İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/378 K.2025/967

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait “bennzoil” ibareli markanın hükümsüzlüğüne, davalının tescilden doğan haklarını müvekkiline karşı kullanmasını önlemek üzere ihtiyati tedbir kararı verilmesine, hüküm verilinceye kadar dava konusu 2020/102619 numaralı markanın üçüncü kişilere de, önlenmesine yönelik sicil kayıtlarına ihtiyati tedbir konmasına karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin.

1979 yılından beri madeni yağ üretim ve pazarlama alanında faaliyet gösterdiğini, davaya konu 4. sınıfta tescilli 2020/102619 numaralı markanın marka olamayacak işaretlerden olması, ayırt edici niteliğe sahip olmaması ve ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği,

hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretlerden olması gerekçeleriyle hükümsüzlüğün talep olunduğunu, davalı şirketin henüz 10.10.2019 tarihinde kurulduğunu, dava konusu markanın başvuru tarihinin 03.09.2020 olduğunu ve dolayısıyla bu markanın davalı tarafından henüz kullanım aşamasında olduğundan yoğun kullanım yoluyla ayırt edicilik kazanması durumunun söz konusu olmadığını, müvekkilinin 06.09.2013 tarihinde ...tescil numarası ile 04. ve 35. sınıflarda “benzoil” ibareli bir marka başvurusu yaptığını,

başvurunun Türkpatent tarafından “cins, çeşit, vasıf” bildirdiği gerekçesiyle re'sen ve kısmen 4. sınıfta reddedildiğini, fakat aynı kurum tarafından davalıya ait marka için herhangi bir tescil engeli öngörülmeyerek tescilin gerçekleştirildiğini, bu markanın müvekkilinin reddedilen markasından tek farkının, ibarenin orta kısmında bulunan “-n” harfi olduğunu fakat bu harfin dava konusu markaya hiçbir ayırt edici nitelik kazandırmadığını, davalı şirketin mukim olduğu adreste müvekkili şirketinin de fabrikası olduğunu ve davalı tarafça,

müvekkil şirketin ve özgün tertip tarzı ile kullandığı markasının bilindiğini dolayısıyla bu işareti kelime markası olarak tekeline almak isteyen davalının iyi niyetinden söz edilemeyeceğini, “Benzoil” ibaresinin, organik kimyada fonksiyonel bir grubu işaret etmekte olup klorür, peroksit gibi maddelerle bazı bileşikleri oluşturduğunu, bu ibarenin kimyada, dava konusu markanın tescil kapsamındaki işaretler bakımından cins/vasıf bildirir durumda olduğundan marka olarak tescil edilemeyeceğini, bu sebeplerle dava konusu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafından davaya süresinde cevap verilmemiştir.İlk Derece Mahkemesi kararı ile.

İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dosya içerisine aldırılan marka kayıt belgesi incelendiğinde, 2020/102619 numaralı BENNZOIL ibaresi ile 04. sınıfta tescilli olduğunun anlaşıldığı, bu ibarenin 04. Sınıfta cins çeşit vasıf bildirip bildirmediği hususunun uzmanlık gerektiren hususlardan olması nedeniyle dosyanın hem sektör hem marka vekiline tebliğ edildiği, BENNZOIL ibaresinin, benzin kelimesinden türetilip benzin kelimesinin araç yakıtı, oil kelimesinin ise yağ anlamına geldiği,

birleştirildiğinde 4. Sınıftaki ürünler bakımından petrol ve türevi ürünlerde tanımlayıcı bir ibare haline geldiğini belirterek hükümsüzlük koşullarının oluştuğu buna göre mahkemece alınan konusunda uzman bilirkişi raporu raporu doğrultusunda davaya konu BENNZOIL ibaresinin 04. Sınıfta tanımlayıcı mahiyette olması ayrıca davacının bu markaya benzer BENZOIL ibareli markanın 04. Sınıfta tescili için 2013/74950 numarası ile yaptığı başvurunun reddedilmesi karşısında davalının benzer markasının tescil edilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşıldığından, "Davanın KABULÜ ile,

davalı adına tescilli 2020/102619 numaralı BENNZOIL markasının hükümsüzlüğüne, " karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyaya aldırılan rapordaki değerlendirmelerin eksik olduğunu, markanın tescil yapıldığı 04. sınıfta müvekkilinin bu markayı sınai amaçlı yağlar olarak kullanmakta olup benzin veya araç yakıtı olarak kullanılan mallarda marka olarak kullanmadığını, bir bakımdan müvekkilinin markayı kullanımına dair ürünler değerlendirilmeden eksik inceleme sonucu alınan rapor ile hüküm tesisinin hukuki dayanaktan uzak olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç:

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

Dava, davalı adına tescilli 2020/102619 numaralı Bennzoil markasının hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 2020/102619 numaralı “bennzoil” ibaresinin ayırt edici olmadığı, kimyasal bir terimi ifade ettiği, vasıf bildirici olduğu ve bu nedenle marka olarak tescil edilemeyeceği ayrıca kötüniyetle tescil edildiği gerekçesiyle hükümsüz kılınmasını istemiştir.

