İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/1490 K.2024/1919

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının 2015 yılında memleketi Kayseri'ye gittiğinde oto kiralama işi yapan davalı ...'tan araç kiraladığını, kiralama işlemi esnasında davalı ...'ın müvekkiline kiraladığı araç için teminat olarak senet imzalatmak istediğini, aracı kendisine teslim edildikten sonra da senedi geri vereceğini söylediğini, müvekkilinin kiraladığı araç için bu senedi imzaladığını, senedin boş senet olduğunu, araç teslim edildikten sonra senedin müvekkiline teslim edilmediğini,

müvekkilinin imzalamış olduğu bu senedin üst kısmını istediği gibi sonradan doldurarak alacaklı kısmına kendi kayınvalidesi olan ... isimli şahsı, düzenleme ve ödeme tarihlerini dahası 50.000,00 TL bedeli sonradan yazdığını, ...'ün müvekkili aleyhine başlattığı Kayseri ... İcra Dairesinin ... esas numaralı dosyasından vazgeçme talebinde bulunarak takibe konu senet aslı alındıktan sonra bononun arkasına ... adına ciro yapılarak bu defa olaydan sonra ...'ın Kayseri...

İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine ayrı bir icra takibi başlattığını belirterek davalarının kabulüne karar verilmesini müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesini, ....

Sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine başlatılan takipte müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesini, ... takip dosyasının iptalini, davalının haksız ve kötüniyetli olarak müvekkili aleyhine takip yapmış olması nedeni ile davalının takip talebinde yazılı miktar olan 53.454,11 TL nin %20 sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...davacı tarafından aleyhine başlatılan ... sayılı icra takibinden dolayı davalıya karşı borçlu olmadığı ileri sürülmüştür.

Somut olayda dava konusu senede dayalı 2(iki) tane takip vardır.Kayseri İcra Müdürlüğünde takip başlatıldığında bono zaman aşımı dolmamış ama bu takipte süresinde yetkili icra dairesine gönderim için başvuru olmadığından bu takip açılmamış sayılmış hiç açılmamış gibi işlem görmüştür.Davalı da yeni takip başlatmış ama vadeden itibaren 3(yıl) geçtikten sonra bu icra takibi mahkeme kararına konu olmuş artık bu senet açık açık zaman aşımına uğramış senettir.

Ancak zaman aşımına uğramış senetlerde senedin zaman aşımına uğradığını mahkeme resen nazara alamaz. Nasıl ki alacaklının açtığı dava da senet borçlusu zaman aşımı definde bulunmaz ise mahkeme resen nazara alamaz; borçlunun açtığı menfi tespit davasında davacı borçlu ileri sürmez ise resen nazara alınamaz. Dava dilekçesinde ve düğer aşamalarda ileri sürmemiştir. Bu nedenle fiziken yazılı delil başlangıcı haline gelen bu senedi kambiyo senedi olarak değerlendirmek zorundayız.

Davacı zaman aşımını dava dilekçesinde ileri sürse idi akdi ilişkinin ispatı davalı tarafta olacak davalı bu yazılı delil başlangıcının neden doğduğunu ve neden alacaklı olduğunu ispatlayacaktı. Ama davacı ileri sürmediği için bu belge kambiyo senedi niteliğinde kabul edilir. Kambiyo senedine boşa imza atan sonuçlarına katlanır.

Ayrıca senedin teminat için verildiğine dair senedin üzerinde ibare ya da ayrı bir protokol de bulunmadığından senetten dolayı borçlu olmadığına ilişkin talebinin reddine,1-Davanın ... sayılı dosyasında yetkili icra dairesinde yapılacak bir takip için 2 haftalık yasal süre içinde başvurulmadığından icra takibi yapılmamış sayıldığından bu icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkin talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına, Davacının davalıya borçlu olmadığına dair talebinin REDDİNE", karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Yerel mahkemenin hüküm kısmında borçlu olmadığının tespitine ilişkin talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına şeklinde ve Davacının davalıya borçlu olmadığına dair talebinin reddine şeklinde iki fıkra şeklinde usul ve yasaya aykırı karar verdiğini, -Yerel mahkeme hüküm kısmında 4. Maddesinde Davalı taraf kendini vekil ile temsil ettiğinden AAÜT uyarınca davalı yararına taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine şeklinde karar verilmiş olup, işbu dosyada davalı vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,

