İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/1317 K.2025/1751

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle.

Davalının Silivri İcra Müdürlüğünün ...esas saylı icra takip dosyası ile müvekkili aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe girişildiğini, ancak müvekkili aleyhine başlatılan takibin haksız olduğunu, müvekkilinin davalıya karşı bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin yaklaşık 1 yıl önce rent a car işi ile iştigal eden davalıdan araba kiraladığını, araba kiralanırken de müvekkiline kira sözleşmesinin fark etmesini engellemek için devamı olarak boş bono imzalatıldığını, senedin üst tarafı fiziken kontrol edildiğinde bir kağıdın devamı olduğu ancak koparıldığının açıkça anlaşılacağını, müvekkilinin araç kira bedelini ödediğini,

akabinde aracı teslim ettiğini, alacaklının aynı aracı sonrasında başka bir kişiye kiraya verdiğini, kiralayan yeni kişinin araca zarar verdiğini ve alacaklıya borçlandığını, alacaklı kiralayan yeni kişiden alacağını tahsil edemediği için boş senedi doldurduğunu ve müvekkilini aleyhine kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile birlikte alacaklı olan tarafa borçlu olunmadığının tespitine, davalının alacaklı olmamasına karşı kötü niyetli olarak devam ettiği icra takibine karşı müvekkiline %20 oranında kötü niyet tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın sunmuş olduğu dava dilekçesinde, iddia etmiş olduğu hususların, yasal dayanaktan yoksun, somut bir delile dayanmayan ve tamamen soyut iddialardan ibaret olup, bu beyanlara itibar edilmesi hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafın, iddia etmiş olduğu hususları ispat yükü altında olup, dava dilekçesinde delil olarak sunulan bilgi ve belgelerin hiç birinin, usul kuralları çerçevesinde, iddia edilen vakıayı ispata elverişli araçlar olmadığını, davacının dilekçesinde, şikayete konu Silivri İcra Müdürlüğün ...Esas sayılı dosyasında borcu olmadığını iddia ettiğini,

ancak davacının borcun ödendiğine dair İİK 68 vd maddeleri uyarınca dosyaya evrak sunmadığını, davacının dava dilekçesindeki iddiasında senetteki tanzim tarihinde tahrifat yapıldığını iddia ettiğini, dava konusu senet incelendiğinde tanzim tarihinde tahrifat olmadığının görüleceğini, davacının dava konusu senedin kambiyo vasfını yitirtiğine ilişkin itirazının tamamen haksız ve mesnetsiz durumda olduğunu, senet üzerindeki tanzim tarihinin açıkça belirtildiğini, senedin kayıtsız şartsız borç ikrarını içermektedir ve davacı tarafın senedin rızası dışında doldurulduğunu ispat külfeti altında olduğunu,

sonradan anlaşmaya aykırı doldurulup tedavüle çıkarıldığını iddia eden davacı tarafın bu yöndeki iddiasını yazılı delille kanıtlaması gerektiğini, bu nedenlerle davacının davasının reddine, davacının itiraz edilen alacak miktarı üzerinden %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...

Davacı tarafça senet altındaki imzayı inkar etmemiş olup dosyada alınan bilirkişi raporunda dava konusu bononun borçlusu ..., alacaklısı ... olan 28.09.2021 düzenleme 15.10.2021 ödeme tarihli 34.000,00 TL tutarlı senet tanzim sırasında, düzenleme tarihinin sadece yıllar hanesine matbu yazıların üzerine “2021” rakamlarının yazılarak senedin imzalanmış olduğu,

daha sonra mürekkep renk tonu ve kalem ucu kalibresi bakımından farklı fiziki evsafta bir kalemle, tanzim tarihinin günler ve aylar hanesine “28/9/” yazılması benzer fiziki evsafta kalemle senedin diğer tüm bölümlerinin doldurulması sureti ile senedin ve tanzim tarihinin “28/09/2021” mevcut durumuna dönüştürüldüğü tespit edilmiş olup, vade tarihinden önce olması nedeniyle düzenleme tarihinde yapılan tahrifatın da bononun kambiyo vasfına halel getirmeyeceği, bu nedenle davacının bu iddiasının da yerinde olmadığı,

ayrıca TTK'nın 680. maddesi gereğince "Tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe, aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile karşı ileri sürülemez; meğerki,

