İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/1234 K.2023/1359

Taraflar arasındaki şirketin ihyası davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Bakırköy 2.İş Mahkemesinin 2018/307 esas sayılı dosyası ile açmış oldukları hizmet tespiti davasının yargılaması sırasında dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'nin resen tasfiye edildiği bilgisine ulaşıldığını, söz onusu şireket hakkında davalarını devam ettirebilmek için şirkete tebligat yapılamadığından 6100 sayılı HMK’nın 52 ve 54. maddeleri hükmünün yerine getirilmesi ve tüzel kişiliğinin TTK’nın 224 ve 445. maddeleri anlamında ihyası gerekmekte olduğunu, bu nedenle ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'nin ihyasına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Tüm dosya kapsamından davacının ihyasını istediği şirket aleyhine Bakırköy 2. İş mahkemesinin 2018/307 E. sayılı dava dosyası ile hizmet tespiti davası açtığı ve davanın halen derdest bulunduğu anlaşılmaktadır.

Diğer yandan sicilden kaydı silinen şirket alacaklıları ile hukuki menfaati bulunanlar haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak, şirketin ihyasını isteyebileceklerinden iş bu davayı açmasında da hukuki yarar bulunduğu saptanmıştır.

Hal böyle olunca davanın haklı nedenlere dayandığı ve ihyası koşullarının da bulunduğu anlaşıldığı... " gerekçesiyle, davanın kabulü ile İstanbul Ticaret sicilinin ... numarasında kayıtlı iken resen terkin edilen TUFAN TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ 'nin resen terkin işleminin iptali ile ticaret siciline yeniden tescili suretiyle ihyasına, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Şirketlerin sermayelerini zorunlu yasal asgari sermayeye çıkarmaları bakımından öngörülen kanuni süreler dolduğu için dava konusu şirketin ihya davası ile tekrar ticari faaliyetlerine devam edecek şekilde ihyasına karar verilemeyecek olup ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılarak dava konusu Bakırköy 2. İş Mahkemesinin 2018/307 e. sayılı dosyasıyla sınırlı olarak ihyası ve tasfiye memuru atanmasına karar verilmesi gerektiğinin açık olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasınI ve talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, hukuki niteliği itibariyle, TTK'nın geçici 7. maddesi uyarınca sicilden resen terkin edilmiş olan şirketin ihyası istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, davanın kabulü ile şirketin ihyasına karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davalı vekilince yargılama aşamasında usule uygun tebligat yapılmaması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği ileri sürülerek karar istinaf edilmiştir. HMK'nın 118. vd maddelerinde davanın açılmasına ilişkin esaslar düzenlenmiştir. Anılan Yasa'nın 121. maddesi uyarınca, bir davanın açılması sırasında, davacının elinde bulunan belgelerin asıllarıyla birlikte dilekçeye eklenerek verileceği başka yerden getirtilecek belgeler için ise açıklama yapılacaktır.

HMK'nın 122. maddesinde, dava dilekçesinin mahkeme tarafından davalıya tebliğ edileceği ve davalının iki hafta içinde davaya cevap verebileceğini tebliğ zarfında gösterileceği düzenlenmiştir. HMK'nın 127. maddesinde ise cevap süresinin dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta olduğu belirtilerek, dava dilekçesinin tebliğine hukuki sonuç bağlanmıştır. Dosyanın incelenmesinde ilk derece mahkemesince düzenlenen tensip tutanağı uyarınca, davalı ...

Sicil Memurluğuna dava dilekçesi ve tensip tutanağının ...-...-... ... adresine gönderildiği, iş bu hesap sahibinin Ticrat Bakanlığı İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü olduğu, oysa davalı müdürlüğün UETS hesabının ise ...-...-... olduğu, mahkeme gerekçeli kararının da davalı müdürlüğün söz konusu ...-...-... adresine tebliğ olduğu anlaşılmaktadır.

Anayasa'nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir. Ancak hukuki dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir.

Bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir.

Bu kapsamda hukuki dinlenilme hakkı, bilgilenme/bilgilendirme, açıklama yapma, yargı organlarınca dikkate alınma ve kararların gerekçeli olması gibi hususları içerdiği açıktır (Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 2016/2354-24522 E.K.sayılı emsal kararı) Bu durumda, HMK'nın 122. maddesi gereğince, dava dilekçesi ve ekindeki belgeler usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek yargılama usulüne göre gerekli işlemler yapılmadan davalının yokluğunda yargılama yapılarak karar verilmesi, yargılamanın sonraki aşamasında bu hususların savunulmasına rağmen eksikliklerin giderilmemesi, hukuki dinlenilme hakkının ve bu kapsamda adil yargılama hakkının ihlalidir.

Mahkemeye ilişkin olan bu dava şartının yerine getirilmemiş olması HMK'nın 353/1.a.4 maddesi gereğince kararın kaldırılmasını gerektirir. Mahkemece belirtilen eksikliğin giderilerek, dava dilekçesi ve eklerinin davalıya tebliği, verilecek cevaba göre sunulan delillerin toplanarak bir karar verilmesi için ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 353/1.a. maddesi uyarınca karar kesindir.