İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2024/367 K.2026/699

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Dava konusu çekin müvekkil şirketin hiçbir ilgisinin bulunmadığı İstanbul Anadolu 14. İcra müdürlüğünün dosyasında yazılan talimat ile Büyükçekmece 3. İcra müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyasından yapılan istihkaklı haciz nedeniyle icra ve fabrikanın makinelerinin muhafaza altına alınacağı, icra tehditi altında alındığını, alacaklıya herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek İstanbul Anadolu 5. İcra müdürlüğünün ... sayılı dosyasında icra takibine konu çek yönünden borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının iddialarının yerinde olmadığını, İstanbul Anadolu 14. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosya borcuna mahsuben söz konusu çekin verildiğini, protokol tarihinin 26/02/2019, icra takibinin 03/04/2019 tarihi olduğunu, icra takibinin davacı tarafından itiraz edilmeksizin kesinleştiğini, davacının işbu davada ileri sürdüğü iddialarını yaklaşık 2 yıla yakın süre geçmesine rağmen bu tarihe kadar dile getirmediği, haksız açılan davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararıyla.

Menfî tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat takibe konu çek, kambiyo senedi vasfında olup illetten mücerret olduğu, bu durumda çek nedeni ile borçlu olunmadığına dair ispat yükümlülüğünün davacıya ait bulunduğu, senede karşı senetle ispat kuralı gereğince, davacı borçlunun, takip ve dava konusu edilen çekten dolayı borçlu olmadığını yazılı delille kanıtlaması gerekmekte olup, buna ilişkin bir delilin dosya içerisinde yer almadığı,

her ne kadar davacı vekilince dava konusu çekin icra tehdidi altında muhafazayı durdurma amacıyla verildiği iddia edilmiş ise de taraflar arasında dava dışı icra dosyası borçlusu ...’ın borcuna kefil olma mahiyetinde davacının 26.02.2019 tarihli protokol düzenlendiği ve bu doğrultuda dava konusu çekin davalıya davacı tarafından rızaen verildiği kaldı ki icra dosyasında herhangi bir muhafaza tedbiri uygulanmayıp yediemin olarak eşyaların tarafa bırakıldığı bununla birlikte İstanbul Anadolu 6. İcra Hukuk Mahkemesi 2019/30 Esas 2019/101 Karar sayılı dosyada istihkak iddiasının yerinde görülmeyerek takibin devamında karar verildiği de dikkate

alındığında ispatlanamayan,

1-Davanın REDDİNE, 2-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin verdiği davanın reddi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu çekin müvekkil şirketin hiçbir ilgisinin bulunmadığı başka bir kişinin borcu yüzünden fabrikadaki makinelerin sökülüp götürüleceği ve üretimin duracağı yönündeki ağır icra tehdidi altında zorla alındığını, mahkemenin reddine gerekçe gösterdiği icra hukuk mahkemesi kararının sadece takibin devamına ilişkin geçici bir karar olup müvekkilin haklılığını ortadan kaldırmayacağını, asıl istihkak davası açmak için kendilerine süre bile verilmediğini,

davalı tarafın dahi çekin icra baskısı altında verildiğini dilekçesinde itiraf ettiğini, borçlu ... isimli şahsın şirketle hiçbir ortağı veya bağı bulunmadığını, müvekkilinin sadece işlerin aksamaması ve siparişlerin yetişmesi korkusuyla bu çeki vermek zorunda kaldığını, Yargıtay kararlarına göre de bu tarz haciz baskısı altında verilen taahhütlerin ve çeklerin geçersiz sayılması gerektiğini belirterek, yerel mahkemenin hatalı kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;

davacı tarafın iddialarının tamamen asılsız olduğunu, söz konusu çekle ilgili İstanbul Anadolu 5. İcra Müdürlüğünde başlatılan takibe davacının zamanında hiçbir itirazda bulunmayarak borcu kesinleştirdiğini, davacının iş yerinde yapılan haciz sırasında borcu kabul ederek 26/02/2019 tarihinde kendi rızasıyla protokol imzaladığını ve çeki de bu borca mahsuben verdiğini, mahkemenin zaten davacının istihkak iddiasını şüpheli bularak takibin devamına karar verdiğini, aradan iki yıl geçtikten sonra icra tehdidi gibi bahaneler ileri sürmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

davacının aslında karşılıksız çek suçundan aldığı cezadan kurtulmak için bu davayı açtığını ve hacizli malları kaçırarak iş yerini terk ettiği için hakkında yedieminliği suistimalden ceza davası açıldığını, davacının basiretli bir iş adamı gibi davranması gerektiğini ve sırf yargılamayı uzatmak için kötü niyetli olarak istinafa başvurduğunu belirterek, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davanın konusu, İİK 72 maddeye göre, İstanbul Anadolu 5. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında takibe konu çek yönünden borçlu olunmadığının tespitine ilişkin açılan menfi tespit davasıdır.İstanbul Anadolu 5.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra dosyasında alacaklı tarafından borçlu aleyhine, 29/03/2019 keşide tarihli,

