İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/302 K.2026/489

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:

DAVA

Davacı ...

A.Ş. vekili dilekçesinde özetle; davacının uzun süredir kadayıf, güllaç, tatlı unlu mamuller sektöründe faaliyet gösteren, Türkiye’de pek çok zincir marketlere ve yurt dışına satış yapan bir şirket olduğunu, ürün sunum şekillerinden birisinin uzun süredir pek çok kişi tarafından kullanılan içi farklı gıdalarla doldurulabilir şekilde tasarlanmış muffin kek, kadayıf kalıpları üretilen ürünler olduğunu, davalının buna rağmen 17/10/2018 başvuru tarihli ve ... tescil numaralı “...” buluş başlığı ve “Buluş, üzerinde içine krema, meyve, kaymak, bisküvi vb. gıdaların konulabileceği boşluk içeren küre,

kare veya dikdörtgenler prizması şeklinde tel kadayıf yapıları elde etmeyi sağlayan özel kadayıf tepsisi ile ilgilidir” açıklamalı faydalı modelin tescili için başvuruda bulunduğunu, TPMK tarafından 21/10/2020 tarihinde faydalı modelin tescil edildiğini, TPMK tarafından başvuruların yenilik ve sanayiye uygulanabilirliklerinin araştırılmadığını, yalnızca şekli bir inceleme yapılarak tescil kararı verildiğini, bu ürünün uzun süredir dünyada ve Türkiye’de kullanılması nedeniyle yenilik özelliğinin bulunmadığını, davalının tescil ettirdiği faydalı modelin özel kadayıf tepsisi olmadığını,muffin kek, kadayıf,

krema vb. ürünlerin piyasada bulunan kalıplarından farklı olmadığını, aynı ürünün ... Kalıpları, ... Kalıpları, .... Kalıpları, ... Kalıpları, ...

Kalıpları gibi pek çok yerli-yabancı markaların ürettikleri ve sattıkları kalıplar ile benzer özellikler gösterdiğini, TPMK’na yapılan başvuru sonrası da ilgili başvuruya “yenilikçi” olmaması sebebiyle de faydalı model araştırma raporunda itiraz edildiğini, faydalı modellerin küçük buluş niteliğinde olduklarını, ancak tescil edilebilmeleri için yenilik özelliklerinin bulunması gerektiğini belirterek, davalı adına tescilli ... tescil numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve TPMK sicilinden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili davaya cevaplarında özetle,davacı tarafın huzurdaki davayı İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde ikame etmiş olduğunu, Mahkemenin davaya bakmakta yetkisiz olduğunu, zira müvekkili şirketin adresinin İstanbul olması sebebiyle İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunun açık olduğunu, bu sebeple yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesi gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise davacı yanın davası bakımından; davacı tarafın tamamen haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen 2021/414 Esas sayılı dosyada:

DAVA

Davacı ... Şti. Vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin,uzun yıllardır kadayıf, tatlı unlu mamüller sektöründe faaliyet gösteren ve tüm Türkye’de neredeyse tüm marketlerde, yurtdışında kendi markasını veya fason olarak satışı olan bir kadayıf unlu mamuller şirketi olduğunu. Davalı tarafça 17/10/2018 tarih ve ... başvuru numarası ile faydalı model başvurusunda bulunduğunu. 21/10/2020 tarihinde faydalı model başvurusu belgesini TPE den tescil ettirdiğini.

Davalı adına tescilli ... sayılı patent yenilik ve tekniğin bilinen durumunun aşılması şartlarını taşımaması, faydalı model belgesinin yenilik vasfının bulunmaması, endüstryel tasarımın da yenilik ve ayırt edicilik niteliğinden yoksun olması sebepleri ile faydalı model ve endüstryel tasarımın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili davaya cevaplarında özetle,davacı tarafın huzurdaki davayı İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde ikame etmiş olduğunu, Mahkemenin davaya bakmakta yetkisiz olduğunu, zira müvekkili şirketin adresinin İstanbul olması sebebiyle İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunun açık olduğunu, müvekkilinin sahip olduğu faydalı model bilgisinin hükümsüzlüğü talebi ile açılan İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/45 Esas sayılı dosyası ile açılan dava dosyası ile dava dilekçesinin aynı olduğunu, konu birliği bulunan iki davada delillerin birlikte incelenmesi gerektiğini,

davaların birinde verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte olduğunu, bu sebeple yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesi gerektiğini, yetkisizlik kararı verilmemesi halinde dosyaların birleştirilmesini, esasa ilişkin olarak ise davacı yanın davası bakımından; davacı tarafın tamamen haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı ile.

