (14.010,00-TL) teminat yatırılması suretiyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, borçlunun/borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ve bu dosyadan ihtiyaten haczine" karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince verilen 12.06.2023 tarihli ek karar ile.

"Mahkememizce görülüp karara bağlanan talebin, takibe konu çek aslına dayanarak verilen ihtiyati haciz kararına itiraz istemine ilişkin olduğu, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından her ne kadar ihtiyati hacze az yukarıda yazılı gerekçelerle itiraz edilmiş ise de; alacaklının kendi yerleşim yeri itibariyle yetkili olan mahkememizden talepte bulunduğu anlaşılmakla", ihtiyati haciz kararına yapılan yetki itirazın reddine karar verilmiştir. ....

Denizcilik ve Dış Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; alacaklı tarafın talebi ile yerel mahkeme tarafından müvekkil şirketin mal varlığının ihtiyaten haczine karar verildiğini, ihtiyati haciz kararına karşı mahkemenin yetkisine itiraz edildiğini, mahkeme tarafından yetki itirazlarının reddine ilişkin İstanbul 8. ATM'nin 2023/165 D.İş ve 2023/164 K ve 12.06.2023 tarihli ek kararın hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, mahkeme gerekçesinde, ihtiyati hacze konu çekin süresinde muhatap bankaya ibraz edildiğini, böylece götürülecek borç niteliği kazandığını,

TBK'nın 89 maddesine göre alacaklının yerleşim yerinde ifa edilmesi gerektiğini, alacaklının kendi yerleşim yeri mahkemesinden de ihtiyati haciz talep edebileceğinden itirazının reddine karar verdiğini, bu değerlendirmenin hatalı olduğunu, çekin bir kambiyo senedi olup aranacak borçlardan olduğunu, çekin ibrazı ile birlikte götürülecek borç niteliğine dönüşeceği değerlendirmesinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, ihtiyati haciz kararının dayanağı olan çekin bir kambiyo senedi olduğunu, kambiyo senetlerine dayalı olarak ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemelerin genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yeri mahkemesi,

muhatap bankanın bulunduğu yer ödeme yeri sayıldığından buradaki yer mahkemesi, çekin keşide edildiği yerdeki mahkeme, borçlu birden fazla ise borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunu, yasal düzenlemeler çerçevesinde yetkiye ilişkin bu seçimlik yerlerden hiçbirinin İstanbul adliyesi yargı sınırları içerisinde bulunmadığını, istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İhtiyati haciz talep eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz müessesesinin geçici bir hukuki koruma olup işbu kararın tesisi için yaklaşık ispatın yeterli olduğunu, somut olayda ihtiyati haciz kararı için gerekli ve yeterli tüm şartların mevcut olup yerel mahkeme tarafından verilen ihtiyati hacze itirazın reddi kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, itiraz eden borçlunun sayın mahkemenin yetkisine olan itirazlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, TBK madde 89 gereğince alacaklı müvekkilin yerleşim yerinin yetkili hale geldiğini, borçlunun itiraz edenlerinin İİK madde 265'te sayılan itiraz nedenlerinden olmadığını,

borçlunun ihtiyati haczin dayandığı sebeplere mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edebileceğini, davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Talep.

İlk Derece Mahkemesince 12.06.2023 tarihli ek karar ile verilen ''ihtiyati hacze itirazın reddine'' dair kararın istinaf yoluyla incelenmesi talebi olup, uyuşmazlık; talebin dayanağını oluşturan çeke ilişkin olarak ihtiyati haciz verme konusunda yetkili Mahkemenin hangisi olduğu noktasında toplanmaktadır.

2004 Sayılı İİK’nun 258. maddesinde; ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili olan mahkeme tarafından karar verileceği, İİK.’nun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesinde, HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilerek HMK'ya atıfta bulunulmuştur.

Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir.

Mahkemenin yetkisine itiraz, ihtiyati hacze itiraz nedenlerinden olup, İİK'nun 265.maddesinde düzenlenmiş olmakla, aksi yönde Mahkemece yapılan değerlendirme hatalıdır.Diğer yandan çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur.

Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur.

Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde karşı taraf vekilinin ihtiyati hacze itirazının kabulü gerekirken, Mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi hatalı görülmüştür. Sonuç olarak; ihtiyati hacze konu ...

Bankası Konya/Zafer Sanayi Şubesi’ne ait 30.01.2023 keşide tarihli ve keşide yeri Konya olan, 97.000,00 TL meblağlı çekin 03.02.2023 tarihinde İstanbul Mecidiyeköy Şube'ye ibraz edildiği, çekin ibrazında karşılıksız kaldığı, yetkiye ilişkin yukarıda açıklanan seçimlik yetkilerden hiçbirinin somut olayda İstanbul Adliyesi yargı sınırları içerisinde bulunmadığı anlaşılmaktadır.İhtiyati hacze itiraz eden ... Dış Tic. Ltd.

Şti.'nin ikametgahının Konya olduğu, Konya mahkemesi görevli ve yetkili olduğundan ihtiyati hacze itiraz eden tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince kabulüne, ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin mahkeme Ek Kararının kaldırılmasına, ihtiyati hacze itiraz talebinin kabulüne, ihtiyati haciz kararının itiraz eden... Ticaret Ltd Şti yönünden kaldırılmasına karar verilmesi kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.