İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2025/1525 K.2026/29

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; davalının aleyhine başlatmış olduğu İstanbul 36. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas numaralı dosyasında senetli borcunun bulunduğu gerekçesi ile ilamsız takip başlatıldığını, süresinde İstanbul 13. İcra Hukuk Mahkemesine itirazda bulunduğunu, davalı ile uzun süreden beri ticari ilişkisi bulunduğunu, senet bedellerini davacıya peyder pey ödediğini, ödemiş olduğu bedellerin davalı tarafından mahsup edilmeyerek senedin tamamı ile takip işlemi başlatıldığını, dava ve takip konusundan dolayı borçlu olmadığının tespiti ile teminatsız olarak ihtiyati tedbirli olarak takibin durdurulmasını akabinde iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava dilekçesinin davalıya usulüne uygun tebliğ edildiği,

davalının cevap dilekçesi sunmamıştır.İlk Derece Mahkemesi kararıyla.

"Mahkemenin 20/05/2025 tarih 1 numaralı celsesi 1 numaralı ara kararı gereği, uyuşmazlığın çözümü ve tarafların birbirlerine olan borç ve alacaklarının tespiti amacıyla tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına dair ara karar kurulduğu ve duruşma zaptı gereği duruşma zaptının davacı asile ve davalı tarafa tebliğine dair ara karar kurulduğu ancak dosyada yeterli gider avansı bulunmadığından duruşma zaptının suç üstü ödeneğinden davacı vekiline tebliğ edildiği ve yine mahkemenin 04/07/2025 tarihli ara kararı gereği davacı ...'e 2.000,00 TL gider avansını mahkeme veznesine depo etmesi için 2 haftalık kesin süre

verildiği, ara kararın suç üstü ödeneğinden karşılanarak davacı asile tebliğ edildiği ve davacının kesin süre içerisinde gider avansını mahkeme dosyasına depo etmemiş olduğu, dosya kapsamında görevsizlik kararı sonrasında mahkeme gelen dosya bakımından taraf teşkili sağlanamamış olması, taraflara tebligat yapacak dahi gider avansının dosya kapsamında bulunmaması nedeniyle HMK 114/1-g uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Davacı istinaf dilekçesinde özetle. İstanbul 36. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe karşı yaptığı itirazın reddedilmesi üzerine açtığı menfi tespit davasının, 2.020.097 TL tutarındaki gider avansını maddi imkansızlıklar nedeniyle süresinde yatıramadığı gerekçesiyle usulden reddedildiğini belirttiği, davalı ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında senet bedelinin bir kısmını peyderpey ödemesine ve buna dair belgelerin dosyada mevcut olmasına rağmen davalının ödenen miktarı mahsup etmeden takibe devam ederek haksız kazanç sağlama gayretiyle kendisini ekonomik mağduriyete uğrattığını ileri sürdüğü,

kararın bozulması halinde tüm harç ve giderleri yatırmaya hazır olduğunu vurgulayarak yerel mahkeme hükmünün istinaf incelemesi neticesinde bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını talep ettiği görülmektedir.

Davalı istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK'nın 72. maddeye göre açılan menfi tespit davasıdır.

Mahkemece, 04/07/2025 tarihli ara kararı ile, Dosyada tebligat yapmaya yeterli gider avansının bulunmadığı gerekçesiyle, tebligat işlemlerinde kullanılmak üzere, davacı ...'e 2.000,00 TL gider avansını mahkeme veznesine depo etmesi için 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süreye uyulmaması hâlinde davanın usulden reddedileceğinin ihtarına(işbu ara kararın tebliği ile ihtaratın yapılmış sayılmasına) İş bu ara kararın taraflara tebliğine, masrafın suç üstü ödeneğinden karşılanmasına karar verilmiş, gider avansı yatırılmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-g. maddesi; "(1) Dava şartları şunlardır:g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması." şeklindedir.Somut uyuşmazlıkta, dosyanın incelenmesinde: davacı tarafça Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılırken 2.000,00 TL gider avansının yatırıldığı, mahkemece görevsizlik kararı ile dosyanın görevli Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 20/05/2025 tarihli ilk duruşmada, davacı asilin mazeret dilekçesi verdiği, mahkemece mazeretin kabulüne karar verildiği,

henüz ön inceleme duruşması yapılmadığı buna rağmen mahkemece bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, daha sonra mahkemenin celse arasında dosyayı ele alarak ara karar oluşturduğu, 21/05/2025 tarihli ara kararla davacıya 2.000 TL gider avansı yatırması için iki haftalık kesin süre verildiği, mahkemenin tekrar 04/07/2025 tarihli ara kararla 2.000 TL gider avansının yatırılması için iki haftalık kesin süre verildiği, bilirkişi incelemesi yapılmasına, bilirkişiye 7.500 TL ücret taktirine, son kez iki haftalık kesin süre verilmesine karar verildiği,

mahkemece duruşmanın 14/10/2025 tarihine atılı olmasına ve davacı asile duruşma günü bildirilmesine rağmen, duruşmanın öne alınarak tarafların yokluğunda 08/09/2025 tarihinde duruşma açılarak kesin süre içerisinde gider avansı yatırılmadığından davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.Yukarıda açıklanan usuli işlemler ile HMK'nın usule ilişkin hükümleri göz önüne alındığında, davacı tarafça yatırılması gereken gider avansının dava şartlarından olup mahkemece verilen kesin süre içerisinde yatırılmaması halinde HMK 114/1-g ve HMK 115.

Madde gereğince dava şartı noksanlığından davanın reddine karar verilmesi mümkün ise de, mahkemenin duruşmada vermiş olduğu ara kararlar ile celse arasında vermiş olduğu ara kararlar göz önüne alındığında, gider avansı ve delil avansına ilişkin ara kararların oluşturulduğu,

avans yatırmamanın sonuçlarının usulünce hatırlatılmadığı gibi, mahkemece belirlenmiş ve tarafa bildirilmiş duruşma gününün öne çekilerek tarafların yokluğunda duruşma yapılarak karar verilmesi ,ayrıca usule uygun olarak oluşturulmayan, taraf nezdinde çelişki yaratan ara karar neticesinde davanın dava şartı yokluğundan reddi kararının da usul ve yasaya uygun olmadığı kanaatiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.Tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-4-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına,

dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.