"Esas ve birleşen dosya yönünden açılan DAVALARIN KABULÜ İLE; davalı adına TPMK nezdinde tescilli bulunan ... tescil numaralı faydalı model belgesinin HÜKÜMSÜZLÜĞÜ İLE SİCİLDEN TERKİNİNE", karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili adına tescilli ... numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne dair yerel mahkeme kararının eksik incelemeye dayandığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun yalnızca görsel bir kıyaslama yaparak tasarım ve faydalı model arasındaki amaçsal farkı göz ardı ettiğini, oysa faydalı model tescilinde ürünün şeklinden ziyade teknik işlevinin ve üretimdeki yeniliğin korunması gerektiğini,

müvekkiline ait kadayıf tepsilerinin piyasadaki kek kalıplarından farklı olarak endüstriyel fırınlardaki yüksek ısıya ve pres gücüne dayanıklı, insan sağlığına zarar vermeyen teknik özellikler barındırdığını, bilirkişilerin bağımsız istemleri değerlendirmeden kanaate vardığını ve bu teknik üstünlüklerin ancak mahalde yapılacak detaylı bir inceleme ile anlaşılabileceğini belirterek, usul ve yasaya aykırı olan kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı ...

Şirketi vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; somut olayda bilirkişi heyeti endüstriyel tasarım uzmanı, bilgisayar mühendisi ve Avrupa patent vekilinden oluştuğunu, davalı tarafın da bilirkişi heyetinin uzmanlığı hakkında bir itirazda bulunmaması,

bilirkişi raporunun dava konusunu alanının ehli kişiler tarafından doğru ve ayrıntılı değerlendirmeler yapılarak hazırlandığını davalı istinaf başvurusu dilekçesinde bilirkişi heyeti tarafından faydalı modele ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmadığı yönünde mesnetsiz iddialarda bulunduğu ancak ek rapor talep etmemesinin davalının kötüniyetli şekilde istinaf başvurusunda bulunduğunu gösterdiğini ileri sürerek istinaf başvurusunun reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava ve birleşen dava faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

Dava ve birleşen davada; davalının 17/10/2018 başvuru tarihli ve ... tescil numaralı “...” başlıklı faydalı model belgesinin yeni olmadığı belirtilerek hükümsüzlüğü talep edilmiştir.Bilirkişi heyet raporunda: TR ... nolu faydalı modelin 1 nolu isteminin, dava dilekçesinde yer alan dokümanlar/internet siteleri ve Youtube videosundaki ürünler karşısında yenilik kriterini taşımadığı bildirilmiştir.Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, davalı vekili tarafından karara karşı istinafa başvurulduğu görülmüştür.SMK 142. maddesi uyarınca, faydalı model başvurusunun kabulü onun mutlak manada yeni olması koşuluna bağlı tutulmuştur.

Diğer bir anlatımla, başvuruya konu olan buluşun başkaları tarafından başvuru tarihinden önce, ülkede veya dünyada kamuya açıklanmamış veya kullanılmamış olması gerekir. Yerleşik Yargıtay kararlarına göre, faydalı model ile korunan, küçük ve faydalı buluş niteliğindeki teknik ilerleme sağlayan yeniliklerdir.

Yenilik incelemesi yapılırken, patentlere özgü buluş basamağının aşılması aranmaz ise de belirtilen şekilde tekniği daha ileri taşıyan, yenilik unsurunun varlığı gerekmektedir.Dava konusu, davalı ... adına tescilli ... tescil numaralı faydalı model belgesinin “...” olduğu görülmektedir.Patent ve faydalı model belgesine konu hususlar hakimlik mesleğinin gerektirdiği bilgiyle çözümlenmesi mümkün olmayan teknik hususlardandır.

Bu nedenle dosyada mevcut bilirkişi heyet raporunun endüstriyel tasarım uzmanı, bilgisayar mühendisi ve patent vekilinden oluşan uzman heyetçe düzenlendiği, raporun denetime elverişli, ve gerekçeli olduğu, hükme esas alınması gerektiği anlaşılmıştır.Faydalı model belgesinin koruması istemler ile belirlenir, bilirkişi raporunda davalının faydalı modelinin 1 numaralı bağımsız isteminde yer alan unsurların herhangi bir yenilik içermediği tespit edilmiş olup, benzer ve eşdeğer ürünlerin başvuru tarihinden önce raporda belirtilen youtube sayfalarında bulunduğu dolayısıyla başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş olduğu,

davalının faydalı modelinin koruma şartı olan 17.10.2018 başvuru tarihinde yenilik kriterini taşımadığı, hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, mahkemece bu yönde yasal ve yeterli gerekçeyle davanın ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş olmasının dosya kapsamı ve hukuka uygun olduğu, istinaf talebinin reddi gerektiği anlaşılmıştır.Davalı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.