İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/1360 K.2023/1168

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

İhtiyati haciz isteyen vekili 07/03/2023 tarihli dilekçesi ile. Dilekçenin ekinde sunulan 01/03/2023 keşide tarihli 150.000,00-TL'lik takibe konu çekin 144.000,00-TL'sinin ödenmediğini, vadesi gelen ve herhangi bir rehinle de teminat altına alınmamış olan alacak açısından ihtiyati haciz şartlarının gerçekleştiğini, borçlunun mal kaçırma ihtimali bulunduğundan ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.İhtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesi ile.

Mahkememizin yetkisiz olduğunu, yasal düzenlemeler çerçevesinde yetkiye ilişkin seçimlik yerlerden hiçbirinin İstanbul olmadığını, borçlu müvekkilin adresinin Ankara olduğunu, Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkilin mallarının haksız şekilde haczedildiğini beyan ederek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesince verilen 16.03.2023 tarihli ara karar ile.

"Yukarıda hüviyeti yazılı alacaklının borçlulardan alacağı olan (144.000,00-TL)'nın tahsilinin ifasını temin bakımından, vaki isteği İ.İ.K.'nun 257.maddesi 1.fıkrasına uygun bulunduğundan borçlunun/borçluların ve üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı %15 oranında (21.600,00-TL) teminat yatırılması suretiyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, borçlunun/borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine," karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesince verilen 08.05.2023 tarihli ek karar ile.

"İhtiyati hacze dayanak çekin ibraz edildiği ve karşılıksız çıktığı, götürülecek borca dönüşen istem bakımından alacaklının kendi yerleşim yeri itibariyle yetkili olan Mehkememizden talepte bulunduğu anlaşılmakla," itirazın reddine, ihtiyati hacze itiraz eden tarafından itiraz yargılamasında yapmış olduğu davetiye masrafının üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; alacaklı tarafın talebiyle yerel mahkeme tarafından müvekkil şirketin malvarlığının ihtiyaten haczine karar verildiğini, ihtiyati haciz kararına karşı mahkemenin yetkisine itiraz edildiğini, mahkeme tarafından yetki itirazlarının reddine karar verildiğini, yetki itirazlarının reddine ilişkin verilen ek kararın hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemenin gerekçesine katılmadıklarını, çekin bir kambiyo senedi olup aranacak borçlardan olduğunu, bu nedenle çekin ibrazı ile birlikte götürülecek borç niteliğine dönüşeceği değerlendirmesinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu,

ihtiyati haciz kararının dayanağı olan çekin bir kambiyo senedi olduğunu, ilk derece mahkemesinin kambiyo senetlerine dayalı olarak ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkeme olmadığını, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati haciz ve ihtiyati hacze itiraz 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 257. vd maddelerinde düzenlenmiştir.İhtiyati hacizde hangi mahkemenin yetkili olduğunun İcra ve İflâs Kanunu'nun 258.’nci maddesi yollamasıyla aynı Kanun’un 50.’nci maddesi uyarınca belirlenmesi gerekir. Anılan maddenin birinci fıkrası "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümleri (HUMK.'nun 9-27) kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir." hükmünü haiz bulunduğundan, bu hususta Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye ilişkin kurallarının göz önünde bulundurulması gerekir.Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar için TBK’nun 89/I ve HMK’nın 10. maddelerinin uygulama yeri bulunmamaktadır.

Çeke dayalı alacaklarda yetki, borçlunun yerleşim yeri, ödeme yeri, ödeme yeri gösterilmemişse muhatap bankanın bulunduğu yer, keşide yeri, keşide yeri gösterilmemiş ise keşidecinin ad ve soyadı yanında yazılı olan yer, ciranta aleyhine ihtiyati haciz talep ediliyorsa, cirantanın yerleşim yeri mahkemesi ihtiyati haciz kararı verebilir.

Dairemizin değişen görüşüne göre, ödeme vasıtası olan ve aranacak borçlardan olan çekin ibrazından sonra çek niteliği ve kambiyo hukukundan kaynaklanan alacağın niteliği değişmez, kısacası ibraz sonucunda çek borcu götürülecek borca dönüşmez. Bu nedenle çek hamili alacaklının ikametgahı yer mahkemesi yetkili olmaz. Çeke dayalı alacaklarda çek ibraz edilse ve karşılıksız kalsa dahi zamanaşımına uğrayana kadar çekin sağladığı üstün hakları muhafaza etmektedir.

Yani ibrazı halinde dahi aranılacak alacak vasfını kaybetmez. Aksi takdirde TTK'nun çeke sağladığı hakların uygulanması mümkün olmaz. Bu nedenle; alacaklının ikametgahı Mahkemelerinin yetkili olduğu iddiası doğru değildir. Somut olayda ihtiyati hacze konu çekte davalı ... Ltd Şti'nin keşideci olduğu, diğer borçlu ... Ltd Şti'nin lehtar, ihtiyati haciz talep eden ...

A.Ş.'nin ciranta olduğu, yasal süresi içinde bankaya ibraz edildiği, karşılıksız çıktığı, aleyhine ihtiyati haciz talep edinen keşideci ....Ltd Şti'nin adresinin Ankara olduğu, ihtiyati haciz kararı veren İstanbul 8. ATM'nin yetkili olmadığı anlaşıldığından mahkemece ihtiyati hacze yetki yönünden yapılan itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken itirazın reddine dair verilen karar isabetli değildir.Tüm bu nedenlerle davalılardan ...Ltd Şti'nin yapmış olduğu istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulüne, 08.05.2023 tarihli mahkeme kararının ...

Ltd Şti yönünden kaldırılmasına, yetki itirazının kabulü ile 16.03.2023 tarihli 2023/240 D.İş 2023/262 K. sayılı ihtiyati haciz kararının ...Ltd Şti yönünden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.