İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2020/1411 K.2023/451

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı asil dava dilekçesinde özetle; İstanbul ... Kooperatifi üyeliğinden borcundan dolayı çıkartıldığını beyanla; kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali ile yeniden ortaklığının sağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı İstanbul ... Kooperatifi vekili süresinde yetki itirazında, zamanaşımı itirazında bulunarak davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, davacı tarafından davalıya karşı açılan iş bu alacak davasının, işlemden kaldırıldığı (başvuruya bırakıldığı) 05/01/2018 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği anlaşıldığından, davanın H.M.K.'nun 150/1 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Tarafların Duruşmaya Gelmemesi, Sonuçları ve Davanın Açılmamış Sayılması” başlığını taşıyan 150. maddesinin 2. fıkrasında “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır." 5. Fıkrasında " işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibariyle açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır" hükmüne yer verilmiştir.

Dosya kapsamına göre. 05/01/2018 tarihindeki duruşma gününü bildirir meşruhatlı davetiyenin, 03/11/2017 tarihinde davacı vekiline tebliğ edildiği, davacı vekilinin 04/01/2018 tarihli e-imzalı istifa dilekçesi sunduğu, 05/01/2018 tarihli duruşmada taraflarca takip edilmeyen davanın HMK 150.

Madde uyarınca yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği, sonrasında istifa dilekçesinin davacı asile 17/01/2018 tarihinde tebliğ edildiği, mahkemece 19/04/2018 tarihinde yenileme dilekçesi sunulmadığından HMK 150/5 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) “Hukuki dinlenilme” başlıklı 27. maddesi ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Hak arama hürriyeti” kenar başlıklı 36. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) adil yargılanma hakkına ilişkin 6. maddesi nazara alındığında davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukukî dinlenilme hakkına sahiptirler.

Bu çerçevede, öncelikle tarafların gerek yargı organlarınca gerek karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir. Hak sahibinin kendisi ile ilgili yargılama ve yargılamanın içeriği hakkında tam bir şekilde bilgi sahibi olması sağlanmalıdır. Tarafın bilgi sahibi olmadığı işlemler, belge ve bilgiler yargılamada esas alınamaz.

Bilgilenmenin şekli bakımından, hukukî dinlenilme hakkına uygun davranılmalı, ilgilinin bilgilenmesi şeklen değil, gerçek anlamda sağlanmaya çalışılmalıdır. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren hukukî dinlenilme hakkının ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır.

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 20/04/2021 tarihli 2017/10-1824 E. 2021/520 K. sayılı ilamı) Mahkemece duruşma tarihinden önce uyap üzerinde gönderilen istifa dilekçesi dikkate alınarak yeni bir duruşma günü belirlenip,

istifa dilekçesi ile birlikte davacı asile bildirimde bulunulması gerekirken "duruşma gününden haberdar olmasına rağmen duruşmaya katılmadığı" gerekçesiyle dosyanın işlemden kaldırılması ve yasal süre içerisinde yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi adil yargılanma hakkının ihlali mahiyetinde olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1.a.5 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/630 E. 2018/385 K. sayılı 19/04/2018 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.5 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dosyanın,

Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,3-Davacı tarafça yatırılan 121,30 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan 44,40 istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,5-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde,