İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2025/1427 K.2025/1609

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP DİLEKÇESİ

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle; Türkiye ... Bankası TAO Yeni Sanayi/Kayseri şubesine ait 33968 seri no'lu 475.750-TL bedelli, 07/05/2025 keşide tarihli çekin ödenmediğini, vadesi gelen ve herhangi bir rehinle de teminat altına alınmamış olan alacak açısından ihtiyati haciz şartlarının gerçekleştiğini, borçlu hakkında İstanbul 21. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyasıyla icra takibine başvurulmuş olduğunu, icra takibinin bu aşamada kesinleşmediğini, alacağını koruma altına almak amacıyla ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

İlk derece mahkemesi 2025/1173 D.İş esas, 2025/1213 karar sayılı kararı ile. "İhtiyati haciz talebinin kabulü ile, 463.100,00-TL için alacağın yetecek miktarda borçlunun kendisinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarda İHTİYATEN HACZİNE" karar vermiştir. İhtiyati haciz kararına itiraz eden..., ... LASTİK OTOMOTİV SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ, ...

OTOMOTİV LASTİK VE YEDEK PARÇA TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ vekili dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz talep eden tarafça sunulan çek incelendiğinde; muhatap bankanın şubesinin Kayseri olduğu gibi, çekin keşide yerinin de Kayseri olduğu,

yine ayrıca müvekkillerinin yerleşim yeri ile ticaret sicil adresleri incelendiğinde Kayseri'de ikamet ettiklerini ancak talep eden tarafça, yetki kuralı dikkate alınmadan İstanbul Adliyesinden ihtiyati haciz kararı alındığını, mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının İİK m. 265/1 gereğince kaldırılması gerektiğini, öncelikle mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının, mahkememizin yetkisizliği nedeniyle kaldırılmasını ve dosyanın yetkili mahkeme olan T.C.

Kayseri Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, aksi kanaat hasıl olursa, ihtiyati haciz kararının mahkememizce yapılacak itiraz incelemesi neticesinde kaldırılmasını, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.İhtiyati haciz kararına itiraz eden ... vekili dilekçesinde özetle;

yetkili mahkemenin Kayseri Mahkemeleri olduğunu, takip dayanağı çeklerin düzenleme yerinin, muhatap bankanın bulunduğu yer ve borçlu olarak yer alan şirketlerin adreslerinin hepsi Kayseri olduğuna göre, ihtiyati haciz kararı için yetkili yerin Kayseri Mahkemeleri olduğunu, yetkili icra dairesinin de Kayseri İcra daireleri olduğunu, ihtiyati haciz şartları yerine gelmeksizin ve yetki kurallarına aykırı olarak verilen ihtiyati haciz kararının ivedi olarak kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi 01/08/2025 tarihli, 2025/1173 D.İş esas, 2025/1213 değişik iş karar sayılı ek kararı ile; "İtiraz eden borçlular ... ve ... Otomotiv Lastik ve Yedek Parça Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın KABULÜ ile; mahkememizin 02/06/2025 tarihli 2025/1173 D.İş esas, 2025/1213 D.iş karar sayılı ihtiyati haciz kararının mahkememizin yetkisizliği nedeniyle itiraz eden borçlular ... ve ... Otomotiv Lastik ve Yedek Parça Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi yönünden KALDIRILMASINA, 2-İtiraz eden borçlu ... Lastik Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve... yönünden ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın REDDİNE " karar vermiştir.

İSTİNAF

İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; yetki itirazı usulüne uygun olmadığından dikkate alınmaması gerekirken, ihtiyati haciz kararının yetki itirazına dayalı olarak kaldırılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, HMK hükümlerinin takip hukukuna uygun düştüğü müddetçe takip hukukunda da uygulanacağını, HMK m.19/2'ye göre yetki itirazında bulunan tarafın seçtiği yetkili mahkemeyi açıkça dilekçede bildirmediği takdirde yetki itirazının dikkate alınmayacağını, itiraz edenin dilekçesinde yetkili Asliye Ticaret Mahkemesinin belirtilmediğini,

dolayısıyla yetki itirazının dikkate alınmaması gerektiğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP

İhtiyati hacze itiraz eden ...

OTOMOTİV LASTİK VE YEDEK PARÇA TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz talep eden tarafça ileri sürülen istinaf sebeplerinin yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, ihtiyati haciz kararının geçici koruma tedbiri niteliğinde olup bu tür kararlara itiraz ederken yetkili mahkemenin belirtilmesi zorunlu olmadığı gibi, yetkili mahkemenin belirtilmesi halinde de ihtiyati haciz kararını veren mahkemece sadece ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesiyle yetinilmesi gerektiğini, mahkemece de isabetli olarak sadece bu şekilde karar verildiğini,

yetkisiz mahkemeden ihtiyati haciz talebinde bulunan sözde alacaklının, eğer ihtiyati haciz kararı almak istiyorsa yeniden yetkili mahkemeden ihtiyati haciz talebinde bulunması gerektiğini, tüm bu nedenlerle ihtiyati haciz talep edenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Talep; icra takibine konu çeke dayalı olarak ihtiyati haciz istemine ilişkindir.İhtiyati haciz kurumunun şartlarını düzenleyen İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Maddenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir.

Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir. Ancak İİK'nın 258. maddesi gereğince alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur. İhtiyati hacze itiraz ise İİK'nın 265. maddesinde.

"Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." şeklinde düzenlenmiştir. İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılarak itiraz edilmesine cevaz verilmesi mümkün değildir.

İlk derece mahkemesi tarafından çek bedelinden kaynaklı alacağın %20'si oranında teminat alınmak suretiyle ihtiyati haciz kararının verildiği, ihtiyati haciz talep eden vekilinin, itiraz edenlerin usulüne uygun şekilde yetki itirazının bulunmadığını ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurduğu görülmüştür. Dosyanın tetkikinde. Türkiye ...

Bankası T.A.O Yeni Sanayi/KAYSERİ şubesine ait, 33968 seri numaralı, 07/05/2025 keşide tarihli, 475.750-TL bedelli çeke dayalı olarak ihtiyati haciz kararının verildiği görülmekle İİK'nın 258. maddesi gereğince ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilmesi mümkün olup kambiyo senetlerine bağlı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (6102 sayılı TTK'nın 755, 796. maddeleri gereğince) götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK’nın 89/1 maddesi bu alacaklar hakkında uygulanamayacaktır.

Ayrıca ihtiyati hacze konu çekin bankaya ibraz edilmesi sonrasında çekin arkasına karşılıksız kaşesinin vurulmuş olmasının çeki aranacak borç olmaktan çıkararak götürülecek borç haline getirmeyeceği, böyle bir durumda TBK'nın 89/1. maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin ihtiyati haciz kararı verilmesi hususunda yetkili hale gelmeyeceği de nazara alınmalıdır.

(Emsal ilam: Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2018/2421 esas, 2018/4395 karar sayılı ilamı) Bununla birlikte HMK'nın 19. maddesinin 2. fıkrası gereğince yetki itirazında bulunan tarafın yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirmesinin gerektiği, aksi takdirde yetki itirazının dikkate alınmayacağı açıkça düzenlenmiş olup ihtiyati haciz talepleri yönünden de İİK'nın 50. maddesinin HMK'ya yaptığı atıf kapsamında tatbik edilmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; ihtiyati haciz kararına konu çek yönünden muhatap bankanın bulunduğu yerin Yeni Sanayi/Kayseri, çekin keşide yerinin ve itiraz eden borçluların yerleşim yerinin Kayseri olduğu, böylece yetkili mahkemelerin Kayseri Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, her ne kadar ihtiyati haciz talep eden vekilince itiraz dilekçesinde yetkili mahkeme belirtilmediğinden yetki itirazının usulsüz olduğu iddiası ile istinaf kanun yoluna başvurulmuş ise de somut olayda birden fazla yetkili mahkemenin bulunmadığı,

itiraz edenler vekilinin itiraz dilekçesi içeriğinde yetki itirazını beyan ettiği ve ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkili olmadığını açıkladığı, talep konusu çek yönünden muhatap banka ve borçlu yerleşim yerinin Kayseri olduğunu açıkça belirttiği, bu kapsamda yetkili mahkemenin belirtilmesine yönelik kanuni gerekliliğin yerine getirilmiş olduğu anlaşılmıştır. Saptanan hukuksal durum kapsamında.

HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, yapılan inceleme neticesinde ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.