İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2025/1532 K.2025/1830

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP DİLEKÇESİ

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle; ...Bankası A.Ş. Milas şubesine ait, 9020617 çek seri numaralı, 11/09/2025 keşide tarihli, 465.000,00 TL bedelli çek için 452.350,00TL alacağı üzerinden borçluların mal kaçırma endişesi duyduklarını belirterek alacakları için borçluların alacakları için borçluların menkul, gayrimenkul mallarıyla, üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

İlk derece mahkemesi 2025/1198 D.İş esas, 2025/1191 karar sayılı, 16/09/2025 tarihli kararı ile; "İİK'nın 257. ve sonraki ilgili maddelerinde öngörülen koşulların gerçekleştiği ve bu istemin yerinde bulunduğu belirlendiğinden, 2) İstem sahibinin iddia ettiği 452.350,00 TL alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere yukarıda adı/adları yazılı borçlunun/borçluların,a) Taşınır mallarının,b) Taşınmaz mallarının,c) Üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının, İHTİYATEN HACZİNE,

3) İstemde bulunandan nakit yada kesin ve süresiz banka teminat mektubu şeklinde olmak üzere %15teminat alınmasına" karar vermiştir.

İtiraz eden ... ... vekili dilekçesinde özetle;16/09/2025 tarihli ihtiyati haciz kararına karşı itiraz ettiklerini, borçluya ödeme için süre tanımadığını, doğrudan haciz işlemlerine geçildiğini, haciz kararının işleme konulmuş olan 452.350,00 TL karşılığında müvekkili ve diğer davalıların taşınmaz ve taşınır mallarına, banka hesaplarına orantılılık ilkesine aykırı şekilde haczin uygulandığını, çekten kaynaklanan borcun alacaklısının birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinin veya çekin keşide yada ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabileceğini,

somut talepte davalıların tamamının yerleşim yeri ve keşide yerinin Muğla İli Milas İlçesi olduğunu, koşulları oluşmadan ve yetkisiz mahkemede verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, orantılık ilkesine uygun uygulanmasını ve itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi 2025/1198 D.İş esas, 2025/1191 karar sayılı, 03/10/2025 tarihli kararı ile; "İtiraz eden ... ... vekilinin yetki itirazının kabulü ile mahkememizin16/09/2025 tarih ve 2025/1198D.İş esas, 2025/1191 karar sayılı ihtiyati haciz kararının bu borçlu yönünden kaldırılmasına" karar vermiştir.

İSTİNAF

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın somut deliller, yasal karineler ve yerleşik içtihatlarla bağdaşmadığını, dosyaya konu borcun karşılıksız kalan çeke dayalı gerçek ve kesin bir alacaktan doğduğunu, karşılıksız kalan çeke dayalı borcun artık aranacak borç değil götürülecek borç niteliğinde olduğunu, bu sebeple alacaklının yerleşim yerinin de yetkili olduğunu, Faktoring sözleşmesindeki yetki maddesinin, temlikten doğan alacaklar açısından geçerli olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Karşı taraf istinafa cevap vermemiştir.

GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Talep; çeke dayalı olarak ihtiyati haciz istemine ilişkindir.İhtiyati hacze itiraz İİK'nın 265. maddesinde. "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edebilir.

Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." şeklinde düzenlenmiştir. İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılarak itiraz edilmesine cevaz verilmesi mümkün değildir.

İlk derece mahkemesi tarafından 452.350-TL çek bedelinden kaynaklı alacağın %15'i oranında teminat alınmak suretiyle ihtiyati haciz kararının verildiği, itiraz eden ... ... vekilinin mahkemenin yetkili olmaması nedeni ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep ettiği, ilk derece mahkemesinin yetki itirazının kabulüne karar verdiği, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür.

Dosyanın tetkikinde; ...Bankası A.Ş.

Milas şubesine ait, 9020617 çek seri numaralı, 11/09/2025 keşide tarihli, keşide yeri Milas olan 465.000-TL bedelli çeke dayalı olarak ihtiyati haciz kararının verildiği görülmekle İİK'nın 258. maddesi gereğince ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilmesi mümkün olup kambiyo senetlerine bağlı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (6102 sayılı TTK'nın 755, 796. maddeleri gereğince) götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK’nın 89/1 maddesi bu alacaklar hakkında uygulanamayacaktır.

Ayrıca ihtiyati hacze konu çekin bankaya ibraz edilmesi sonrasında çekin arkasına karşılıksız kaşesinin vurulmuş olmasının çeki aranacak borç olmaktan çıkararak götürülecek borç haline getirmeyeceği, böyle bir durumda TBK'nın 89/1. maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin ihtiyati haciz kararı verilmesi hususunda yetkili hale gelmeyeceği de nazara alınmalıdır.

(Emsal ilam: Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2018/2421 esas, 2018/4395 karar sayılı ilamı) Türk Ticaret Kanunu'nun 781/2. maddesine göre, çekte açıklık yoksa muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılmakta olup böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın merkezinin bulunduğu yerde ödenir ve düzenlenme yeri gösterilmemiş olan çek, düzenleyenin adı yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır.

Bu açıklamalara göre, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

Yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; ihtiyati hacze konu çekin keşide/ödeme yeri ile itiraz eden borçlunun yerleşim yerinin Milas/Muğla olduğu, itiraz eden yönünden taraf olmadığı faktoring sözleşmesindeki yetki şartının uygulanamayacağı, dolayısıyla ilk derece mahkemesinin yetkisine yönelik itirazın yerinde olduğu anlaşılmıştır. Böylece itiraz eden yönünden yetki itirazının kabul edilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Saptanan hukuksal durum kapsamında. HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, yapılan inceleme neticesinde ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.