İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/1781 K.2024/372

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan davalı vekili dilekçesi ile.

Davacı tarafından, müvekkili aleyhine açılan ... esas sayılı dosyasında, müvekkili şirket yetkilileri veya sigortalı çalışanına herhangi bir tebligat gelmediğini, müvekkili şirketin yetkilisinin Suriye vatandaşı olduğunu, kendisine veya tebligat almak için yetkilendirilmiş veya şirkette sigortalı çalışanına herhangi bir tebligat yapılmadığını, tebligatlarda belirtilen kişilerin müvekkili şirketin çalışanı olmadığını, müvekkili şirketin yargılama sürecinden haberi olmadan yargılamanın sona erdiğini, müvekkilinden habersiz yapılan yargılama neticesinde verilen karar ile müvekkilinin mağdur olduğunu, müvekkili aleyhine Mersin ...

İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan icra takibi neticesinde dosyadan haberdar olduğunu, usulsüz tebligat yapıldığından yargılamanın yenilenmesi için yeterli nedenleri olduğunu beyan etmiştir.

Ve yine Davacı vekili 09/01/2023 havale tarihli dilekçesi ile, davalı tarafın itirazının yersiz ve kötüniyetli olduğunu, ayrıca HMK 375 maddede sayılan sebeplere dayanmadığını, mahkeme dosyası üzerinden yapılan tüm tebligatların davalı şirketin mernis adresine, yani ticaret sicil gazetesinde ilan etmiş olduğu adrese yapıldığını, Tebligat Kanunu ilgili hükümleri uyarınca iş yerinde bulunan daimi çalışanlara tebligat yapıldığını, davalı tarafın tebligatı alan kişilerin sigortalı kişiler olmadığı yönündeki savunmasının kötüniyetli bir savunma olduğunu,

zira davalı tarafın işyerinde bulunan ve sigortasız çalıştırmış olduğu kişiler üzerinden yapmış olduğu işbu başvuru hakkının kötüye kullanılmasından ibaret olduğunu, açıklanan nedenlerle, davalı tarafın usulsüz tebligat itirazı yersiz olduğundan, usulsüz tebligat itirazı ile yargılamanın iadesi taleplerinin reddi ile yargılama giderlerinin davalı taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı tarafın itirazının yersiz ve kötüniyetli olduğunu, ayrıca HMK 375 maddede sayılan sebeplere dayanmadığını, mahkeme dosyası üzerinden yapılan tüm tebligatların davalı şirketin mernis adresine, yani ticaret sicil gazetesinde ilan etmiş olduğu adrese yapıldığını, Tebligat Kanunu ilgili hükümleri uyarınca iş yerinde bulunan daimi çalışanlara tebligat yapıldığını, davalı tarafın tebligatı alan kişilerin sigortalı kişiler olmadığı yönündeki savunmasının kötüniyetli bir savunma olduğunu,

zira davalı tarafın işyerinde bulunan ve sigortasız çalıştırmış olduğu kişiler üzerinden yapmış olduğu işbu başvuru hakkının kötüye kullanılmasından ibaret olduğunu, açıklanan nedenlerle, davalı tarafın usulsüz tebligat itirazı yersiz olduğundan, usulsüz tebligat itirazı ile yargılamanın iadesi taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece. "Yargılamanın iadesi talebinin REDDİNE, " karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Yargılamanın yenilenmesini talep eden davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece 30/09/2022 tarihinde 2022/184 Karar numarası ile karar verildiğini, ve yine bu kararın usulsüz tebligatlar yolu ile müvekkil aleyhine kesinleştirildiğini, müvekkilinden habersiz yapılan yargılama neticesinde verilen bu karar ile müvekkilinin mağdur olduğunu, müvekkil suriye vatandaşı olduğunu, hakkındaki dosyadan T.C Mersin ....icra Dairesi ...

E sayılı İcra takibi neticesinde haberdar olduğunu, yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına, yargılamanın yenilenmesi taleplerinin kabulü ile Bakırköy 2. Fikri ve Sınai haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/550 esas, 2022/184 Karar sayılı kararının HMK hükümlerine göre kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İstinafa Cevap: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle.

Davalı tarafın itirazı yersiz ve kötü niyetli olup ayrıca HMK Md. 375 'de sayılan sebeplere dayandığını, mahkemece dosyası üzerinden yapılan tüm tebligatlar davalı şirketin MERNİS adresine yani ticaret sicil gazetesinde ilan etmiş olduğu adrese yapılmış olup, Tebligat Kanunu ilgili hükümleri uyarınca iş yerinde bulunan daimi çalışanlara tebligat yapıldığını, davalının davadan haberdar olduğunu, davalı tarafın tebligatı alan kişilerin sigortalı kişiler olmadığı yöndeki savunması kötü niyetli bir savunmadan ibaret olduğunu,

zira davalı tarafın iş yerinde bulunan ve sigortasız çalıştırmış olduğu kişiler üzerinden yapmış olduğu işbu başvuru hakkın kötüye kullanılmasından ibaret kaldığını, İşbu sebeple davalı tarafın usulsüz tebligat itirazının ve yargılamanın iadesi taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkindir. Davacı tarafından adına tescilli endüstriyel tasarım hakkına tecavüzünün tespiti, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin açılan davanın yargılaması sonunda mahkemece, 2021/550 Esas- 2022/184 Karar sayılı 30/09/2022 tarihli karar ile.

