İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/460 K.2025/1253

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davacının ... Tarifesi adlı senaryoya ait genel hikâye ve karakterleri oluşturduktan sonra altmış dakikalık birinci bölüm senaryosunu 04.02.2016 tarihinde tamamladığını, eseri 10.02.2016 tarihli Beyoğlu 37. Noterliği beyannamesiyle tasdik ettirdiğini, ... adlı televizyon dizisinin ana hikâyesi, konsepti ve karakterleri itibarıyla ...

Tarifesi senaryosunun kopyalanması suretiyle oluşturulduğunu, hiçbir izin alınmadan ... TV’de yayınlandığını, ana hikâye, senaryo, karakterler, kullanılan teknikler ve olay kurgusu bakımından intihal niteliğinde olduğunu, senaryoyu arkadaşı vasıtasıyla davalı ... Yapım’a ilettiğini, ardından iş birliği teklif edildiğini ve dört bölüm senaryonun teslim edildiğini, ancak sözleşme yapılmadan ...

Yapım’ın eseri ...’ya sattığını, bu nedenle FSEK m.68 uyarınca 3 katı 450.000 TL maddi, 30.000 TL manevi tazminat ile tecavüzün ref’i ve men’i yanında haksız rekabet sebebiyle ayrıca 10.000 TL maddi, 30.000 TL manevi tazminat talep etmiştir. Davalı ... Film vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

Davacının kendi işinin hiçbir kanalda, dijital platformda yer bulamaması ve bu üründen gelir elde edememesi nedeniyle müvekkilinin başarılı bir yayın hayatı olan dizisinden faydalanmaya çalışmakta olduğunu, müvekkiline ait ... dizisi final yaptığından dizinin yayına son verilmesi yönündeki tedbir talebinde hukuki yararın bulunmadığını, davacının senaryosu ve hikayesi ile , Arızanın birinci bölümünden final bölümü olan otuzuncu bölümüne dek yazılan her bölümün senaryosu ve hikayesi arasında, olay örgüsü, motivasyonlar ve de en önemlisi senaryo dinamikleri açısından hiçbir benzerlik bulunmamakta olduğunu,

çok amatör bir göz bile iki senaryo arasında dava konusu yapıldığı şekliyle benzerlik olmadığınının fark edilebileceğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... dizisinin ana hikâye ve konseptine ilişkin fikri mülkiyet haklarını 21.02.2020 tarihli Genel Hikâye Devir Sözleşmesi ile ... Yapım’dan devraldığını, gerekli mali hak devirleriyle proje dosyasının hukuka uygun oluşturulduğunu, ...

Tarifesi adlı çalışmanın ne zaman ve nasıl üretildiğinin belli olmadığını, davacının iddialarının intikam duygusu veya aile bireylerinin öldürülmesi gibi evrensel temalara dayandığını, bunların hususiyet taşımadığını, ... dizisinin özgün bir içerik olduğunu, intihal teşkil eden benzerlik bulunmadığını, ayrıca ...

Tarifesi eserinin müvekkiline hiçbir şekilde ulaşmadığını, davacının genel temaları esas alarak haksız kazanç peşinde olduğunu, benzerliklerin eser sahiplerinin hususiyetini yansıtmadığını, olay örgülerinin tamamen farklı olduğunu, örneğin ...

Tarifesi’nde intikam teması üzerine kurulu bir kişisel mücadele varken, ...’da ana karakterin mafyaya karşı güvenlik güçleriyle mücadele verdiğini, karakterler ve ilişkilerin de farklılık gösterdiğini, intihal iddiasının hukuki dayanağının olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararı ile. Davacının ...