424.000 bedelli çeke istinaden kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatılmıştır.Davacı icra takibine konu çekin İstanbul Anadolu 14. İcra müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasından yazılan talimata istinaden B.çekmece 3. İcra müdürlüğünün ... sayılı dosyasında yapılan haciz esnasında fabrika makinelerinin muhafaza altına alınacağı sebebi ile icra baskısı altında verildiğini,

istihkak iddiasında bulunduklarını İstanbul Anadolu 6. İcra mahkemesinin ... sayılı kararı ile takibin devamına ilişkin kararın usule ilişkin bir karar olduğunu esasa ilişkin bir karar olmadığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkemece," taraflar arasında dava dışı icra dosyası borçlusu ...’ın borcuna kefil olma mahiyetinde davacının 26.02.2019 tarihli protokol düzenlendiği ve bu doğrultuda dava konusu çekin davalıya davacı tarafından rızaen verildiği kaldı ki icra dosyasında herhangi bir muhafaza tedbiri uygulanmayıp yediemin olarak eşyaların tarafa bırakıldığı bununla birlikte İstanbul Anadolu 6. İcra

Hukuk Mahkemesi 2019/30 Esas 2019/101 Karar sayılı dosyada istihkak iddiasının yerinde görülmeyerek takibin devamında karar verildiği de dikkate alındığında ispatlanamayan" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.İstanbul Anadolu 6. İcra Hukuk Mahkemesi 2019/30 Esas 2019/101 Karar sayılı dosyada istihkak iddiasının yerinde görülmeyerek takibin devamına karar verilmiştir.Davacı vekili 12/10/2023 tarihli beyan dilekçesinde.

İstanbul Anadolu 14.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasından ve İstanbul Anadolu 6.İcra Hukuk Mahkemesi tarafından müvekkili şirkete takibin devamına ilişkin kararın tebliğ edilmediğini, bu nedenle yasal olarak istihkak davası açmak için süre başlamadığını, davalı tarafın takibin devamına ilişkin kararı aldıktan sonra muhafaza işlemleri için müvekkili şirkete haciz için ikinci kez geldiğinde müvekkili şirketin haciz ve muhafaza işlemleri tehditi altında muhafazayı durdurmak için borcu olmamasına rağmen dava konusu çeki alacaklı tarafa verdiğini, sonrasında acziyete düşen şirketin hukuken olmasada fiilen iflas ettiğini,

ancak çekte hapis cezası söz konusu olduğundan ve icra ceza mahkemesinde davanın hala derdest olduğundan işbu davanın müvekkili şirket yetkilisi için önem arz ettiğini ileri sürmektedir.Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafından icra takibine konu çekin, bir başka icra dosyasından hiç ilgisi olmadığı halde kendi adresinde haciz yapılması ve eşyaların muhafaza altına alınacağının söylenmesi üzerine haciz tehdidi altında verildiğini ileri sürerek menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesini talep ve dava ettiği, ispat yükünün davacı üzerinde olduğu,

26/02/2019 tarihli taraflar arasında düzenlenen protokolde, dava konusu çekin borca istinaden alındığının belirtildiği, İstanbul Anadolu 6. İcra Hukuk Mahkemesi'nin29/01/2019 gün, 2019/30 Esas 2019/101 Karar sayılı dosyasında istihkak iddiasının yerinde görülmeyerek,

üçüncü kişinin istihkak davası açmakta muhtar olmak üzere, takibin devamına dair verilen kararın İİK 97/5 maddeye göre kesin nitelikte olduğu kararın tefhim veya tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesinde istihkak davası açılması gerektiği, mahkemeye yazılan müzekkereye verilen cevapta takibin taliki veya devamına ilişkin kararın taraflara tebliğe çıkartılmadığının belirtildiği, henüz istihkak davası açmak için süre başlamamış ise de, takibin devamına ilişkin kararın 29/01/2019 tarihinde verildiği,

davacı tarafından kararı tebliğ alarak istihkak davası açması gerekir iken aradan geçen uzun süreye rağmen bu hususun yerine getirilmediği ve taraflar arasında düzenlenen 26.02.2019 protokole göre de icra dosya borcuna istinaden dava konusu çekin verildiği, haciz baskısı altında verildiğinin davacı tarafından ispat edilemediği davanın sübut bulmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair verilen karar dosya kapsamına göre yerindedir.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.