İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/1701 K.2025/76

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava talepli dilekçesinde özetle; keşidecisi ... San. Ltd. Şti. olan ... Bankası A.ş. Ankara Şubesi'nin ... seri numaralı, 08/02/2023 keşide tarihli, keşide yeri Ankara olan, 30.000,00-TL bedelli, yine ... Bankası A.ş. Ankara Şubesi'nin ... seri numaralı, 15/02/2023 keşide tarihli, keşide yeri Ankara olan, 30.000,00-TL bedelli ve ... Bankası A.ş.

Ostim Şubesi'nin ... seri numaralı, 17/03/2023 keşide tarihli, keşide yeri Ankara olan, 20.000,00-TL bedelli çeklerin kargo firmasında çalınmak suretiyle müvekkili şirketin elinden rızası dışında çıktığını, söz konusu çeklerin iptaline ilişkin olarak Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/797 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, çekler ile ilgili olarak tedbir konulduğunu ve Ticaret Sicil Gazetesinde ilanların yayınlandığını, ilanlarda belirtilen süreler içerisinde çeklerin ibrazının söz konusu olmadığını,

müvekkili şirketin büyük oranda mağduriyetine sebep söz konusu çeklerin iptali talebiyle açılan dava derdest durumda iken davalı tarafından İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/210 D.İş sayılı dosyası ile çalıntı çek bedellerine karşılık ihtiyati haciz talep edildiğini, İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 2023/205 K. Kararı ile ihtiyati haciz kararı verildiğini ve müvekkili şirketin mağduriyetinin katlanarak arttığını, akabinde verilen ihtiyati haciz kararının davalı tarafından İstanbul ...

İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edilerek ihtiyati haciz işlemlerinin gerçekleştirilmesinin sağlandığını, müvekkili firma ile çeklerin keşidecisi dava dışı ... Mak. San. Ltd. Şti.'nin Ankara'da yerleşik olması sebebiyle Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Talimat sayılı dosyası ile ihtiyati haciz işlemlerinin gerçekleştirildiğini, haksız ve hukuka aykırı olarak yaptırılan ihtiyati haciz işlemleri neticesinde icra tehdidi bulunmaları sebebiyle esas dosya borçlularından ... Makina Nak. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Yetkilisi İsmail Aydın tarafından 08/03/2023 tarihinde icra takibine konu alacak 41.063,48-TL olarak ihtirazi kayıtla ödendiğini, bu gelişmelerin akabinde yine haksız ve hukuka aykırı şekilde İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/210 D.İş ve 2023/205 K. Sayılı kararı ile verilen ihtiyati haciz hükmünün ifası sebebiyle davalı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Dosyası ile iptali talep olunan bir diğer çek icra takibine konu edildiğini, söz konusu icra dosyası ile talep olunan ihtiyati haciz işlemlerinin Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat sayılı dosyası ile yerine getirildiğini, müvekkili şirketin ve diğer borçluların icra tehdidi altında bulunmaları ve ticari faaliyetlerinin aksamaması sebebiyle ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Tarafından 18/04/2023 tarihinde icra dosyasına mahsuben 25.043,19-TL'lik ödeme yapıldığını, çekleri elinde bulundurduğu halde Mahkeme ilanlarına rağmen ibraz etmeyen davalının iyi niyet iddialarının asılsız, soyut ve dayanaktan yoksun olmaktan öteye geçmediğini, müvekkilinin icra tehdidi altında ödeme yapmaya zorlanarak mağdur edilmesinin müvekkilinin hem ticari faaliyetlerini hem de itibarını son derece olumsuz etkilediğini beyanla söz konusu mağduriyetler ile ilgili olarak icra takibi nedeniyle ödenmek zorunda kalınan tüm masraflar ve yargılama giderleri, avukatlık ücretleri,

faizler ve fer'ileri ile zarar ziyan taleplerinin fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin davalı/alacaklıya borçlu bulunmadığının tespitine, İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı ve İstanbul ....

İcra Dairesinin ...Esas sayılı icra takip dosyalarının iptaline, borçlu olunmadığı halde icra tehdidi altında ödenen 41.063,48-TL'nin ödeme tarihi olan 08/03/2023 tarihinden itibaren ve 25.043,19-TL'nin ödeme tarihi olan 18/04/2023 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan istirdadına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davada İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı tarafından yetkisiz mahkemede ikame edilen işbu davanın usulden reddi gerektiğini, davacı tarafın kendi ödemediği borcun istirdadını talep edemeyeceğini, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya borcunun icra dosyasına dava dışı borçlu tarafından ödenmiş olduğunu, İstanbul ... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyasının ise derdest olduğunu dolayısıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyası açısından konusuz kalan ilgili davanın usulden reddi gerektiğini, davacıların istirdadını talep ettiği çeklerin bedelleri üzerinden harcı ikmal etmediğini, eksik harcın ikmali için davacıya kesin süre verilmesine, aksi halde davanın usulden reddine karar verilmesini, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, Esasa ilişkin olarak,

müvekkilinin davaya konu çekleri usul ve yasaya uygun şekilde ciro yoluyla iktisap ettiğini, iyi niyetli son meşru hamil olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli son meşru hamil sıfatıyla işbu çeki icra takibine konu etmesinde hiçbir hukuka aykırılık bulunmadığını, HMK md. 200 gereğince senedin senetle ispatının zorunlu olduğunu, davacı/borçlunun HMK md.200 ve İİK md.169 gereğince iddialarını ispat edemediğini, davaya konu çekin, ... kargo veya kurye gönderileri hakkında yönetmeliğin md. 39 kapsamında yasaklı maddelerden sayıldığı göz önüne alındığında dahi huzurdaki davanın reddi gerektiğini,

çekin kargo veya kurye marifetiyle taşınmasının ilgili yönetmelik gereği yasak olduğunu, çekin kargo firması tarafından kaybolduğu veya çalındığı iddialarının müvekkiline karşı ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığını, davaya konu çekin davacı şirketin ticari defterlerinde işlenip işlenmediği husususun belli olmadığını ve davacının tüm iddialarının soyut ve ispattan yoksun olduğunu, istirdat davasının İİK'nın 72. maddesinde düzenlenen şartların ilgili davada mevcut olmadığını, ödemeden men yasağı kararı verilen davada müvekkilinin taraf olmadığını,

bu nedenle iyi niyetli meşru hamil olan müvekkilini bağlayan bir tedbir kararının bulunmadığını beyanla işbu davaya konu İstanbul ...

İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasına ilişkin borcun dava dışı borçlular tarafından ödenerek icra dosyası icra Müdürlüğünce kapatıldığından, davacı kendi ödemediği borç bedelinin istirdadını İİK md.72 gereğince talep edemeyeceğinden ve dosya konusuz kaldığından konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, mahkeme aksi kanaatte ise; davacının işbu davada hukuki yararları bulunmadığı sabit olduğundan işbu davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, eksik harcın ikmali için davacı yana kesin süre verilmesine,

kesin süre içerisinde eksik harç ikmal edilmediği taktirde işbu davanın usulden reddine, haksız ve kötü niyetli olarak ikame edilen işbu davanın esastan reddine, huzurdaki dava kötü niyetle ikame edildiğinden davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesin kararıyla. "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ve yukarıdaki açıklamalar ışığında; eldeki davanın Mahkememizce istirdat davası olarak kabul edilmesi, davacının eldeki davada İstanbul ...İcra Dairesinin ... Esas ve İstanbul ...İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyaları dolayısıyla haksız olarak ödenen 41.063,48-TL ve 25.043,19-TL olmak üzere toplamda 66.106,67-TL'nin İİK md.72 uyarınca istirdadını talep etmesi -ön inceleme duruşma zaptı, dava değeri ve arabuluculuk tutanağındaki uyuşmazlık konusu nazara alındığında- , bununla birlikte işbu miktarların dava dışı .. San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Tarafından ödendiğinin yine davacı vekilince dava dilekçesinde açıkça belirtilmesi ve bu durumda istirdat talebini yöneltecek kişinin başka bir deyişle istirdat davasının dava dışı ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açılabileceği hususları nazara alındığında Mahkememizce davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Aktif husumet ehliyeti 6100 sayılı HMK'nın 114.maddesinin (d) bendi gereğince dava şartı niteliğinde olup, aynı Yasa'nın 115.maddesi uyarınca da davanın her safhasında ve re'sen nazara alınmalıdır. Bu durumda Mahkememizce davanın, davacının aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine" -Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine," şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... San. Ltd. Şti arasında ticari ilişkiden kaynaklı olarak sürekli bir alım satım ilişkisi bulunduğunu, bu alım satım ilişkisi içerisinde müvekkili şirket ... Makine'ye mal ve hizmet tedarik ettiği ve ... Makine ise bunun karşılığında müvekkiline belirli aralıklarla nakden yahut çek keşide etmek suretiyle ödeme yaptığını, davaya konu somut olayda keşidecisi ... Mak.San.Ltd.Şti olan ...

Bankası Ankara Şubesi’nin ... seri numaralı, 08/02/2023 keşide tarihli, keşide yeri Ankara olan 30.000,00 TL bedelli, yine... Bankası Ankara Şubesi'nin ... seri numaralı, 15/02/2023 keşide tarihli, keşide yeri Ankara olan 30.000,00 TL bedelli ve ... Bankası Ostim Şubesi'nin ... seri numaralı, 17/03/2023 keşide tarihli, keşide yeri Ankara olan 20.000,00 TL bedelli çeklerin kargo firmasında çalınmak suretiyle müvekkili şirketin elinden rızası dışında çıktığını, ... Mak. San.

Ltd. Şti' müvekkilinin elinden rızası dışında çıkan çekleri ihtirazi kayıt koymak suretiyle ödediğini ancak müvekkili şirket alacağına kavuşamadığını, söz konusu çeklerin bedellerini keşideci ... Makine San. Ltd. Şti.

Ödemiş olsa da davaya konu somut olayda zarara uğrayanın müvekkili şirket olduğunu, şirket alacağına kavuşamadığını ve tahsil edilen bedeli talep etme hakkına sahip kişinin de müvekkili şirket olması gerektiğini, bu nedenle söz konusu çeklerin bedellerinin ödenmesine ilişkin dava tarafça ikame edildiği ve işbu davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, tarafça 01/12/2022 tarihinde Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2022/797 esas sayılı dosyası ile çeklerin çalınması nedeniyle söz konusu çekler için ödeme yasağına ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava edildiğini,

tarafca Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yönlendirmesine uyularak ve "Alacak Davası" değil "istirdat davası" ikame edildiğini, yukarıda mahkeme tarafından ihtar edilen kısımdan da anlaşılacağı üzere söz konusu davanın ikame edilmemesi durumunda ihtiyati tedbir kararı kalkacağı gibi müvekkilin ve ... firmasının çek bedellerine ulaşması çok zor ve hatta imkansız bir hal alacağını, müvekkili firma ile çeklerin keşidecisi dava dışı ... San. Ltd.

Şti'nin Ankara'da yerleşik olması sebebiyle Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... TLMT. Dosyası ile 08/03/2023 - 11:00 tarihinde ihtiyati haciz işlemleri gerçekleştirildiğini, haksız ve hukuka aykırı olarak yaptırılan ihtiyati haciz işlemleri neticesinde icra tehdidi altında bulunmaları sebebiyle esas dosya borçlularından ... Nak. İnş. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. yetkilisi ... tarafından 08/03/2023 tarihinde 11:50'de icra takibine konu alacak 41.063,48 TL olarak ihtirazi kayıtla ödendiğini, yapılan bu ödeme işlemi ile ...

Makine firması çeklere ilişkin borçlarından da kurtulduğunu, müvekkili firma alacaklarını alamayarak müşkül bir duruma düştüğünü, bu sebeplerle, fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak kaydıyla, İstinaf gerekçelerinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesine, mahkeme aksi kanaatte ise, dosyanın yeniden incelenmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle. İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasında ... Bankası Şubesi, 17/03/2023 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çek konu edilerek borçlular, ... Ticaret Limited Şirketi, ... Şirketi, ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Makina Nakliyat İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında ise ...bank ...

Sanayi Sitesi Ankara Şubesi, 15/02/2023 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli çek konu edilerek borçlular; ... Ticaret Limited Şirketi, ... Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi Ve ...

Makina Nakliyat İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, takip konusu çeklerin kargoda kaybolduğu, ödemeden men yasağı kararı alındığından bahisle dava konusu çekin iadesini ve istirdadını talep edildiğini, İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosya borcu icra dosyasına dava dışı borçlu tarafından ödendiği ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasının ise derdest olduğunu, bu husus davacı tarafından da dava dilekçesinde açıkça ikrar edildiğini, davaya konu ... seri numaralı çek İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasından takibe konulduğunu, işbu dosya borcu takibe konu çekte keşideci konumunda bulunan borçlu ...

Makina Nakliyat İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından icra dosyasına ödendiği, icra dosyası İcra Müdürlüğünce infazen kapatıldığını, dolayısıyla davacı istirdadını talep ettiği parayı icra dosyasına kendisi yatırmadığı ve bu halde davacının istirdat davasının şartı olan icra tehdidi altında ödediği bir para bulunmadığını, İcra takibine konu borç çekte keşideci konumunda bulunan dava dışı borçlu ... Mak. Nak. İnş. San. Ve Tic. Ltd.

Şti tarafından ödendiğinden, işbu paranın ise icra takibinde diğer borçlu sıfatıyla yer alan davacı tarafından istirdadının talep edilemeyeceğini, bunun yanında davacı İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitini talep etmişse de açıklandığı üzere icra dosyasına ilişkin borç ödenip dosya İcra Müdürlüğünce infazen kapatıldığını, davacının işbu takibe ilişkin menfi tespit talebi bakımından da davanın konusuz kaldığını, davaya konu diğer ... seri numaralı çek ise, İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyasından takibe konulduğu fakat derdest olduğunu, icra dosyasına ise yine takibe konu çekte keşideci konumunda bulunan dava dışı borçlu ... Mak. Nak. İnş. San Ve Tic. Ltd.

Şti tarafından 25.043,19 TL borç ödemesi yapıldığını, davacı huzurdaki davaya konu çekin yetkili yasal son meşru hamili olan müvekkiline karşı iş bu davayı ikame ettiğini, davanın ikamesindeki hukuki menfaatini kanıtlar hiçbir belge veya delil ibraz edemediğini, davacının işbu davada hiçbir hukuki yararı bulunmadığını, davaya konu ... seri numaralı çek İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı dosyasından takibe konulmuş olduğu ve işbu dosya borcu takibe konu çekte keşideci konumunda bulunan dava dışı borçlu ...

Makina Nakliyat İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından icra dosyasına ödendiğini ve icra dosyası İcra Müdürlüğünce infazen kapatıldığını, çekin kargo firması tarafından kaybolduğu veya çalındığı iddialarının müvekkiline karşı ileri sürülebilmesi mümkün olmadığını, yerel mahkemelerce ya da savcılık nezdinde bu hususta verilmiş bir kesin hüküm bulunmadığını, mahkemelerce müvekkiline çekin teslim edilmesi gerektiğine dair herhangi bir müzekkere de tebliğ edilmediğini, dava konusu çekin davacı şirketin ticari defterlerinde işlenip işlenmediği hususu belli olmayıp davacının tüm iddiaları soyut ve ispattan yoksun olduğunu,

dava konusu çekin davacının ticari defterine işlenip işlenmediği hususu belli olmadığını, çekte yetkili hamil olduğunu ileri süren şirketin ticari defterlerine işbu çeke ilişkin alacağın kaynağını ve alacağa dayanak çeki ticari defterlerinde kayıt altında tutmaya mecbur olduğunu, söz konusu çekin davacının elinde bulunduğu esnada kaybolduğu ileri sürüldüğünü, davaya konu İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyasına ilişkin borç dava dışı borçlular tarafından ödenerek icra dosyası İcra Müdürlüğünce kapatıldığından ve dosya konusuz kaldığından, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına davacının iş bu davada hukuki yararları bulunmadığı sabit olduğundan iş bu davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine haksız ve kötü niyetli olarak ikame edilen işbu davanın esastan reddine, huzurdaki dava kötü niyetle ikame edildiğinden davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu istirdat davasıdır.

Davacı tarafından dava konusu çeklerin rızası hilafına elinden çıktığını davalı takip alacaklısının ihtiyati haciz kararı aldığını ve icra dosyasından borcun çek keşidecisi diğer borçlu tarafından 08/03/2023 tarihinde 41.063,48 TL olarak ihtirazi kayıtla ödendiğini, müvekkilinin alacağını alamadığını belirterek müvekkilinin davalı ... Malz. San. Ve Tic. Ltd. Sti.'ne Borçlu Bulunmadığının Tespitine, İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. Sayılı ve İstanbul ... İcra Dairesinin ...

E. Nolu icra takip dosyalarının iptaline, borçlu olunmadığı halde icra tehdidi altında keşideci tarafından ödenen 41.063,48 TL'nin ödeme tarihi olan 08/03/2023'den itibaren ve 25.043,19 TL'nin ödeme tarihi olan 18/04/2023'den itibaren avans faizi ile davalıdan istirdatına, ödenen bedelin istirdadını talep ve dava etmiştir. Mahkemece istirdat davasının dava dışı ... Mak. Nak. İnş. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından açılabileceği hususları nazara alındığında davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.6102 sayılı TTK madde 792- (1) Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Somut olayda, davacının her iki icra takibine konu çeklerde lehdar olduğu, icra dosyasına ödemelerin dava dışı keşideci ...

LTD tarafından ödendiği, davacı tarafından çeklerin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürdüğü TTK 792 maddesine göre , davalının kötüniyetli /ağır kusurlu olarak çekleri ele geçirdiğini ispatı halinde hamilin ödenen paranın istirdadını talep hakkı bulunduğundan mahkemece işin esasına girilerek inceleme yapılması gerekir iken anılan gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-4-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına,

dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.