Tarifesi isimli dizi projesi senaryosu ile ... isimli dizi projesi arasında intihal olmadığı, kök ve ek raporları gözetildiğinde davacıya ait proje ile davalı dizisinin genel geçer benzerliklerle, orijinallik İçermeyen, herkesin aklına gelebilecek doğal akışa ve doğal hayata uygun fikirlerden oluşan projelerden olmaları , söz konusu projeler arasında herhangi bir intihal ya da esinlenme olmadığı, kullanılan unsurların kimsenin tekelinde bulunmayan unsurları ihtiva etmesi, fsek kapsamında yada haksız rekabet yönünden davacının ihlal edilen mali yada manevi bir hakkının bulunmadığı anlaşıldığından "Davanın REDDİNE" karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; ... TV'de yayınlanan ... dizisinin, müvekkiline ait ... Tarifesi eserinden ufak değişiklikler yapılarak ...

Yapım tarafından ...’ya satıldığını, mahkemenin iki eser arasında intihal olmadığı ve FSEK ya da haksız rekabet yönünden ihlal bulunmadığı yönündeki kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dizide eserin esaslı unsurlarının kopyalandığını, intihal incelemesinin farklılıklara değil benzerliklere göre yapılması gerektiğini, bilirkişilerin farklılıklar üzerinden değerlendirme yapması nedeniyle raporun hükme esas alınamayacağını, her iki eserde de izleyici açısından ortak bir “taksi” simgesi bulunduğunu, İstanbul 1. FSHHM 2012/111 E. 2013/230 K. sayılı kararın emsal olduğunu,

Yargıtay içtihatlarına göre esaslı unsurların benzemesi halinde intihalin kabul edildiğini, intihal için birebir alıntının gerekmediğini, taleplerinin FSEK yönünden kabul edilmemesi halinde TTK haksız rekabet hükümlerinin uygulanması gerekirken bu taleplerin gerekçesiz reddedildiğini, ...

Yapım yetkililerinin projeden haberdar olduğunu, projeye ilişkin link üzerinden gönderilen animasyon kaydının silindiğini ancak CD ortamında mahkemeye sunulduğunu, jenerikte senaryo yazarı olarak ... isminin yer aldığını, bu delilin değerlendirilmediğini, tanıklarının da dinlenmediğini, HMK m.145 ve m.353/1-a-6 kapsamında davanın sonucuna etkili delillerin toplanmadan karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı ...

A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğunu,intihal incelemesinde hususiyet taşıyan noktaların esas alınması gerektiğini, davacının ileri sürdüğü benzerliklerin evrensel ve birçok eserde kullanılan, hususiyet yaratmayan temalara dayandığını, ... dizisinin genel temaları, olay örgüsü, hikayesi ve senaryosunun davacının çalışmasından farklı olduğunu, taksi unsurunun tek başına kimsenin tekelinde olmadığını, 19.04.2022 tarihli bilirkişi raporu ile 01.09.2022 tarihli ek raporda da benzerlik olmadığı tespit edildiğini, davacının sunduğu CD’nin intihali kanıtlamaya elverişli olmadığını,

eksik inceleme iddiasının yersiz olduğunu belirterek istinaf başvurusunun reddini istemiştir.Davalı ... ... Yapım San.ve Tic. Ltd.

Şti vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının iddialarının soyut yorumlara dayalı bulunduğunu, davacının eseri yayınlanmadığı ve gelir elde edemediği için müvekkiline ait başarılı diziden yararlanmaya çalıştığını, iki eser arasında benzerlik bulunmadığını, bilirkişi raporlarında intihalin olmadığı açıkça belirtildiğini, benzerlikler yönünden de değerlendirme yapıldığını, davacının olay örgüsüne ilişkin beyanlarının soyut olduğunu belirterek istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç:

HMK'nın 355.

Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, FSEK kapsamında senaryo eserine vaki tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi, FSEK 68. Mad. göre 3 katı 450.000 TL maddi, 30.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsili, haksız rekabete dayalı olarak t 10.000 TL maddi, 30.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsili taleplerine ilişkindir.Davacı vekili, müvekkilinin "...

