İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/171 K.2023/98

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; alacaklı tarafından müvekkilimiz aleyhine Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında 05/12/2013 keşide tarihli, 10.01.2014 vade tarihli ve 97.000,00 TL bedelli senet üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibe konu senetteki imzaların müvekkiline ait olmadığını belirterek adli yardım talebinin kabulüne, icra takibinin teminatsız olarak durdurulmasını, davanın kabulü ile davalıya Gaziosmanpaşa ... İcra müdürlüğününü ...

Esas sayılı dosyada borçlu olmadığının tespitine ve %100 oranında kötü niyet tazminatına, davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 25/10/2022 tarihli dilekçe ile; tarafların arkadaş olduğu, davacının müvekkilden aldığı borç karşılığı takip konusu senedin imzalanarak verildiğini, takibin kesinleştiğini, senetteki imzanın davacıya ait olduğunu belirterek davanın reddi ile İİK'nın 72/4 maddesi uyarınca %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin 14/10/2022 tarihli ara kararıyla.

"İİK'nun 72/3 maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında takibin tedbiren durdurulmasının mümkün olmadığı ancak, İİK’nın 72/3. Maddesinde. “İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez.

Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir” hükmü gereği;

icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında özel düzenleme ile (YHGK 08/06/2016 Tarihli 2014/12-128, 2016/774 sayılı kararı), ancak İİK md.72/3'e göre, alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünden tedbir kararı verilebileceği, dava dilekçesindeki iddialar değerlendirildiğinde,

telafisi güç veya imkansız zararların doğmasına da engel olunması amacıyla ve sadece davanın tarafları ile sınırlı olarak uygulanmak koşuluyla ve İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesince 2022/319 değişik iş sayılı dosyası ile davacının adli yardım talebinin 335/1.a maddesi uyarınca yapılacak tüm yargılama giderlerinden geçici olarak muaf tutulması yönünde kabul edildiği de nazara alınarak teminat mukabilinde icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine" karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 10/11/2022 tarihli ara kararıyla; "...Telafisi güç veya imkansız zararların doğmasına da engel olunması amacıyla ve sadece davanın tarafları ile sınırlı olarak uygulanmak koşuluyla ve İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesince 2022/319 değişik iş sayılı dosyası ile davacının adli yardım talebinin 335/1.a maddesi uyarınca yapılacak tüm yargılama giderlerinden geçici olarak muaf tutulması yönünde kabul edildiği de nazara alınarak teminat mukabilinde icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde karar verildiği,

davacı vekilince karara teminat yönünden ihtiyati tedbir kararına itiraz edilmiş olup, mahkememiz kararının İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesince 2022/319 değişik iş sayılı dosyası ile verilen karar gereğince tedbir kararının teminat mukabilinde verildiği, bu aşamada itiraz makamı tarafından verilen karar gereğince davacının itirazının reddine" karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davalı aleyhine adli yardım talepli menfi tespit davası açtıklarını, mahkemece adli yardım talebinin reddine dair verilen karara itiraz üzerine İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesince 2022/319 D.İş kararı ile adli yardım talebinin kabulüne karar verildiğini, tüm adli yardım hükümlerini kapsamı anlamına geldiğini, sadece HMK 335/1.a maddesi kapsamında adli yardımdan yararlanacağına dair bir karar vermediğini, yargılama harç ve giderlerini karşılayacak maddi gücü olmayan müvekkilden 14.550,00 TL tutarında nakdi teminat yatırılması istenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

Anayasa tarafından güvence altına alınmış hak arama hürriyetinin kısıtlanması anlamı taşıdığını, maddi gücü olmayan müvekkilden nakdi teminat istenilmesinin Anayasa tarafından güvence altına alınan sosyal hukuk devlet kanun önünde eşitlik, hak arama özgürlüğü ilkelerine ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi madde 6'da düzenlenen adil yargılanma hakkına aykırılık oluşturduğunu belirterek 10/11/2022 tarihli ihtiyati tedbire teminat yönünden itirazın reddine dair karara karşı istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 6100 Sayılı HMK'nın 392/1. maddesi, "İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır.

Talep, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir.

Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez." 6100 Sayılı HMK'nın 335/1. maddesi, "Adli yardım kararı, ilgiliye, aşağıdaki hususları sağlar: a) Yapılacak tüm yargılama ve takip giderlerinden geçici olarak muafiyet. b) Yargılama ve takip giderleri için teminat göstermekten muafiyet..." İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/10/2022 gün ve 2022/319 D.İş, 2022/324 Karar sayılı kararında, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin adli yardım talebinin reddine ilişkin ara kararın kaldırılmasını, davacının adli yardım talebinin kabulünü,

davacının HMK'nın 335/1.a maddesi uyarınca yapılacak tüm yargılama giderlerinden geçici olarak muaf tutulmasına karar verilmiştir. İlk derece mahkemesince tedbir kararında teminat alınmasına karar verilmiş ise de, davacının adli yardımdan yararlanması sebebi ile teminat göstermesi gerekmediğinin gözetilmemesi doğru olmamıştır. Davacının adli yardım başvurusunda bulunduğu, Mahkemesince bu başvurunun kabul edildiği, ve davacı lehine adli yardım kararı verildiği anlaşılmaktadır.

6100 Sayılı HMK'nın 335. ve 392. maddeleri gereğince de adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmediğinden, davacının hak arama özgürlüğünün engellenmemesi anlamında teminat alınmaksızın ihtiyati tedbirin kabulü yönünde karar verilmesi gerekirken teminat karşılığında karar verilmiş olmasının hatalı olduğu anlaşılmakla, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince kaldırılarak,

teminatsız olarak ihtiyati tedbire kararı verilmesi yönünde düzeltilip yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.