hamil poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun." hükmü gereğince açık senet düzenlenmesi mümkün olup 6102 sayılı TTK'nın 680. maddesi gereğince boş olarak verilen senedin unsurlarının sonradan doldurularak tedavüle çıkartılması ve yazıların farklı elden çıkması ve mürekkep renk tonu ve kalem ucu kalibresi bakımından farklı bir kalem ile yazılması hukuka aykırı olmayıp, davacı tarafça anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunun ve ayrıca ödeme iddasını yazılı delille kanıtlaması gerektiği , davacı tarafça bu kapsam da dosyaya herhangi bir yazılı delil sunulmadığı ,

davacının davasını ispat edemediği anlaşılmakla" Açılan davanın REDDİNE karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;-Müvekkilinin rent a car işi ile ilgilenen davalıdan araç kiraladığını, sözleşme imzalandığı sırada müvekkiline fark ettirilmeden boş bono imzalatıldığını. imzalanan senedin bir kağıdın devamı olduğu sadece koparıldığında anlaşılacağı için müvekkilinin yapılan eylemin sonucunu olay anında anlayamadığını, müvekkilinin aracın kira bedelini ödediğini ve aracı teslim ettiğini, Davalı aracı başka birine kiraladığını sonrasında aracı yeni kiralayan kişinin araçla kaza geçirmesi sebebiyle maddi zarar meydana geldiğini,

Davalının zararı yeni kiraladığı kişiden tahsil edemediği için boş olan senedi müvekkilinin haberi olmadan kötü niyetli bir şekilde doldurduğunu ve müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, icra takibine konu yazılar davacı müvekkili tarafından değil davalı yan tarafından müvekkili aleyhine mağduriyet yaratacak şekilde ve anlaşmaya aykırı olacak şekilde düzenlendiğini,-tanzim tarihinde senette ".../.../201" şeklinde hazır şekilde basılı olan tanzim tarihli kısmına davalı yanın kalemle "2021" olacak şekilde düzeltme yapıldığını ve hatta yazılı olarak belirtilen 2021 tarihinin sonunda rakamla 1 rakamı da halen yer almakta olup 20211 olarak

okunduğunu, dava konusu bonoda birden fazla farklı kalemlerle ve farklı yazı çeşidi ile doldurulmuş olup bilirkişi raporuyla da bu husus sabit olduğunu, çıplak gözle dahi görüldüğünde 20211 gibi bir tarih yazıldığını ve hukuken bu hususun da mümkün olmadığı senedin kötü niyetli tanzim edildiğini açıkça ortaya çıktığını, ayrıca "20211" tarihi kabul edilmesi halinde o zaman da vade tarihi "2021" olduğundan düzenleme tarihi vade tarihinden sonra olduğundan aynı şekilde senedin geçerliğini kaybetmesine neden olacağını, bu sebeple yapılmış olan ve onaylanmamış olan tanzim tarihini kabul etmediklerini,

15.03.2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında da : "Yukarıda saptanan bulgular göz önüne alındığında. İnceleme konusuçlusu ..., alacaklısı ...CU olan 28.09.2021 düzenleme 15.10.2021 ödeme tarihli "35.000-Otuzdörtbin TL" tutarlı senetsırasında, düzenleme tarihinin sadece yıllar hanesine matbu yazıların üzerine "2021" rakamlarının yazılarak senedin imzalanmış olduğu,

daha sonra mürekkep renk tonu ve kalem ucu kalibresi bakımından farklı fiziki efsafta bir kalemle, tanzim tarihinin günler ve aylar hanesine "28/9/" yazılması benzer fiziki evsafta kalemle senedin diğer tüm bölümlerinin doldurulması sureti ile senedin ve tanzim tarihinin "28.09.2021" mevcut durumuna dönüştürülmüş olduğu kanaatini bildirir rapordur." dendiğini, davalı yanın senedi kötü niyetli bir şekilde doldurduğu ve senet üzerinde bir başka kalem ile tahrifat yapılmış olduğunun tespit edildiğini, bu tahrifatın paraflanarak onaylanmadığını ve bu düzeltmeye de muvafakat etmediklerini,

