İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2025/527 K.2025/766

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin hissedarı olduğu şirket ile davalı banka arasında finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede 12 istasyon rollform makinasının tesliminin kararlaştırıldığını, proforma faturada ve sözleşmede bu durumun açıkça belirtildiğini, kararlaştırılan bedelin ödenmesinin temini amacıyla Beşiktaş ...

Noterliğinin ... yevmiye numaralı araç rehin sözleşmesi imzalandığını, ayrıca yine davalı tarafça finansal kiralama sözleşmesine ilişkin olarak üçer ay aralıklı vade tarihi olacak şekilde on adet senet imzalatıldığını, ancak makinenin teslim edilmediğini bu hususun kiralayan sıfatına haiz olan davalının sorumluluğunda olduğunu davalı tarafça kiralanan malın teslim edilmediği gibi finansal kiralama sözleşmesindeki alacağın teminine ilişkin senetlerin de İstanbul ...

İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu müvekkilinin yoğun baskı altında olduğundan borcu ödemek zorunda kaldığını beyanla ödenen bedelin iadesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesini özetle; müvekkili şirketin dava konusu sözleşmeyi imzaladığı müvekkili şirket tarafından finansal kiralama sözleşmesine konu malı satıcısına ödeme yapıldığı ve bu ödemelerin finansal kiracıdan tahsili için hukuki işlemler başlatıldığını,

finansal kiracı şirket yetkilisi tarafından ödeme yapıldığı ancak sonrasında ödemelerin iadesi için huzurdaki haksız davanın açıldığını finansal kiralama sözleşmesinine ek taahhütname de açıkça kabul edildiği üzere malın hiç teslim edilmemesi durumunda dahi bu durumun finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının tahsile engel olmayacağını davacı tarafın talebinin hukuki dayanaktan yoksun olmakla birlikte hali hazırda müvekkili şirkete borçlu durumunda olduğunu bu sebeplerle davacı tarafın tamamen kötü niyetli olarak açtığı davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nin 05/10/2022 tarihli 2022/218 E. 2022/585 K. sayılı kararı ile. Mahkemece. "1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, " karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilin hissedarı olduğu ... Mobilya ve ... Limited Şirketi ile davalı ... A.Ş arasında ... sayılı finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin dışında bedelin ödenmesinin temini amacıyla Beşiktaş ...

Noterliği'nin 05.01.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı 80.901,00-TL bedel ile araç rehin sözleşmesi de imzalandığını, davalı tarafça ... numaralı finansal kiralama sözleşmesine ilişkin olarak üçer ay aralıklı vade tarihi olacak şekilde 9.120,00-TL bedelli 10 adet senet imzalandığını, finansal kiralama sözleşmesi kapsamında kiralanan makinenin 50 gün içinde teslimi öngörülmüşse de, makine bugüne kadar teslim edilmediğini, davalı tarafça tamamen kötü niyetli olarak hareket edilmiş olup, kiralanan mal teslim edilmediği gibi finansal kiralama sözleşmesindeki alacağın teminine ilişkin imzalanan senetler de İstanbul ...

İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu, müvekkilin yoğun haciz baskısı altında ödediği işbu bedel haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Finansal kiralama sözleşmesi kapsamındaki makine teslim edilmediğini, verilen kararın kaldırılarak davanın kabulün verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini, talep etmiştir. Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı ... finansal kiracı ... Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.'ndeki tüm hisselerini 19.06.2019 tarihinde ...'e devrettiğini, finansal kiralanan malın teslimi konusunda müvekkili şirkete sorumluluk yüklenemeyeceği, finansal kiralama sözleşmesine ek taahhütnamede açıkça kabul edildiği üzere malın hiç teslim edilmemesi durumunda dahi bu durumun finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan alacakların tahsiline engel olmayacağını, davacının talebi hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirkete borçlu durumda olduğunu beyan ederek,

davalı tarafın, yasa ve usule uygun ilk derece mahkemesi kararına karşı yaptığı haksız ve yasal dayanaktan istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede. Dava İİK 72. Maddesine dayalı istirdat istemine ilişkindir. Davacı vekili.

Müvekkilinin hissedarı olduğu şirket ile davalı banka arasında finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede 12 istasyon rollform makinası tesliminin kararlaştırıldığını, bu hususun proforma fatura ve sözleşmede açıkça belirtildiğini, ayrıca bedelin temini için araç rehin sözleşmesi (Beşiktaş ... Noterliği, ... yevmiye numarası) ve on adet senedin imzalandığını; ancak makinenin hiç teslim edilmediğini, buna rağmen senetlerin İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında icra takibine konu edildiğini, müvekkilinin baskı altında kalarak borcu ödemek zorunda kaldığını belirterek, istirdat talebinde bulunmuştur. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında, takip alacaklısı ... A.Ş(... Kiralama A.Ş. yeni unvanı ) tarafından, ... İnş. Ltd.