Tarifesi" adlı senaryoya ilişkin genel hikâye ve karakterleri oluşturup birinci bölüm senaryosunu tamamlayarak 10.02.2016 tarihinde noterde tasdik ettirdiğini, söz konusu senaryonun daha sonra davalı ... Yapım’a iletildiğini, ... Yapım’ın ise hiçbir izin ya da sözleşme olmaksızın bu eseri ...’ya ileterek ... TV’de yayınlanan "..." dizisini hayata geçirdiğini "..." dizisinin, hikâye, karakterler, teknik yapı ve kurgu açısından "...

Tarifesi" senaryosuyla büyük benzerlik taşıdığını, bu durumun eser hakkına açık tecavüz ve intihal olduğunu, ayrıca haksız rekabet teşkil ettiğini beyanla FSEK kapsamında tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men’i ve ref’ini , 450.000 TL maddi, 30.000 TL manevi tazminat ile haksız rekabet nedeniyle 10.000 TL maddi ve 30.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini; ayrıca talep etmiştir.Davalı ... Film vekili; ...

Tarifesi ile ... senaryoları arasında olay örgüsü, senaryo dinamiği ve karakter motivasyonu bakımından hiçbir benzerliğin bulunmadığı, aralarındaki farkın amatör bir gözle bile anlaşılabileceği belirtilerek, davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... vekili ise; ... dizisinin haklarının ...

Yapım’dan hukuka uygun biçimde devir sözleşmesiyle alındığını, senaryo, hikaye ve karakterlerin gerekli hak devirleriyle oluşturulduğunu ve tamamen özgün bir içerik olduğunu, davacının dayandığı ... Tarifesi adlı çalışmanın içeriğinin müvekkiline hiçbir zaman ulaşmadığını, intihal teşkil edecek herhangi bir benzerlik bulunmadığını, beyanla davanın reddini talep etmiştir.Bilirkişiler ...'in 19/04/2022 tarihli bilirkişi raporlarında.

İki projenin ana karakterleri arasında benzerlik bulunmadığı, İki karakteri de harekete geçiren “intikam”duygusunun bir çok projede kullanıldığı ve kullanılabileciğini, iki dizi projesinin incelenmesinde intihal bulunmadığını bildirmişlerdir.

01/09/2022 tarihli EK bilirkişi raporlarunda. Davacının ...

Tarifesi isimli dizi projesi senaryosu ile ... isimli dizi projesi arasında intihal olmadığı, İki projenin ana karakterleri arasında benzerlik bulunmadığı, İki karakteri de harekete geçiren “intikam” motivasyonunun nedenlerinin dahi farklı olduğu, TAKSİ unsurunun aynı şekilde kullanılmadığı, davacı tarafın baş karakterinin taksici olmadığı, davalı yayının baş karakterinin ise ticari taksi şoförü olduğu , raporlarında yaptıkları kıyaslama ve inceleme kapsamına göre her iki proje arasında intihal bulunmadığını bildirmişlerdir.

5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, bir eser korumasından yararlanabilmek için ortaya çıkan eserin mutlaka Kanun’da sayılan eser türlerinden birine girmesi gerektiği gibi, ortaya çıkan eserlerde ise korunan unsur, eserin arkasındaki duygu ve düşüncenin ifade ediliş şeklidir.Bilindiği üzere İntihal kavramı FSEK'te tanımlanmamıştır.

İntihal genel anlamda bir başkasına ait olan fikir, metin, sanat eseri, bilimsel çalışma, senaryo, yazılı ya da sözlü anlatımı; kaynağını belirtmeksizin, kendisine aitmiş gibi sunma eylemidir.Bir eserin tamamının veya özgün niteliğini taşıyan belirli unsurlarının izinsiz olarak kullanılması, kaynak göstermeksizin, sanki kendi fikri veya yaratımıymış gibi gösterilerek başka bir eserde kullanılması,

eserin bütünüyle veya önemli unsurlarının kopyalanması eylemi olan intihal , hukuken eser sahibinin izni olmadan yapılan “eser üzerindeki tasarruf” niteliğinde olacağından eserin sahibinin mali ve manevi haklarını ihlal edilmesi sonucunu doğurur ve bu durum eser sahibinin haklarının FSEK kapsamında korunmasını gerektirir. İntihal, özü itibariyle haksız fiilin fikir ve sanat eserleri hukukuna yansıyan bir görünümüdür.