yine diğer harçlar ve yargılama giderleri yönünden de aleyhe kısımlara itiraz ettiklerini, -dava dilekçesinde açıkça konu kısmında ... sayılı icra dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitinin istendiğini, dava dilekçesinin netice talebinde '... sayılı icra dosyası nedeniyle müvekkilin davalıya borçlu olmadığının tespit edilmesi'nin talep edildiğini, menfi tespit davasının amacının,

icra dosyası açıkça gösterilerek talep edilen netice talebine rağmen yerel mahkeme hakiminin hüküm kısmında 1. Maddede bu icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkin talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek bu karara rağmen hükümde 2. Maddede 'Davacının davalıya borçlu olmadığına dair talebinin reddine, ' şeklindeki kararının tümüyle usul ve yasaya aykırı olup,

netice talep ve dava konusu dikkate alınmadan karar verildiğini,-Alacaklı yanca başlatılan ... sayılı dosyasında başlatılan takibe karşı İstanbul Anadolu 5. İcra Hukuk Mahkemesi 2018/1082 Esas sayılı dosyasında ,İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi 2020/1252 E. 2020/2945 sayılı kararıyla istinaf taleplerinin kabul edilerek,

yerel mahkemenin 18/02/2020 tarihli ve 2018/1082 E. 2020/242 sayılı kararının kaldırıldığını ve takibin yetkili icra dairesine süresi içerisinde gönderilmediği için hiç açılmamış sayılmasına karar verdiğini, işbu davanın açılış tarihinde henüz ... sayılı dosyası sebebiyle ikame edilen İstanbul Anadolu 5. İcra Hukuk Mahkemesi 2018/1082 Esas sayılı dosyasında verilen davanın reddine dair verilen karar taraflarınca istinaf edildiğini,İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi 2020/1252 E. 2020/2945 K. sayılı kararı henüz karara bağlanmadığını, aleyhe hususlarda ilamın bozularak yeniden hüküm tesis edilmesini talep etmiştir.İnceleme,

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, İİK 72 madde gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.İcra dosya alacaklısı- davalı ... tarafından, davacı aleyhine 20/07/2017 tarihinde Kayseri ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında 18/11/2016 ödeme tarihli 18/10/2016 tanzim tarihli 50.000 TL bedelli bono dayanak gösterilerek kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı yetki itirazı sonrasında Kayseri 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 2017/566 esas, 2017/658 karar sayılı kararı ile yetki itirazının kabulüne,

talep halinde dosyanın yetkili İstanbul Anadolu icra dairesine gönderilmesine karar verildiği ve ... sayılı dosyasına kayıt edildiği ve borca itiraz nedeniyle İstanbul Anadolu 5.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/1082 Esas numarasına kayıtlı davanın açıldığı anlaşılmıştır.Dava dilekçesi incelendiğinde davacının dava dilekçesindeki beyanlarında takipteki kambiyo senedi nedenli borçlu olmadığının talep edildiği ve talep sonuç kısmında ise" Davamızın kabulüne karar verilmesini, Müvekkilin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesini, ... sayılı dosyası ile müvekkil aleyhine başlatılan takipte müvekkilin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesini,

... sayılı takip dosyasının iptalini" talep ettiği buna göre davacının takip dosyası nedeniyle borçlu olmadığı tespitini içeren taleple dava açtığı, Mahkemece de iki ayrı talep gibi değerlendirme yapılarak biri icra dosyasına, biri senede yönelik iki karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece verilen kararda talep aşımı olduğu, alacaklı yanca başlatılan ... sayılı dosyasında başlatılan takibe karşı İstanbul Anadolu 5. İcra Hukuk Mahkemesi 2018/1082 Esas sayılı dosyasında , İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi 2020/1252 E. 2020/2945 sayılı kararıyla istinaf taleplerinin kabul edilerek, yerel mahkemenin 18/02/2020 tarihli ve 2018/1082 E. 2020/242 sayılı kararının kaldırıldığı ve takibin yetkili icra dairesine süresi içerisinde gönderilmediği için açılmamış sayılmasına karar verildiği, Mahkemece verilen icra takibine yönelik kararın da bu nedenle yerinde olduğu, HMK 326.

Madde gereği haksız çıkan tarafından yargılama giderlerinin ödeneceği ve karşı taraf lehine vekalet ücreti verileceği konusunda da aykırılık bulunmadığı ancak borçlu olmadığının tespitine ilişkin hükmün talep aşımı olması nedeniyle kaldırılması gerektiğinden, davacının istinaf isteminin kısmen kabulü ile, İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/10/2023 tarih, 2021/683 E., 2023/627 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,

21/11/2024