Şti., ... ve ... aleyhine 11/02/2018 tarihinde 9.120,00 TL Miktarlı 02/01/2017 Tanzim Tarihli,27/10/2017 Vade Tarihli, 9.120,00 TL Miktarlı 02/01/2017 Tanzim Tarihli, 28/04/2017 Vade Tarihli, 9.120,00 TL Miktarlı 02/01/2017 Tanzim Tarihli,28/07/2017 Vade Tarihli 3 adet senetten kaynaklı toplam faizlerle birlikte 21.878,04 TL üzerinden takibe geçildiği, takip konusu borcun ferileri ile birlikte 37.598,45 TL olarak 29.03.2021 tarihinde davacı tarafından ödendiği, iş bu istirdat davasının 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

02.01.2017 tarihli ve ... sıra numaralı finansal kiralama sözleşmesinin kiraya veren sıfatıyla ... A.Ş. ile kiracı sıfatıyla ... Jeo. Etüt San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında akdedildiği, sözleşmeye ... ve ...'ın müteselsil kefil olarak imza koyduğu, sözleşmenin konusunun , davacı şirketin belirleyip seçtiği ...

Sanayi – ... isimli satıcıdan temin edilmesi planlanan bir adet Rollform makinesi olduğu , proforma faturada bedelinin 89.385 TL olduğu, bedelin %30’una tekabül eden 26.550 TL tutarındaki bedelin, kiralayan şirket tarafından satıcıya sözleşme hükümleri gereği ödenmiştir. Taraflar arasında, sözleşmenin ifasına bağlı olarak Beşiktaş ...

Noterliği’nin 05.01.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı rehin sözleşmesi düzenlenmiş; ayrıca finansal kiralama alacağının teminatı olarak 9.120 TL bedelli 10 adet senet düzenlenmiştir. Senetler üçer ay vadeli olacak şekilde taksitlendirilmiştir.

Sözleşmenin 11. maddesinin son fıkrasında, kiralanan malın kiracı tarafından seçilip beğenildiği, satıcının da yine kiracı tarafından bulunduğu, malın hiç teslim edilmemesi dâhil olmak üzere her türlü ayıp, gecikme ve teslim eksikliğinden kiralayanın sorumlu tutulamayacağı, bu gibi durumların kiracının ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı , sözleşmeye ekli taahhütname ile de,

kiralanan malın hiç teslim edilmemesi hâlinde dahi kiralayan şirkete hiçbir sorumluluk yüklenemeyeceği ve bu durumun ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı kabul edilmiştir.Mahkemece "Davalı finansal kiralama şirketi malın satıcısı olmayıp davacının teslim edilmemesi nedeniyle bedel iadesine yönelik satım sözleşmesine dayalı talep makine bedelini ödeyen ve makinenin mülkiyetini de elinde bulunduran davalı finansal kiralama şirketine karşı yukarıda yer alan sözleşme maddesi de dikkate alınarak davalıya karşı yöneltilemez." gerekçesi ile iş bu itirazın iptali davasında davalı sıfatının bulunmadığı ve bu nedenle de iş bu davanın sıfat

(pasif husumet) yokluğu nedeniyle reddine dair karar verilmiştir.Mahkeme kararının gerekçesinin HMK 297.maddesine uygun düzenlenmediği, birden fazla sözleşme numarası belirtildiği, davanın dayanağı olan icra dosya numarasının hatalı yazıldığı, hukuki nitelendirmenin gerekçenin farklı kısımlarında itirazın iptali ve istirdat davası olarak farklı şekilde belirtildiği, gerekçenin tümüyle kendi içinde çelişkili olduğu , ayrıca gerekçeye dayanak yapılan içtihat ve kararların ayıplı mal teslimine ilişkin açılan davalara ilişkin olduğu, eldeki davaya emsal niteliklerinin bulunmadığı, diğer yandan davacı;

hakkındaki icra takibi nedeniyle borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kaldığından bahisle İİK 72 /7 maddesine dayalı istirdat davası açmış olup, istirdat talebinin ödenen parayı tahsil eden takip alacaklısına karşı açılması gerektiği dolayısıyla eksik inceleme, hatalı değerlendirme sonucu yasal olmayan gerekçeyle bir yandan davalının tarafı olduğu sözleşme hükümlerine dayalı değerlendirme yapılıp diğer yandan pasif husumet yokluğundan davanın usulden reddi kararının hukuka ve dosya kapsamına uygun olmadığı, davanın toplanan deliller çerçevesinde, takibin bonoya dayalı olduğu,

davacının dava ve takip konusu senetlerde aval veren olduğu da göz önünde tutularak esastan değerlendirme yapılması ve bunlara bağlı olarak davacının ödediği bedeli davalıdan istirdadını istemekte haklı olup olmadığı belirlenerek esastan karara bağlanması gerektiği anlaşıldığından istinaf talebinin kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a-4, 6 maddesi gereğince, kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.