İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/997 K.2025/1567

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacının "toz toplama makinesi için atık depolama ve boşaltma kazanı" isimli buluş için Türk Patent ve Marka Kurumu'na 23.10.2018 tarihinde başvuru yaptıklarını ve kurum tarafından 21.09.2021 tarihinde 2018/15786 No.lu faydalı modelin verildiğini, söz konusu buluşun ağaç ve ahşap işleme sanayinde kullanılan toz toplama makinelerinde filtre ünitesinden geçen toz ve talaşın toplanarak pratik şekilde boşaltılmasını sağlayan, atık depolama ve boşaltma kazanı ile ilgili olduğunu,

davalı firmanın kendilerine ait olan faydalı modeldeki buluşu taklit ederek ve üretimini sağlayarak 17-20 Mart 2022 tarihlerinde İstanbul Fuar Alanı'nda düzenlenen "..." isimli fuarda satış amaçlı sergiledikleri belirtilerek bahse konu fuarda davalı firma tarafından "..." adıyla sergilenen ürünün fotoğrafları dava dilekçesi ekine konulduğunu, davalı tarafından yapılan bu eylemin 6769 Sayılı SMK'nun 141 Maddesini ihlal ettiği ve davalı tarafından gerçekleştirilen fiillerin "faydalı model hakkına tecavüz” olduğu ifade edilmekte ve tecavüzün davalının fiilleri ile gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının söz konusu faydalı model ile alakalı olarak taklit etme ve başkasının ürününden haksız bir şekilde faydalanma çabası içerisinde olduğuna yönelik iddialar ile bilirkişi raporundaki aleyhe olan hususları kesinlikle kabul etmediklerini, davacı tarafa ait "toz toplama makinesi için atık depolama ve boşaltma kazanı" adlı buluşu için Türk Patent ve Marka Kurumu'na 23/10/2018 tarihinde 2018/15786 başvuru numaralı ve 21/09/2021 tarihli ...nolu faydalı model patenti verilmiş olması hususunda bir diyeceklerinin bulunmadığını,

davalı firmanın kendi tasarımı ve üretimi olan " ... ...model" makinenin davacının faydalı model belgeli ürününe tecavüz oluşturduğu iddialarını kabul etmemiş mümkün olmadığını, davacı firma yetkilisi, ... fuarında tanıtım yapan davalı firmanın standına gelmiş ve davalıya ait ürünün kendi faydalı model ürünü ile aynı olduğunu iddia ettiğini, davalı şirket yetkilisi söz konusu "makinenin tescilli olduğuna ilişkin haberdar olmadığını, böyle bir şey var ise derhal sonlandıracağını hatta fuar sonrasında irtibata geçilerek benzer hususların neler olduğunu detaylı olarak görüşmek istediğini" beyan ettiği ve sözünde durarak,

benzer taklit ürün olup olmadığı sabit olmamasına rağmen fuar sonrasında sözünde durduklarını ve söz konusu makineyi parçaladıkları ve tasarım ekibine yeni bir makine tasarlamaları talimatını verdiklerini, 14.04.2022 tarihinde davalı firmaya ait iş yerinde yapılan keşif esnasında yapılan aramalarda da makinenin bulunmadığı ve üretiminin yapılmadığı tutanak altına alındığını, davalının doğru söylediği ve iyi niyetli olduğu bu tespitle de ortaya çıktığını, keşif tutanağında yazan bilgiye göre;

keşif sırasında "makineyi tasarlayan kişinin bizzat gelerek makineyi kendisinin tasarladığını, hiç bir yerden kopya çekmediğini ve fuarda yaşanan olay nedeniyle yeniden bir tasarlama üzerinde çalıştığını" beyan ettiği, mahkeme heyetince söz konusu benzerlik iddia edilen makine iş yerinde bulunamadığı,

bilirkişilerce incelenmesi mümkün olmadığını, bilirkişilerin benzerlik konusunda yapmış oldukları inceleme fotoğrafalar üzerinden yapıldığını, benzerlik olduğu iddia edilen alanlarla ilgili tam bir tespit yapmanın mümkün olmadığı da raporda belirtildiğini, davacının faydalı model tescilli ürünü ile davalı firmanın kendi tasarımı olan makine fotoğraflar üzerinden karşılaştırıldığını ve kısmi benzerlik olduğu tespit edilen alanlar kaba şekil hatları ile anlatılmaya çalışıldığını,