"Davacının davasının KABULÜ ile;-Davalının, davacıya ait ... tescil numaralı tasarımına tecavüzünün tespiti ile, bu tecavüzden dolayı 20.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Hüküm özetinin masrafı davalı yandan karşılanmak suretiyle ulusal çapta yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde ilanına, " karar verilmiş ve tarafların kararı istinaf etmemesi nedeniyle hükmün 23/11/2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Yargılamanın iadesini talep eden davalı vekili, davalı şirketin yetkilisinin Suriye vatandaşı olduğunu, kendisine veya tebligat almak için yetkilendirilmiş veya şirkette sigortalı çalışanına herhangi bir tebligat yapılmadığını, tebligatlarda belirtilen kişilerin müvekkili şirketin çalışanı olmadığını, müvekkili şirketin yargılama sürecinden haberi olmadan yargılamanın sona erdiğini beyanla yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur.Mahkemece "Yargılamanın yenilenmesi (iadesi) sebepleri HMK 375. maddede tahdidi olarak belirtilmiştir.

Davalıya yapılan tebligatın usulsüzlüğü ise maddede belirlenmiş iade sebeplerinden biri değildir. Kaldı ki; dosya kapsamında 18/02/2022 tarihli tebligat, iade talebinde bulunan yanın delil olarak sunduğu SGK'lı çalışanlar listesinde bulunan ... olduğu, bu itibar ile de dosyada yapılan hiçbir tebligatın davalı yana usulüne uygun yapılmadığı iddiasının sübut bulmadığı" gerekçesi ile, yargılamanın iadesi talebinin reddine, karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı HMK’nın 375 ve devamı maddeleridir. Anılan madde bütününde yargılamanın yenilenme nedenleri sınırlı olarak sayılmış olup, genişletilmesi söz konusu değildir. Yargılamanın iadesi talebi, bir dava olarak açılır ve incelenir. Yargılamanın yenilenmesi isteği hukuki niteliği itibariyle ayrı ve bağımsız bir dava olup mutlaka duruşma yapılarak iki aşamada incelenmesi gerekir.

Mahkeme öncelikle yargılamanın yenilenmesi davasının dinlenmeye değer olup olmadığını kendiliğinden araştırır. Bu aşamada genel dava koşullarından ayrı olarak yargılamanın iadesi davasının süresinde açılıp açılmadığının, teminat gösterilip gösterilmediğinin ve yasada sayılan yargılamanın iadesi sebeplerine dayanılıp dayanılmadığının incelenmesi gerekir. Bu koşullardan birisinin mevcut olmadığı sonucuna varılması halinde istem ret edilir.

Mahkeme birinci aşamada yargılamanın iadesi davasının dinlenmeye değer olduğu sonucuna varırsa, ikinci aşamada esasa girerek ileri sürülen yargılamanın iadesi sebeplerinin doğru olup olmadığını araştırır. Dava dilekçesinde ileri sürülen sebebin gerçek olduğu kanısına varması halinde ise istem kabul edilerek asıl dava hakkında yeni bir karar verir.6100 Sayılı HMK hükümlerinde, yargılamanın iadesi istemi bağımsız bir dava türü olarak düzenlenmiştir.

Kesin olarak verilen veya kesinleşen kararlara karşı yapılacak bu istekle ilgili konusuna göre maktu ya da nispi harç yatırılarak dava açılır. Bundan sonra mahkemece dava şartlarından başlamak üzere HMK'daki tüm yargılama aşamalarının yerine getirilmesi zorunludur.

Bu konuda kanunda, uygulamada ve doktrinde bir tereddüt bulunmamaktadır.Yukarıda sözü edildiği üzere yargılamanın yenilenmesi talebi bağımsız yeni bir dava olduğundan, Harçlar kanunun 10 .maddesinde düzenlenen hükme göre; talebin kabulü üzerine cereyan edecek davalar, yeni davalar gibi harca tabidir.

İadei muhakeme talebinde bulunan neticede haklı çıkarsa evvelce alınan harç mahsup edilir.Açık yasal düzenleme gereği , dava değeri üzerinden nispi olarak peşin karar ve ilam harcı alınmalıdır. Ancak eldeki dosyada , yargılamanın iadesi isteği yönünden dava dilekçesinde dava değeri gösterilmemiş, harç alınmıştır.

Bu durumda mahkemece Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi hükmü de gözönünde bulundurularak dava değeri üzerinden nispi olarak peşin karar ve ilam harcı alınması gerekirken, bu husus gözardı edilerek davacının talebinin incelenmesi doğru olmamıştır.

(Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, E. 2014/64 - K. 2014/3280)Tüm bu açıklamalara göre,dava değeri gösterilmediği dikkate alınarak dava değerinin davalı tarafından gösterilmesi ve buna uygun peşin nispi harcın tamamlatılması sonra talep hakkında bir karar verilmesi gerektiğinden istinaf başvurusunun usulden kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yargılamanın yenilenmesini talep eden vekilinin İstinaf başvurusunun kabulü ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

22/02/2024