İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/1235 K.2023/896

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

İlk Derece Mahkemesince 10.03.2023 tarih, 2023/238 değişik iş, 2023/261 Karar sayılı karar ile. 95.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak 89.000,00 TL alacağın temini için İİK 257 vd. maddeleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmiş, bu karara karşı yetki yönünden yapılan itiraz üzerine, 04.05.2023 tarihli ek karar ile ''ihtiyati hacze itirazın reddine'' karar verilmiş olup, bu karara karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince; "takip konusu çeke ilişkin alacağın aranacak borçlardan olması ve diğer itiraz nedenlerinin İİK md. 265 sayılan tahdidi itiraz nedenlerininden olmadığı gerekçesiyle, ihtiyati hacze itirazın reddine," karar verilmiştir. Karşı taraf vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemenin gerekçesinde belirtiği ''çeke ilişkin borçların aranacak borçlardan olduğu'' yönündeki tespitine katıldıklarını, bu nedenle alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/12-741 E. 2019/382 K. 02.04.2019 tarihli kararında da belirtildiği üzere, kambiyo senetlerine bağlı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (TTK m.755,796) götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK'nın 89. maddesinin 1. fıkrası bu alacaklar hakkında uygulanmayacağını,

Başka bir anlatımla alacaklının HMK'nın 10. maddesi uyarınca kendi yerleşim yerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapamayacağını, Mahkemenin gerekçesinin açık ve anlaşılır olmadığını, Mahkeme tarafından çekin aranacak borçlardan olduğu tespiti yapılmış olmasına rağmen hangi gerekçe ile itirazın reddine karar verildiğinin açık olmadığını, ayrıca İcra İflas Yasası madde 265 gereği itiraz sebepleri sayıldığını, Mahkemenin yetkisine itirazın da İİK 265. maddesinde sayılan itiraz sebeplerinden olduğunu,

bu nedenle mahkemenin itirazın İİK 265. madde sayılan itiraz nedenlerinden olmadığı yönündeki kanaatinin de hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, İhtiyati haciz kararının dayanağı olan çekin bir kambiyo senedi olduğunu, kambiyo senetlerine dayalı olarak ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemelerin;

genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yeri mahkemesi ( HMK 6. md. ), Muhatap bankanın bulunduğu yer ödeme yeri sayıldığından buradaki yer mahkemesi (HMK 10. md. ), İİK’nun 50/1. maddesi uyarınca çekin keşide edildiği yerdeki mahkeme, borçlu birden fazla ise, borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesin yetkili olduğunu ( HMK.nun 7/1.), bu yasal düzenlemeler çerçevesinde yetkiye ilişkin bu seçimlik yerlerden hiçbirinin somut olayda İstanbul adliyesi yargı sınırları içerisinde bulunmadığını, bu nedenle yetkili yer mahkemesinin müvekkili şirketinin yerleşim yeri olan Ankara mahkemeleri olduğunu beyan ederek,

ek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Talep.

İlk Derece Mahkemesince 04.05.2023 tarihli ek karar ile verilen ''ihtiyati hacze itirazın reddine'' dair kararın istinaf yoluyla incelenmesi talebi olup, uyuşmazlık; talebin dayanağını oluşturan çeke ilişkin olarak ihtiyati haciz verme konusunda yetkili Mahkemenin hangisi olduğu noktasında toplanmaktadır.

2004 Sayılı İİK’nun 258. maddesinde; ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili olan mahkeme tarafından karar verileceği, İİK.’nun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesinde, HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilerek HMK'ya atıfta bulunulmuştur.

Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir. Mahkemenin yetkisine itiraz, ihtiyati hacze itiraz nedenlerinden olup, İİK'nun 265.maddesinde düzenlenmiş olmakla, aksi yönde Mahkemece yapılan değerlendirme hatalıdır.

Diğer yandan çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur. Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur.

Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır.

Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde karşı taraf vekilinin ihtiyati hacze itirazının kabulü gerekirken, Mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi hatalı görülmüştür. Sonuç olarak; ihtiyati hacze konu ...

Bankası Batman/Çarşı Şubesi’ne ait 28/02/2023 keşide tarihli ve keşide yeri Batman olan, 95.000-TL meblağlı çekin 03/03/2023 tarihinde İstanbul Fatih Şube'ye ibraz edildiği, çekin ibrazında karşılıksız kaldığı, yetkiye ilişkin yukarıda açıklanan seçimlik yetkilerden hiçbirinin somut olayda İstanbul Adliyesi yargı sınırları içerisinde bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, Mahkemece verilen 04.05.2023 tarihli ek kararın itiraz eden yönünden HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.