30/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak: Davalı adına 2020 102619 numarasıyla tescilli “BENNZOIL” markasının 6769 sayılı SMK 5/1-c, 25/1 maddeleri gereğince hükümsüzlüğü şartlarının bulunduğu belirtilmiştir.2020 /102619 numaralı “BENNZOIL” markasının 04. Sınıfta (Sınai amaçlı yağlar, gresler, kesme sıvıları, toz emici-ıslatıcı ve bağlayıcı maddeler. Katı yakıtlar: kömürler, odun.

Sıvı ve gaz yakıtlar: benzin, mazot, sıvılaştırılmış petrol gazı, doğal gaz, fueloil ile bunların kimyasal olmayan katkıları. Aydınlanma amaçlı mumlar, fitiller, yarı mamul vakslar, balmumları (vakslar), parafinler. Elektrik enerjisi. ) emtialarında davalı adına tescilli olduğu ,

Davacı adına tescilli 2023/74950 numaralı “BENNZOIL” markasının 35. Sınıfta kısmen tescilli olduğu, 4. sınıfın tamamı ile 35. Sınıfın 4. sınıfla ilgili mal ve hizmetleri yönünden (Sınai amaçlı yağlar, gresler, kesme sıvıları, toz emici-ıslatıcı ve bağlayıcı maddeler. Katı yakıtlar odun dahil, Sıvı ve gaz yakıtlar ile bunların kimyasal olmayan katkıları. Aydınlanma amaçlı mumlar, fitiller, yarı mamul vakslar, balmumları (vakslar), parafinler.) yönünden tescil talebinin 556 sayılı KHK’nın 7/1-c maddesi “Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten işaret ve adlandırmaları münhasıran veya esas unsur olarak içeren" gerekçesi ile reddedildiği anlaşılmıştır.

SMK 5/1-c maddesinde “Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler” in marka olarak tescil edilemeyeceği düzenlenmiştir. Bir markanın tanımlayıcı olarak değerlendirilebilmesi için, ortalama tüketicilerin marka ile mal/hizmet arasında doğrudan refleks olarak ilişki kurması ibarenin doğrudan mal/hizmeti akla getirmesi gerekir. Tanımlayıcı ibareler mal ya da hizmetleri doğrudan tanımlayan, cins, çeşit, vasıf gibi özelliklerine ya da kalitesine doğrudan atıfta bulunan işaretlerdir. Bu tür ibarelerin kimsenin tekeline bırakılması söz konusu değildir.

Dosya kapsamına göre, davalı adına tescilli 2020/102619 numaralı BENNZOIL markasının 04 Sınıfta (madeni yağlar, sanayi yağları, katı, sıvı ve gaz yakıtlar vb.) tescil edildiği,Söz konusu ibarenin, teknik açıdan sektörle ilgisi ve tanımlayıcı olup olmadığı hususunda alınan bilirkişi raporunda, “BENZOIL” ibaresinin “benzene” (benzin) ve “oil” (yağ) kelimelerinin birleşiminden oluştuğu, benzinin dünya çapında ve ülkemizde araç yakıtı tanımı olarak kullanılmakta olduğu , oil kelimesinin de kelime anlamı olarak yağ anlamına geldiği ve genellikle petrol ve türevleri ürünlerde tanımlayıcı olarak kullanıldığı ,

özellikle petrol türevleriyle ilişkili ürünleri tanımladığı, dolayısıyla ilgili sektörde doğrudan tanımlayıcı olduğu ve ayırt edici nitelik taşımadığı belirtilmiş olup, davalı markasında 04. sınıf bakımından tanımlayıcı nitelikte olan“BENZOIL” ibaresine fazladan "N" harfi eklenmiş “BENNZOIL” şeklinde tescil edilmiş ise de , davalı markasındaki bu eklemenin markaya ayırt edicilik katmadığı, tanımlayıcı ibare ile aynı şekilde telafuz edildiği , vasıf, cins belirtme durumunu kaldırmadığı bu nedenlerle davalı markasının 6769 sayılı SMK’nın 5/1-(c) maddesi kapsamında hükümsüzlük koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.

Davalı her ne kadar bu markayı sınai amaçlı yağlar da kullandığını , benzin veya araç yakıtı olarak kullanılan mallarda marka olarak kullanmadığını ileri sürmüş ise de hükümsüzlük davasında fiili kullanımlara göre değil markanın tescilli hali ve kapsadığı emtiaya göre değerlendirme yapılması gerektiği gözetildiğinde bu savunmaya itibar edilmemiştir.

Sonuç olarak, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, davalı vekilinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.