Türk Patent ve Marka Kurumunun sayfasındaki davacı tarafa ait olan başvuru ile ilgili olarak gösterilen bilgilerde söz konusu patent hakkının verildiğine ilişkin ilanın 21/09/2021 tarihinde yapıldığı görüldüğünü, davalı firmanın, davacının faydalı model patenti hakkına tecavüzde bulunduğuna ilişkin somut bir delil bulunmadığını, davalı aleyhine açılan bu davanın reddi gerektiğini, hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararıyla; dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının 2018/15786 numaralı faydalı modelin tescili sahibi olduğunu, davalının İstanbul Fuarı olan fuar alanında sergilediği ürünün davacının faydalı modeline tecavüz teşkil ettiğini belirterek tecavüzün tespitini talep ettiği, mahkemece davalının işyerinde tespit yaptırıldığı, tespit neticesinde aldırılan 18/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda ürünün davalı işyerinde bulunmadığını, dosyaya konulan resimlerle karşılaştırma yapıldığında benzerlik olduğunu belirttiği, davalı tarafından herhangi bir tespit yapılmadığı,

tespit yapılmadığı gibi davalı tarafından herhangi bir satış ve üretim yapılmadığı belirtilerek davanın reddinin talep edildiği, mahkemece yapılan değerlendirilmede davalıya ait ürünün mahkemece fiziken incelettirme olanağının bulunmadığı,

bilirkişi tarafından davalı işyerinde tutulan 14/04/2022 tarihli tespit ve keşif tutanağında 17-20 mart tarihlerinde yapılan fuar için üretilen ürünün davacı şirketin sahibinin davalı şirket yetkilisine kendi faydalı model kapsamındaki ürünlerine benzer olduğu iddiası sebebiyle davalı şirket yetkilisinin ürünü parçaladığı ve üretmekten vazgeçtiğini beyan ettiği, beyan ettiği hususun tutanak altına alındığı, mahkememizce de her ne kadar davalı işyerinde ürün tespiti yapılamamışsa da dosyaya sunulan fotoğraflar üzerinde yapılan incelemede bu ürünün 17-20 mart 2022 tarihlerinde İstanbul Fuar alanında düzenlenen ... isimli fuarda sergilendiği,

davalının davacı şirket yetkilisinin beyanı üzerine ürünü üretmek ve satmaktan vazgeçtiği anlaşıldığı, buna göre de dava tarihi itibariyle davalının bir kereye mahsus olsa dahi ürünü üretip fuar alanında sergilediği, sergilenen ürünün dosyadaki fotoğraflar bilirkişi raporu ve tespit tutanağına göre davacının 2018/15786 numaralı faydalı modeline tecavüz ettiği gerekçesiyle;

1-Davanın KABULÜ ile, davalı tarafından davacı adına tescilli 2018/15786 numaralı faydalı modeline yönelik tecavüzde bulunulduğunun tespitine, karar verilmiştir.

İSTİNAF

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davalı vekilinin, davacı tarafa ait "toz toplama makinesi için atık depolama ve boşaltma kazanı" başlıklı buluşa ilişkin Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan 23/10/2018 başvuru tarihli, 2018/15786 numaralı ve 21/09/2021 tarihli ...nolu faydalı model patentinin verilmiş olması hususunda bir diyeceklerinin bulunmadığını, ancak müvekkili firmanın kendi tasarımı ve üretimi olan "... ...model" makinenin davacının faydalı model belgeli ürününe tecavüz oluşturduğunu kabul etmelerinin mümkün olmadığını,

davacı firma yetkilisinin ... fuarında tanıtım yapan müvekkili firmanın standına gelerek müvekkiline ait ürünün kendi faydalı model ürünü ile aynı olduğunu iddia ettiğini, müvekkili şirket yetkilisinin söz konusu makinenin tescilli olduğuna ilişkin haberdar olmadığını, böyle bir şey var ise derhal sonlandıracağını,14.04.2022 tarihinde müvekkili firmaya ait iş yerinde yapılan keşif esnasında yapılan aramalarda da makinenin bulunmadığı ve üretiminin yapılmadığının tutanak altına alındığını, mahkeme heyetince söz konusu benzerlik iddia edilen makinenin iş yerinde bulunamadığını ve bilirkişilerce incelenmesinin mümkün olmadığını,

bilirkişilerin benzerlik konusunda yapmış oldukları incelemenin fotoğraflar üzerinden yapıldığını, benzerlik olduğu iddia edilen alanlarla ilgili tam bir tespit yapmanın mümkün olmadığının raporda belirtildiğini, bu kapsamda söz konusu rapor üzerinden herhangi bir karara varılmasının mümkün görülmemesine rağmen mahkemenin bu hususları göz önünde bulundurmasının hukuka aykırı olduğunu, bulunulan aşamada davanın kabulüne eldeki deliller yetersizken karar verildiğini, 18.04.2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında tespit talep eden davacının,