O hâlde iki eser arasında intihal incelemesi yapılırken; sonraki eser sahibinin eyleminin, ilk eser sahibinin mali ve manevi haklarından en az birisini ihlal edip etmediği; sonraki eserini ilk eserden hareketle oluşturulup oluşturulmadığı; eserler arasında benzerlik varsa ilk eser sahibinin hususiyetinin sonraki esere aynen geçirilip geçirilmediği;

ve son olarak da tespit edilen benzerliğin FSEK'in 35. maddesinde belirlenen iktibas serbestisi veya esinlenme kapsamında kalıp kalmadığı hususlarının bir bütün olarak araştırılması gerekmektedir (Yavuz, Levent/Alıca, Türkay/Merdivan, Fethi: Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Yorumu C. |1,Ankara, 2013, s. 1282 ).. IYarg. HGK, 20.02.2020 T, 2017/11-7 E., 2020/185 K.) Dosya kapsamındaki 19.04.2022 tarihli rapor ile 01.09.2022 tarihli ek raporda, davacıya ait “...

Tarifesi” isimli senaryo ile davalıya ait “...” adlı televizyon dizisi arasında intihal bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Raporlarda detaylı karşılaştırmalar yapılarak, her iki eserin ana karakterleri arasında tematik olarak ortak bir “intikam” duygusuyla hareket ettikleri belirtilmişse de, bu motivasyonun her iki eserde farklı şekillerde işlendiği, olay örgüsü ve karakter gelişimlerinin tamamen bağımsız olduğu tespit edilmiştir. “...

Tarifesi”nde başkarakter ..., kız kardeşine tecavüz eden kişilere karşı kişisel bir intikam savaşı yürütürken; “...” dizisinde ..., kız kardeşinin ölümünden sonra devlet desteğiyle mafya yapılanmasına karşı mücadele etmektedir.

Her iki eserde “taksi” unsuru yer alsa da kullanılış şekillerinin ve işlevlerinin tamamen farklı olduğu; ...’in modifiye bir aracı gizlice kullandığı ve suçlularla mücadele ettiği, ...’nın ise geçimini taksicilikle sağlayan bir esnaf olduğu, bu yönüyle “taksi” kavramının benzerliğinin yüzeysel kaldığı,

aynı şekilde, her iki karakterin “komando” geçmişi ya da fiziksel yeterliliği, senaryo bütünlüğü içinde farklı kurgularla işlendiğinden dolayı özgünlük unsurlarını zedelemediği , aşk teması açısından da iki hikâyedeki kadın karakterlerin motivasyonları, baba figürleriyle olan ilişkileri ve senaryodaki rolleri birbirinden farklı olup, aralarında özgünlük ihlali doğuracak benzerlik bulunmadığı değerlendirilmiş sonuç olarak, bilirkişiler her iki eserin hem ana temaları hem de karakter, kurgu ve yapı açısından birbirinden bağımsız, farklı eserler olduğunu belirterek, intihal olgusunun oluşmadığı görüşünü bildirmişlerdir.

Özellikle kullanılan ortak temaların (intikam, taksi, aşk) evrensel düzeyde sıkça kullanılan temalar olduğu ve bu temaların aynı şekilde işlenmediği belirtilmiş olmakla , davacıya ait senaryo ile davalı dizisinin arasında benzerlikten çok önemli farklılıkların bulunduğu, benzerliklerin ise bu tip eserlerde herkesçe kullanılan temalar olduğu, senaryolar arasında izinsiz işlenme, intihal durumunun bulunmadığı,

FSEK anlamında herhangi bir hak ihlalinin ve haksız rekabet teşkil edecek bir eylemin bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddi kararının dosya kapsamındaki delillere ve hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

08/10/2025