Davalı tarafın cevap dilekçesinde borç ilişkisini açıklayamadığını bu nedenle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; senet üzerindeki tanzim tarihinin açıkça belirtildiğini, senedin kayıtsız şartsız borç ikrarını içerdiğini, senedin sonradan anlaşmaya aykırı doldurulup tedavüle çıkarıldığını iddia eden davacı tarafın bu yöndeki iddiasını yazılı delille kanıtlaması gerektiğini, Davacı yanın kötü niyetli ve anlaşmaya aykırı olacak şekilde senedi doldurulduğu ve senedin düzenleme tarihinde tahrifat yapıldığını kanıtlayamadığını, müvekkiline karşı borcu bulunduğunu,

istinaf talebinin esastan reddedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava İİK 72.maddesine dayalı icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı, davalı firmasından araç kiraladığını, kira süresi sonunda aracı teslim ettiklerini, sözleşme ile boş teminat senedi imzalandığını, davalının bu boş teminat senedini doldurmak yoluyla takip başlattığını beyanla menfi tespit talebinde bulunmuştur. Davalı tarafından davacı aleyhine 28/09/2021 tarihli, 15/10/2021 vade tarihli 35.000,00 TL bedelli bono alacağı için ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.Mahkemece alınan 16/03/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle.

İnceleme konusu borçlusu ..., alacaklısı ... olan 28.09.2021 düzenleme 15.10.2021 ödeme tarihli 34.000,00 TL tutarlı senet tanzim sırasında, düzenleme tarihinin sadece yıllar hanesine matbu yazıların üzerine “2021” rakamlarının yazılarak senedin imzalanmış olduğu,

daha sonra mürekkep renk tonu ve kalem ucu kalibresi bakımından farklı fiziki evsafta bir kalemle, tanzim tarihinin günler ve aylar hanesine “28/9/” yazılması benzer fiziki evsafta kalemle senedin diğer tüm bölümlerinin doldurulması sureti ile senedin ve tanzim tarihinin “28/09/2021” mevcut durumuna dönüştürülmüş olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.Somut olayda uyuşmazlık, taraflar arasındaki araç kira sözleşmesinden kaynaklandığı iddiasına dayandığı, ancak araç kiralama ilişkisine dair dosyada delil bulunmadığı, davalının araç kiralama ilişkisi nedeniyle bononun verildiğini kabul etmediği,

bu nedenle kambiyo senedine göre değerlendirme yapılmasında aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, kural olarak, hukukî ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır .Fakat, menfi tespit davasını açan davacı ( borçlu ), davalının varlığını iddia ettiği hukukî ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukukî ilişkinin geçersiz olduğunu veya son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK'nın 6. maddesi gereğince davacıya düşer.Bono;

ödeme vaadi niteliğinde bir kambiyo senedidir.Aksi belirtilmediği durumlarda, kambiyo senedinin mevcut asıl borç ilişkisinden doğan alacağın ifasını teminen, bu alacağın ifasının gerçekleştirilmesi uğruna düzenlendiği kabul edilir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun, 680.maddesinde "Tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe, aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile karşı ileri sürülemez; meğer ki, hamil poliçeyi kötü niyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun" hükmü bulunmaktadır.

Yerleşik Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere, bu hüküm uyarınca açığa senet düzenlenmesi mümkündür. Bu nedenle imzası inkar edilmeyen bonoların diğer unsurlarının sonradan doldurulmuş olması senedin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmaz .( Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2022/7704 - 2022/14143 Sayılı Kararı). Senedin boş olan kısımlarının sonradan anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu iddiasının yazılı delille kanıtlanması gerekir.

Teminat senedi (bedelsizlik) iddiası ise, Türk Ticaret Kanunu’nun 687. Maddesi kapsamında bir kişisel defi olduğundan keşideci tarafından kural olarak ancak senet lehtarına karşı ileri sürülebilir.

Fakat borçlu, senedi bilerek kendi zararına devraldığını kanıtlamak koşuluyla hamile karşı da bedelsizlik def’ini ileri sürebilir ve bu iddiaların yazılı delil ile ispatı gereklidir.Dava konusu senedin TTK 776.maddesi uyarınca zorunlu unsurlara havi bono vasfında olduğu, davacının bonodaki imzasını inkar etmediği, senedin diğer unsurlarının sonradan doldurulmuş olmasının senedin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmayacağı, senedin teminat amaçlı verildiği, açığa atılan imzanın anlaşmaya aykırı doldurulduğu, senedin bedelsiz olduğu iddiası davacı tarafından yazılı delil ile ispat edilemediği,

Dava konusu senedin keşidecisinin davacı, hamilinin davalı olduğu, davalının senedi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisabında ağır kusurlu olduğuna dair delil bulunmadığı sonuç olarak ispatlanamayan davanın reddi yönündeki kararın dosya kapsamı ve hukuka uygun olduğu istinaf talebinin reddi gerektiği anlaşılmıştır.Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

18/12/2025