İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/129 K.2026/309

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının İstanbul Anadolu 16. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı kambiyo takibine konu 20/01/2015 vade tarihli, 15/11/2014 (tahrifatlı) tanzim tarihli, 45.000 TL bedelli senedin haksız ve hukuka aykırı bir şekilde tüm fer'ileri ile birlikte ödenmesini talep ettiğini, müvekkilinin davalı ...'a herhangi bir borcu bulunmadığını, bu hususta tarafların arabuluculuğa başvurulmuş olup anlaşma sağlanamadığını belirterek,

takibin iptaline, müvekkilinin takip konusu yapılan 15/11/2014 tanzim(tahrifatlı), 10/01/2015 vade tarihli ve 45.000,00 TL bedelli bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, müvekkilinin henüz takibe konu edilmeyen bila tarihli 50.000 TL değerindeki bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafın davaya cevap vermediği tespit edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi 2022/610 esas, 2023/901 karar sayılı, 24/10/2023 tarihli kararı ile.

"Davacı ilamsız icra takibine konu 20/12/2015 vade, 15/11/2014 tanzim tarihli 45.000,00 TL bedelli senet ile takibe konu edilmemiş tanzim tarihi belli olmayan 50.000,00 TL bedelli senetten kaynaklı borçlu olunmadığının tespitini talep etmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı tarafından icra takibine konu edilen bononun, dava dışı lehtar ...'e davacı tarafından konut alımı için verilen senet olup olmadığı, davacı iddiası kapsamında, dava dışı lehtar ...tarafından davacıya konut alınmaması nedeniyle senedin bedelsiz kaldığından bahisle davalının, dava konusu senedin bedelsizliğini bilerek alıp almadığı;

bu kapsamda, davacının, davalıya karşı dava konusu senedin bedelsizliğinden dolayı borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir. İş bu davada davacı iddiasını her türlü delille ispat edebilir. İddia, savunma, ceza dosyaları, İstanbul Anadolu 6. ATM'nin 2017/189 Esas sayılı dosya evrakları, karar sonrası yargılamanın iadesi davasında davalının beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Somut olayda ispat külfeti davacı tarafta olup davacı dava konusu ettiği her iki senedin bedelsiz olduğunu ve ya senetlerin ...tarafından kendisine alınacak dairenin teminatı olarak düzenlendiğini ve davalınında iş bu senetlerin bedelsiz olduğunu, ya da senetlerin teminat senedi olduğunu bilerek iktisap ettiğini ispatlayamadığı değerlendirildiğinden davanın Reddine " karar vermiştir.

İSTİNAF

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin takibe konu senet için İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/189 E., 2018/590 K. sayılı dosyası kapsamında menfi tespit davası ikame edildiğini, davanın kabulü üzerine davalı istinaf başvurusunda bulunduğunu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 2018/3626 E. - 2021/1374 K. sayılı ilamı ile mahkemesinin kararı kaldırılarak davanın reddine karar verildiğini, müvekkilinin tüm bu süreçlerden sonra evinde yaptığı temizlik sırada yatak bazasının altında dava dışı lehdar ...'in eşyaları arasında söz konusu sözleşmeyi bulduğunu,

sözleşme 12.11.2014 tarihinde Hakan Yıldız ve ...

Talay şahitliğinde ...ile ... arasında tanzim edildiğini, müvekkili sözleşmeden haberdar olduktan sonra yeniden yargılamanın yapılması talebinde bulunduğunu, İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, yargılamanın yenilenmesi taleplerin kabul edilerek dosya 2022/506 Esasına kaydedildiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 2023/7 E., 2023/449 K. Sayılı dosyası kapsamında yargılamanın iadesi başvurusunun ilk derece mahkemesine mi yoksa istinaf mahkemesine mi yapılacağı hususunda inceleme yapılarak sonuca gidilmesi gerektiği hükme bağlandığını,

bu kararla göreve ilişkin değerlendirme yapılarak dosyanın görevsizlik nedeniyle reddine karar verildiğini, yargılamanın iadesi taleplerinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2023/1042 E. Sayılı dosyası üzerinden devam ettiğini, davaya konu 20/12/2015 vade, 15/11/2014 tanzim tarihli 45.000,00 TL bedelli senet ile takibe konu edilmemiş tanzim tarihi belli olmayan 50.000,00 TL bedelli senet dava dışı ...tarafından iradesi sakatlanarak müvekkilinden alındığını ve bedelsiz olduğunu, müvekkili ile ..., 2010-2016 yılları arasında duygusal birliktelik yaşadıklarını, müşterek çocuklarının bulunduğunu,

