İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/1300 K.2023/950

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

İhtiyati haciz isteyen vekili 10/03/2023 tarihli dilekçesi ile; Dilekçenin ekinde sunulan 01/03/2023 keşide tarihli 50.000,00-TL'lik çekin ödenmediğini, vadesi gelen ve herhangi bir rehinle de teminat altına alınmamış olan alacak açısından ihtiyati haciz şartlarının gerçekleştiğini, borçlu hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, borçlunun mal kaçırma ihtimali bulunduğundan ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/03/2023 tarih ve 2023/253 D. İş Esas, 2023/249 D. İş Karar sayılı kararı ile, ihtiyati haciz koşulları oluştuğu kabul edilerek, talebin %15 teminat karşılığında kabulüne karar verilmiştir. İhtiyati haciz kararına karşı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen taraflardan ... Limited Şirketi vekili tarafından itiraz edildiği, itiraz dilekçesinde.

Mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemenin borçlunun yerleşim yeri olan Bolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin olduğunu, alacaklının yerleşim yerinin ve çekin ibraz edildiği yerin yetkili olmadığını, bu yüzden mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini beyanla; mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Talep eden vekilinin itiraza cevabında; bankaya ibraz edilen ve karşılığı ödenmeyen çeklerde, HMK 89. Madde gereğince alacaklının ikametgahı mahkemesi'nin yetkili olduğunu, talep konusu çekin itiraz eden şirketten Faktoring Sözleşmesi ile devralındığını ve Faktoring Sözleşmesinde İstanbul Mahkemelerinin ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığını, dosyaya faktoring Sözleşmesi ve evrakların sunulduğunu, yetki itirazının reddini talep ettiklerini beyan etmiştir.

MAHKEME KARARI; istanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/04/2023 tarih ve 2023/253 D. İş Esas, 2023/249 D.

İş Karar sayılı ek kararı ile; ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulduğu, bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısının borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabileceği, ancak muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borcun,

bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanacağı ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline geleceği, ihtiyati hacze dayanak çekin ibraz edildiği ve karşılıksız çıktığı, götürülecek borca dönüşen istem bakımından alacaklının kendi yerleşim yeri itibariyle yetkili olan mahkemeden talepte bulunduğu gerekçesiyle; ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU.

Aleyhine ihtiyati haciz talep edilen vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; mahkemenin gerekçesine katılmadıklarını, çekin kambiyo senedi olup aranacak borçlardan olduğu, bu nedenle çekin ibrazı ile götürülecek borç niteliğine dönüşeceği değerlendirmesinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, İstanbul BAM 12. HD. 2022/2244 E. 2023/161 K. 30.01.2023 tarihli kararı, Yargıtay 19. HD 2014/8509 E. 2014/11690 K. 24.06.2014 tarihli kararı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/12-741 E. 2019/382 K. 02.04.2019 tarihli kararında kambiyo senetlerine bağlı alacakların aranacak borç olduğu,

götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK'nın 89/1 fıkrasının bu alacaklar hakkında uygulanamayacağı, dolayısıyla alacaklının yerleşim yerinin yetkili olamayacağına karar verildiğini, çekin kambiyo senedi olup genel yetkili mahkemelerin borçlunun yerleşim yeri, çekin keşide edildiği yer, muhatap bankanın bulunduğu yer ve borçlu birden fazla ise borçlulardan birinin yerleşim mahkemesi olduğunu, seçimlik yetkilerden hiçbirinin İstanbul Adliyesi yetki sınırları içerisinde bulunmadığını, müvekkilinin yerleşim yerinin Bolu olduğunu beyanla, mahkemenin ek kararının kaldırılarak ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İhtiyati hacze dayanak çekin; ... Bankası A.Ş. Edirne Şubesi'ne ait, keşide yeri Edirne, keşide tarihi 01/03/2023, keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., lehtarının ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan 50.000 TL bedelli çek olup hamilinin Tam Finans Faktoring Şirketi olduğu anlaşılmıştır. İhtiyati haciz talep eden vekilinin dilekçesi ekinde ...Ltd. Şti.

İle imzalanan 14/11/2022 tarihli Faktoring Sözleşmesi örneğini ibraz ettiği, sözleşme 27. Maddesinde HMK 6. Maddesindeki genel yetki kuralının geçerliliğinin saklı kalmakla birlikte, işbu sözleşmeden doğan ihtilaflarda İstanbul (Çağlayan) Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri, İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri, İstanbul Bakırköy Mahkemeleri ve İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu kabul ettikleri düzenlenmiştir.

Talep eden vekilinin dilekçe ekinde 24/11/2022 tarihli ödeme araçları tevdi bordrosu sunduğu, alacaklı Faktoring Şirketine temlik edilen alacak karşılığında, ihtiyati haciz talebinin dayanağı çekin teslim edildiği anlaşılmıştır.

GEREKÇE. İlk derece mahkemesince, çeke dayalı olarak yapılan ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği, borçlulardan ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin yetki itirazında bulunduğu, mahkemenin yetki itirazının reddine karar verdiği, itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesinin ek kararının gerekçesinde; muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanacağı ve HMK’nın 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline geleceği gerekçesiyle, alacaklı ... 'in adresinin İstanbul olduğundan bahisle yetki itirazının reddine karar verildiği açıklanmıştır.

İhtiyati haciz isteyen taraf çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunmuş olup, dayanak çekin keşide yeri, muhatap bankanın bulunduğu yer ve keşidecinin yerleşim yerinin Edirne olduğu anlaşılmaktadır.Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap bankanın bulunduğu yerde ihtiyati haciz isteyebilecektir.

Dosyanın incelenmesinde itiraz eden Şirketin yerleşim yeri adresinin Bolu ili olduğu anlaşılmaktadır. İtiraz eden borçlu ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile talep eden arasında Faktoring Sözleşmesi bulunduğu ve yetki sözleşmesi yapıldığı anlaşılmıştır. Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur.

Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur.

Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır.

Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde, ilk derece mahkemesinin gerekçesinin yerinde olmadığı anlaşılıyorsa da; ihtiyati hacze dayanak çekin Faktoring ilişkisi kapsamında Tam Faktoring Şirketi'ne tevdi edildiği, tacir olan taraflar arasında imzalanan Faktoring Sözleşmesi gereğince İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı, HMK 17. Madde gereğince yetki sözleşmesi gereğince mahkemenin yetkili olduğu anlaşılmakla, itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, düzeltilmiş gerekçe ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-İhtiyati hacze itiraz eden ... Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE,2-İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/04/2023 tarih ve 2023/253 D. İş Esas, 2023/249 D. İş Karar sayılı ek Kararının 6100 Sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, düzeltilmiş gerekçe ile;3- İhtiyati haciz kararına ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Vekilinin itirazının REDDİNE, 4-İstinaf talebi kabul edildiğinden karşı taraf ... Ve Ticaret Limited Şirketi tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5-Yargılama için ...

Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan 492,00-TL istinaf yoluna başvurma harcı, 69,00-TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 561,00 TL'nin ileride haksız çıkan taraftan tahsiline, 6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,7-6100 Sayılı HMK'nın 302/5. maddesi uyarınca kararın tebliği ve harç tahsil işlemleri ile infazının yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına,