İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1708 K.2025/13

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde; müvekkili ...'nin İtalya’da kurulu olan ve yaklaşık 50 yıllık bir süredir tarım makineleri konusunda faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, 65 ülkeye ihracat yapan bir şirket konumunda olduğunu, müvekkilinin ihracat yaptığı ülkelerden birinin de Türkiye olduğunu, "..." markasının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde müvekkili şahıs adına ... numarasıyla tescilli olduğunu, müvekkili şirketin faaliyet alanı içerisinde zeytin silkeleme & çırpma & hasatına ilişkin makinelerin üretimi, pazarlanması ve satımının olduğunu, "..." isimli zeytin silkeleme & çırpma & hasat makineleri olduğunu,

müvekkilinin ... isimli zeytin silkeleme & çırpma & hasat makinelerinin, Avrupa Patent Ofisi (EPO) nezdinde ... numarasıyla tescilli bulunduğunu, söz konusu patentin aynı zamanda Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde de ... numarasıyla tescilli bulunduğunu, zeytin silkeleme & çırpma & hasat makineleri olarak müvekkil şirkete ait (ı) TPE ... no’lu (EPO nezdinde ...), (ıı) TPMK ... no’lu (EPO ...), (ııı) TPMK ... no’lu (EPO nezdinde ...) no’lu patentlerin de bulunduğunu,

müvekkilinin uzun bir süredir tarım makineleri alanında faaliyet göstermekte olduğunu ve hem Avrupa Patent Ofisi hem de Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde adına patent olarak tescil edilmiş olan zeytin silkeleme & çırpma & hasat makineleri ürünleri üzerinde faaliyet gösterdiğini, davalı şirketin, müvekkili adına tescilli zeytin silkeleme & çırpma & hasat makinesini taklit ederek "..." isimli taklit zeytin toplama makinelerini piyasaya sürdüğünü ve bu bağlamda müvekkilinin patent hakkına tecavüz ettiğini,

buna istinaden 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m. 150 uyarınca delil tespiti istemiyle müvekkili tarafından İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesi’ne 04.12.2023 tarihinde başvurulduğunu, bu kapsamda 2023/313 D. İş sayılı dosyada 15.12.2023 tarihinde yapılan keşif sonucunda verilen 14.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda davalının müvekkilinin patent hakkına ve marka hakkına tecavüz ettiğinin belgelendiğini, İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2023/313 D.

İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda davalı tarafın ürettiği "..." ürünlerinin ...'un "..." ürününün hemen hemen bütün özelliklerini taşıdığını, bilirkişiler tarafından, montaj odasındaki bir çalışma tezgahı üzerine sabitlenmiş durumda üzerinde "..." yazan çubuk kovanı (tarak) yedek parçası olduğunun görüldüğünü, benzeri "..." yazan çubuk kovanı (tarak) yedek parçası ile yan yana konularak mukayesesinin yapıldığını ve her iki parçanın ölçü ve görüntü olarak bir birinin tıpa tıpı olduğunu, keşif mahallinde bulunan ...

Zeytin Hasat Makinelerinden bir tanesine ait motor kasasının önce dışından incelendiğini, sonra açtırılmak suretiyle içinden incelendiğini ve ...

Zeytin Hasat Makinesi ile mukayeseli karşılaştırıldığını, dışarıdan yapılan incelemede her iki markalı motor kasasının da renk, ebat ve görüntü (şekil) olarak birbirinin çok benzeri olduğunu, kasayı bağlayan cıvata sayısının ve cıvata boyutunun da aynı olduğunu, motor kasası açtırıldığında içinde bir motor ve şanzıman grubu olduğunun gözlendiğini, şanzıman grubu incelendiğinde, her iki zeytin hasat makinesi motor kasası içinde de; aynı görüntüde, aynı boyutlarda, aynı sıra ve teknikle montajlandığını, çalışma prensibine ve fonksiyona sahip benzer motor ve şanzıman grubu olduğunun tespit edildiğini belirterek,

SMK m. 159 ve HMK m. 389 uyarınca teminatsız olarak, teminatsız olmasına ilişkin talebin kabul görmemesi ihtimalinde uygun görülecek teminat karşılığı, taklit ürünlerin satışının durdurulması ve piyasaya dağıtılmış ürünlerin toplatılması, davalıların gerek elindeki taklit ürünlere, gerek bu ürünleri üretmekte kullandığı her türlü makine ve araca el konulması yönünde ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne, davalının fiillerinin SMK m. 141’in ilgili fıkraları kapsamında SMK m. 149/1/a uyarınca tecavüz sayıldığının tespitine, SMK m. 149/1/c uyarınca tecavüz fiillerinin men’ine ve durdurulmasına,

SMK m. 149/1/f uyarınca davalının haksız rekabetin işlenmesinde araç olarak kullanmakta oldukları taklit ürünlerin ve bu ürünlerin üretiminde kullanılan makinelerin imhasına, SMK m. 149/1/ç uyarınca HMK md. 107 kapsamında belirsiz alacak davası niteliğinde olmak üzere- 350.000,00-TL tutarında maddi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili şahsa ödenmesine, SMK m. 149/1/ç uyarınca 50.000,00-TL tutarında manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine,

SMK m. 149/1/g uyarınca hükmün ilanı marifetiyle kamuoyuna duyurulmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep dava ve talep etmiştir.

KARŞI DAVA VE CEVAP

Davalı vekili karşı dava ve cevap dilekçesinde; davacı-karşı davalıya ait ... tescil numaralı patentin yenilik özelliğinin bulunmadığını, uygulanabilir olmadığını belirterek, bu nedenlerle hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiş, asıl davaya cevap olarak da;

davacının iş bu davasının hukuka, uygulama esaslarına aykırı ve dayanaksız olduğunu, reddi gerektiğini, davacının, dosyaya sunduğu bilgilerden de anlaşılacağı üzere yerleşim yerinin İtalya olduğunu, yabancıların Türkiye'de dava açmasının belirli şartları bulunduğunu, bu şartların kanunla düzenlendiğini, bu şartlardan birinin de teminat yatırma yükümlülüğü olduğunu, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle, karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorunda olduğunu,

müvekkiline tebliğ edilen dilekçelerden anlaşıldığı kadarıyla, davacının herhangi bir teminat yatırmadığını, bu durumun HMK.'da sayılan dava şartlarından olduğunu ve gözetilmesi gerektiğini, davacının davasının dava şartlı yokluğundan usulden reddine karar verilmesini, davacı taraf, kendileri tarafından "..." ismiyle satılan zeytin hasat çırpma silkeleme makinasının, müvekkili şirket tarafından "..." ismiyle satıldığını ve bu durumun patent hakkına tecavüz oluşturduğunu iddia ettiğini, davacı tarafın bu iddiasını İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/313 D.iş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporuna dayandırdığını,

bu dosyadan alınan bilirkişi raporuna taraflarınca itiraz edildiğini, tespit dosyası ile alınan raporun bilirkişi heyetinin teşekkülü dahil, her yönüyle hatalı bir rapor olduğunu, tespit dosyasında bilirkişi heyetinin son derece yüzeysel bir rapor düzenlediğini, patentin istemleri ile müvekkilinde tespit edilen ürünlerin karşılaştırılması yapılırken adeta bir tasarım kıyaslaması mantığıyla hareket edildiğini, davacının patentine ait istem setinin dahi dikkatlice incelenmediğini, patent koruma kapsamının istemlerle belirlenmesi gerekirken, düzenlenen raporda bir tasarım kıyaslaması yapıldığını, ürünlerin duruşu, cıvata sayısı, boyutu,

rengi gibi unsurların irdelendiğini, patente tecavüz iddiasının varlığı halinde, ihlal edilen patentin istemleri ile mütecaviz olduğu iddia edilen ürünün kıyaslanması gerektiğini, iş bu davaya dayanak gösterilen tespit raporunda, istemler ile ürün kıyaslaması yapılmadığını, ürünle ürün kıyaslaması yapıldığını, bu sebeple asıl davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

TEDBİR TALEBİNİN REDDİ KARARI

İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 26/09/2024 tarihli 2024/116E. sayılı ara kararıyla; "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı karşı davalı vekilince sunulan dava dilekçesinde davalı karşı davacının davacı karşı davalı adına tescilli davaya konu patent yönünden tecavüz oluşturan kullanımlarının bulunduğunun belirtilerek bu davanın açıldığı, dava dilekçesinde tedbir talebinde bulunulduğu, dava açılmadan önce davacı karşı davalı tarafça kullanımların tespiti yönünden İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/313 değişik iş sayılı dosyasında delil tespiti talebinde bulunulduğu ve bilirkişi raporu alındığı,

İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/313 Değişik İş sayılı dosyasında bilirkişi raporu alınmış ise de davalı karşı davacı vekilince sunulan cevap ve karşı dava dilekçesinde tecavüz oluşturan kullanımlarının bulunmadığı belirtilerek itirazda bulunulduğu, karşı dava olarak davacı karşı davalı adına tescilli davaya konu patent yönünden hükümsüzlük koşullarının oluştuğunun beyan edilerek hükümsüzlük talepli dava açıldığı,

asıl davadaki tedbir talebi yönünden asıl davadaki tecavüz ve karşı davadaki hükümsüzlük taleplerine ilişkin olarak dilekçeler aşamasının tamamlanıp, delillerin toplanıp yargılama içerisinde tarafların iddia ve savunmalarının, asıl ve karşı davadaki taleplerinin uzman bilirkişilerce teknik yönden incelendiği bilirkişi raporu alındıktan sonra yaklaşık ispat şartı yönünden değerlendirme yapılabileceği" gerekçesiyle davacı-karşı davalı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin bu aşamada reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU

Davacı/Karşı davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde.

HMK'nun 389. ve SMK'nun 159. maddelerindeki ihtiyati tedbir koşullarının mevcut olduğunu, Müvekkilinin karşı tarafa ait "..." markalı ürünlerinin müvekkiline ait "..." patentli ürününün birebir taklidi olduğunu ve bu ürünlerin satışının devam etmesinin müvekkilinin sınai mülkiyet haklarına geri dönülmez şekilde zarar vereceğini kanıtladığını, İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/313 D.İş sayılı dosyası ile yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporu ile patent hakkına ve marka hakkına tecavüz edildiğinin tespit edildiğini, Davalı-karşı davacıya bu konuda Beyoğlu ...

Noterliğinin 13/02/2024 tarihli, ...

Yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiği halde, bu taleplerinin cevapsız bırakıldığını,Karşı tarafın cevap dilekçesinde, ürettikleri ürünlerin müvekkilinin patentine konu olan ürünlerden farklı olduğu yönünde bir savunmada bulunmadıklarını, patentin hükümsüz olduğununu iddia ettiklerini, Müvekkilinin daha fazla hak kaybı yaşamaması için dava sonuçlanıncaya kadar davalı-karşı davacının "..." isimli ürünlerinin üretim ve satışının durdurulmasına ve bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına ve bu ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan vasıtalara,

bulunduklar her yerde el konulması ve bunların saklanması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekirken, ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmesinin haksız bir karar olduğunu belirterek, açıklanan ve Mahkemece re’sen nazara alınacak hususlar çerçevesinde, İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2024/116 E. numaralı dosyasında verilen, ihtiyati tedbir taleplerinin reddine ilişkin 26.09.2024 tarihli kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosyada mevcut TPMK kayıtları incelendiğinde; ... tescil numaralı "Bilhassa zeytin ve benzerlerini silkmek için silkeleme makinesi" buluş başlıklı patentin davacı-karşı davalı şirket adına tescilli olduğu ve korumasının devam ettiği tespit edilmiştir. Yine ... tescil numaralı "...+Şekil" markasının 07, 09, 08. sınıflarda davacı-karşı davalı şirket adına tescilli olduğu tespit edilmiştir.

İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/313 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; davacı-karşı davalı tarafından davalı-karşı davacı aleyhine aynı patente tecavüz iddiasıyla delil tespiti talep edildiği, yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda marka ve endüstriyel tasarım uzmanı ile makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan 14/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "…Keşif sırasında tespiti yapılan ürünlerin tespit konusu ... nolu patente ait istemlerde belirtilen hemen hemen bütün özellikleri taşıdığı, Keşif sırasında keşif mahallerinde.

Montajı bitmiş halde ZEYTİN HASAT MAKİNESİ, montajı devam eden zeytin hasat makinesi ve zeytin hasat makinesine ait montaja hazır teleskopik sap, kabza, plastik kapak kafa, çubuk kovanı gibi parçalar ile, bu parçaların montajlandığı tezgahlar ile taşlama makinesi ve el aletleri ve bağlantı parçalarının olduğu tespiti …" yapıldığı şeklinde görüş bildirilmiştir.

GEREKÇ E

Asıl dava patentten kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti ve önlenmesi, karşı dava patentin hükümsüzlüğü davasıdır. Mahkemece, asıl davada davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, bu ara karara karşı davacı-karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde.

İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/313 D.İş sayılı dosyasında rapor düzenleyen bilirkişi heyetinde patent uzmanı bir bilirkişinin yer almadığı, davalı-karşı davacıya ait ürünün davacı-karşı davalıya ait ürünün koruma kapsamında kalıp kalmadığına dair denetime uygun bir rapor düzenlenmediği gibi, bilirkişi heyetinin bu konuda kesin bir görüş yerine, "hemen hemen bütün özellikleri taşıdığı" şeklinde bir görüş bildirdikleri, davalı-karşı davacı tarafından patentin hükümsüzlüğü için karşı dava da açıldığı tes pit edilmekle,

bu nedenlerle HMK’nun 390/son maddesi uyarınca yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği kanaatine varılmış ve mahkemece bu aşamada ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacı-karşı davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M