...müvekkiline ev alacağını vaat ederek senet imzalattığını, müvekkili hem çocuğunun geleceği adına güvence sağlayacağına inandığı evden olmuş hem de borçlandığını, müvekkili imzanın kötüye kullanılması suçundan suç başvurusunda bulunduğunu, Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/1057 esas sayılı dosyasında ...cevap dilekçesinde müvekkilden kendisine ev devredeceği vaadiyle 3 adet senet aldığını, evi devretmediğini, ... ile anlaşma yaparak müvekkilini borçlu hale getirdiklerini, ...’daki 80.000 TL’lik senet ve 25.000 TL’lik çekini iade alarak müvekkilden aldığı 3 adet senedi ciro ettiğini açıkça ikrar ettiğini,

...'in salt bu beyanları davalarını ispatladığını, bu durumda davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde davalı ...'ın müvekkili ile ...arasındaki ilişkiyi bildiği ve dava dışı ...ile birlikte müvekkilinin zararına hareket ettiğinin görüleceğini, istinaf isteminin kabulü ile müvekkilinin İstanbul Anadolu 16. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasından takibe konu 20/12/2015 vade,

15/11/2014 tanzim tarihli 45.000,00 TL bedelli senet ile takibe konu edilmemiş tanzim tarihi belli olmayan 50.000,00 TL bedelli senetten kaynaklı takibin iptali ile birlikte davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının asgari%20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava; İİK'nın 72.maddesi kapsamında icra takibine dayanak bono ile henüz takibe konu edilmediği iddia edilen bono yönünden menfi tespit istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından davanın reddine karar verildiği, davacı vekilinin yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurduğu görülmüştür.

Dosyanın tetkikinde; dava konusu İstanbul Anadolu 16. İcra Müdürlüğünün ... esas numaralı takip dosyasına dayanak 15/11/2014 düzenlenme tarihli, 10/01/2015 ödeme tarihli, 45.000- TL bedelli bono keşidecisinin davacı, lehtarının dava dışı ...olduğu, hamilin ise davalı olduğu görülmüştür.

Davacının iddiasına konu olan diğer bononun takibe konu edilmediği ve bila tarihli olduğu ileri sürülmüş ise de davalının işbu bono yönünden hamil olduğunu gösterir ispata elverişli delil bulunmadığı gibi davalının ilk derece mahkemesindeki duruşma sırasında; ''Ben ...'ten daire satın aldım. Borcumun bir kısmını nakit verdim. Kalanı için senet verdim. Dairemin borcu bitti. Toplamda daireye 90.000,00 TL ödedim.

Ancak kendisi anlaştığımız daireyi bitiremediği için yan projeden daire verdi. Bende bunun üzerine ...'ten ve yanında bulunan ...'den teminat istedim. Bunlar birlikte yaşıyorlar, çocukları dahi vardır. Ben icra takibine konu edilen senetleri yani 45.000,00 TL + 45.000,00 TL toplam 90.000,00 TL bedelli senetleri aldım. Senetlerimi ne ...ne de ... ödemedi. 50.000,00 TL bedelli senedi almadım.'' şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Davacının delil olarak dayandığı İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/189 esas sayılı dosya evraklarının tetkikinde; davacı tarafından davalıya karşı İstanbul Anadolu 23. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasında; takip konusu yapılan 15/11/2014 düzenlenme tarihli, 10/01/2015 ödeme tarihli, 45.000-TL bedelli bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği, davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalı tarafından istinaf edilmesi neticesinde.

İstanbul BAM 16. Hukuk Dairesinin 02.07.2021 tarih 2018/3626 esas, 2021/1374 karar sayılı ilamı ile mahkeme kararı kaldırılarak davanın reddine ilişkin hüküm kurulduğu, konuyla ilgili olarak yapılan hazırlık soruşturması sonunda takipsizlik kararı verildiği, hazırlık soruşturması sırasında dava dışı ...'in davacının senetlerle ilgili sorumluluğu bulunmadığı, ödemeleri kendisinin yapacağı beyanlarını içeren dilekçe sunduğu, ayrıca dosya arasında mevcut bulunan İstanbul Anadolu 55.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/367 esas, 2014/265 karar sayılı dosyasının incelenmesinde, müştekinin davacı, sanıkların ise davalı ile dava dışı ... olduğu,

suçun ise kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu olduğu, müşteki davacının şikayetten vazgeçmesi nedeniyle davanın düşürülmesine karar verildiği, takip ve dava konusu senedin tanzim tarihi 15/11/2014 olup ceza dosyasına dava konusu senetle ilgili yansıyan bir husus bulunmadığı, davalının bile bile davacı zararına senedi iktisap ettiği hususunu usulüne uygun delillerle kanıtlayamadığından mahkeme kararı kaldırılarak davanın reddine karar verildiği,

bilahare İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/189 Esas sayılı dosyasından dava dışı ...ile davalı arasında düzenlenen ve dava konusunu ilgilendiren sözleşmenin evde bulunduğundan bahisle davacı tarafından yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulduğu, yargılamanın iadesi davasında mahkeme tarafından davalı ...'ın belge ile alakalı mahkeme huzurunda isticvap edildiği, davalının;

''Tarafıma gösterilen sözleşme başlıklı sağ üst köşesinde 12/11/2014 yazılı sağ alt köşede ... ve imza bulunan sözleşme altındaki imza ve onun arkasında yer alan ... altındaki imza da bana aittir, 2013 yılında ...isimli mütehatlik yapan şahıstan topraktan daire alımı şeklinde bir daire almak için anlaşma yaptık, 90.000TL karşılığında daire benim olacaktı, 36.000TL peşin ve nakit olarak verdim, geri kalan kısma ilişkin 1.000TL ve daire tesliminden sonra 1.500TL taksitli olarak senet ile ödeyecektim, senetleri ...ben borçlu olacağım şekilde düzenleyip bana veriyordu, bende vadesi geldiğinde senetlerin ödemesini ...'e yapıyordum,

bu senetler aynı anda tek seferde düzenlenip tarafıma verildi, alacaklısı ise ...olarak yazıyordu, ben anlaşma bedelinin hepsini ödediğim halde daire sözleşme koşulları ile eksiksiz olarak bana teslimi yapılmadı, tapusunu almıştım, ancak eksiklikler olduğu için aynı projenin yan binasından başka bir dairenin satın alınması konusunda anlaşıldı, göstermiş olduğunuz sözleşme de o ikinci daireye ilişkin anlaşma kapsamında düzenlendi, ilk baştaki sözleşme 90.000 üzerinden anlaşılmış ise de 90.000+ benim bir kısım senetlerim 3 kişilere kullandırıldığı için 27.000TL daha fazladan ödeme yaptım,

bu ödemeyi senedim ... isimli 3. Kişiye verildiği için bu kişiye yaptım ve senedi geri aldım, geri aldığıma dair belgede elimde mevcuttur, ikinci dairenin alımı hususunda gösterdiğiniz sözleşme yapıldı, 90.000TL lik alacağım ile ilgili iki farklı 45.000TL'lik senet düzenlendi ve bana verildi, borçlusu ... olarak görülmekte idi, bu 90.000TL ödeme ile ilgili taraflar yükümlülüklerini yerine getirmedi, ayrıca ikinci daire için 108.000TL kararlaştırılmıştı, sözleşme metninin arka sayfası sözleşme içeriği yerine getirildikçe sonradan yazılmıştır'' şeklinde beyanda bulunduğu, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.

Bu kapsamda TTK'nın 778/1-a maddesinin atfıyla bonolarda uygulanması gereken TTK'nın 749. maddesinin; ''Poliçeyi kabul edene karşı ileri sürülecek poliçeden doğan istemler, vadenin geldiği tarihten itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.'' şeklindeki düzenlemesi ışığında davaya konu İstanbul Anadolu 16. İcra Müdürlüğünün ... esas numaralı takip dosyasına dayanak 15/11/2014 düzenlenme tarihli, 10/01/2015 ödeme tarihli, 45.000-TL bedelli bononun takip tarihi itibari ile zamanaşımına uğradığı ve kambiyo senedi vasfını kaybettiği tespit edilmiştir.

Böylece zamanaşımına uğramış bononun aralarında temel ilişki bulunmayan hamil yönünden delil başlangıcı da teşkil etmeyeceği anlaşılmıştır. Her ne kadar 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 732. maddesi uyarınca hamilin, keşideciye karşı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istemde bulunması düzenlenmiş ise de talepte bulunma süresi olan (3+1 yıllık) bir yıllık zamanaşımı sürenin de takipten önce dolduğu,

taraflar arasında temel ilişki bulunmadığından senette keşideci olan davacıya karşı, senede delil başlangıcı olarak dayanarak alacak isteminde bulunulmasına olanak bulunmadığından işbu bono yönünden davacının menfi tespit isteminin kabulüne karar verilmesi gerekirken dosya kapsamına uygun olmayan gerekçe ile davanın tümden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Dava konusu olup takibe konu edilmediği ve bila tarihli olduğu ileri sürülen bono yönünden ise davacının keşideci, davalının hamil olduğunu gösterir ispata elverişli delil bulunmadığından işbu bonoya yönelik istemin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Tüm bu nedenlerle istinaf edenin sıfatı ile HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince kısmen kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına,

'' Davanın kısmen kabulüne, İstanbul Anadolu 16. İcra Müdürlüğünün ... esas numaralı takip dosyasına dayanak 15/11/2014 düzenlenme tarihli, 10/01/2015 ödeme tarihli, 45.000-TL bedelli senet nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibe konu edilmediği ve bila tarihli olduğu iddia edilen bono yönünden istemin reddine'' karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.