21.09.2021 tarihinde tescil edilen 2018/15786 No.lu Faydalı Model belgesinde hak sahibi olduğunun, karşı taraf adresinde yapılan keşif ve inceleme sonucunda, tespiti istenen "toz toplama makinesi için atık depolama ve boşaltma kazanı" isimli ürünün tespit mahallinde bulunmadığından/görülemediğinden dolayı gerekli incelemenin yapılamadığının, dava dilekçesi ekinde bulunan ve davalı tarafından "..." fuarında sergilendiği ifade edilen makine resimlerinin 2018/15786 No.lu Faydalı Model'de belirtilen yenilik ile kısmi benzerlik/tecavüz oluşturduğunun,

her ne kadar tespiti istenen ürünün davalı tarafından fuara satış/pazarlama maksadıyla çıkarılmasına karşın; bu fiilin sonradan devam ettirildiğine, firma ürün kataloğuna konulup pazarlamasına devam edildiğine veya satış maksatlı sözleşme yapıldığına dair bir delil bulunmadığının belirtildiğini, düzenlenen bilirkişi raporunda, davacının faydalı model tescilli ürünü ile müvekkili firmanın kendi tasarımı olan makine fotoğraflar üzerinden karşılaştırılmış ve kısmi benzerlik olduğu tespit edilen alanların kaba şekil hatları ile anlatılmaya çalışıldığını,

ancak bu benzerliklerin davacının faydalı model tescilli ürününün kopyalandığı anlamına gelmediğini, internet üzerinde basit bir araştırma yapıldığında benzer nitelikteki makinelerin benzer kaba şekil hatlarına sahip olduklarının görüleceğini, müvekkilinin süreç boyunca sergilediği iyi niyetli tutum dikkate alındığında müvekkilinin söz konusu buluştan haberinin olmadığının kabul edilmesi gerektiğini, söz konusu bu durumun hayatın olağan akışına da uygun bir durum olduğunu, zira sürekli olarak yeni ilan edilen makine vs. ürünlerin takibinin yapılmasının mümkün olmadığını,

dosya kapsamında düzenlenmiş olan bilirkişi raporunda kısmi benzerliklerin kısmi tecavüz olarak nitelendirilmiş olmasını da kabul etmediklerini beyan ettiğini ve itirazlarını sunduklarını, davacı ya da başka bir üreticinin zararına ticaret yapmadığını gösterdiğini, mahkemenin kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu ve kararın iptali gerektiğini belirterek, İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/66 Esas, 2023/26 Karar sayılı ilamına ilişkin istinaf başvurularının kabulüne ve yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, davacı adına tescilli 2018/15786 numaralı faydalı modele davalı tarafından tecavüzün tespiti ve önlenmesi davasıdır.Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

18/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" tespit talep eden davacının, 21.09.2021 tarihinde tescil edilen 2018/15786 No.lu Faydalı Model belgesinde hak sahibi olduğu, karşı taraf adresinde yapılan keşif ve inceleme sonucunda, tespiti istenen “toz toplama makinesi için atık depolama ve boşaltma kazanı" isimli ürünün tespit mahallinde bulunmadığından/görülemediğinden dolayı gerekli incelemenin yapılamadığı, Dava dilekçesi ekinde bulunan ve davalı tarafından "..." fuarında sergilendiği ifade edilen makine resimlerinin 2018/15786 No.lu Faydalı Model de belirtilen yenilik ile kısmi benzerlik/tecavüz oluşturduğu,

her ne kadar tespiti istenen ürünün davalı tarafından fuara satış/pazarlama maksadıyla çıkarılmasına karşın; bu fiilin sonradan devam ettirildiğine, seri üretiminin yapıldığına, herhangi bir şekilde satışının yapıldığına, firma ürün kataloğuna konulup pazarlamasına devam edildiğine veya satış maksatlı sözleşme yapıldığına dair bir delil bulunmadığı " belirtilmiştir.

Somut olayda, dava konusunun faydalı modele tecavüzün tespiti ve önlenmesi davası olduğu, 14.04.2022 tarihinde davalı firmaya ait iş yerinde yapılan keşif esnasında yapılan incelemede makinenin bulunmadığı ve üretiminin yapılmadığının tutanak altına alındığı,

... fuarında tanıtım yapan davalı firmanın standına, davacı şirket yetkilisinin geldiği ve davalıya ait ürünün kendi faydalı model ürünü ile aynı olduğunu iddia ettiği, davalı şirket yetkilisi ...beyanında, "makinenin tescilli olduğuna ilişkin haberdar olmadığını, böyle bir şey var ise derhal sonlandıracağını hatta fuar sonrasında irtibata geçilerek benzer hususların neler olduğunu detaylı olarak görüşmek istediğini" belirttiği, bu beyanın kabul anlamına gelmeyeceği anlaşılmaktadır.

Bilirkişiler tarafından makine görülmeden fotoğraflar üzerinde inceleme yapıldığı, davacı adına tescilli Faydalı Modelin 1 numaralı bağımsız istemi ile koruma altına alınan tüm unsurların, davalı ürününde bulunup bulunmadığının makine üzerinde inceleme yapılarak belirlenmesi gerekirken, mahkemece yapılan bilirkişi incelemesinde ürünün görülememesi, fotoğraflar üzerinde inceleme yapılması, tespit raporunda ise bağımsız istemdeki bir kısım unsurların davalı ürününde bulunup bulunmadığının tespit edilememesi nedeniyle, davacı tarafça davalının Faydalı Model belgesinden kaynaklanan haklarının ihlal edildiği ispatlanamadığından,

davanın reddi gerekirken anılan gerekçe ile kabulüne dair verilen karar yerinde değildir.Tüm bu nedenlerle davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/2 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, sübut bulmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

20/11/2025