İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2020/1711 K.2023/1041

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile davalı arasında 27/12/2017 tarihli bir anlaşma imza edildiğini, yapılacak işin bedeli olarak 11.750,00 Euro+Kdv (Toplam:13.865,00Euro) ödeneceğinin kararlaştırıldığını, peşinat olan 6.932,50 Euro ve 26.01.2018 tarihinde ödenmesi gereken 1.000 Euro'nun ise taraflarına hiç ödenmediğini, 27/12/2017 tarihli sözleşmenin 3.maddesinin 1.bendinde "... San. Tic. Ltd. Şti. verilen bu hizmetler karşılığında ... Ltd.

Şti.'ye 11.750,00 Euro+Kdv toplam:13.865,00 Euro ödeyecektir." yazmakta olduğunu, sözleşmenin 3.maddesinin 2.bendinde "ödeme şekli 05.01.2018'de 6.932,50 Euro, stant tesliminde 19.01.2018 5932,50 Euro, 26.01.2018'de 1.000 Euro nakit olarak elden veya hesaba havale et şeklinde ödeme yapılacaktır." şeklinde ibareler geçmekte olduğunu, davalı yanın hem peşinatı gönderirken 3 gün ile temerrüde düşmüş olduğunu,

dava konusu 27/12/2017 tarihli sözleşmede davalı tarafından talep edilen standın teslim tarihinin 18/01/2018 olması nedeni ile sınırlı zamanı olan müvekkilinin peşinat ödemesinin geç gelmesi sebebi ile standın malzemelerini temin etmiş olduğu dava dışı Fransız firmaların ödemelerini zamanında gerçekleştirememiş olduğunu, ürünlerin tedarik sürecinin sıkıntıya girmiş olduğunu, müvekkilinin, ödeme konusunda temerrüde düşen davalı yana hiçbir sorumluluğu olmamasına rağmen bahsi geçen standı tamamen iyi niyet ile çaba sarf ederek inşaa etmiş olduğunu, davalı yan tarafından fuar süresince standın aktif olarak kullanıldığını,

davalı firma çalışanlarından ...'ın standın teslimi esnasında müvekkili olan firma tarafından kesilen faturanın imzalanmış olduğunu, belgenin standın eksiksiz teslim alınmış olduğuna ve borcu kabul ettiğine dair delil olduğunu, 27/12/2017 tarihli sözleşmenin 2.maddesinin 4.bendinde; "sözleşmede yazılı bulunan ilk ödeme peşinat ödemesi olarak kabul edilir, firmanın peşinatı geciktirmesi ya da yapmaması durumunda, standın geç teslimi, eksiklikleri ya da hiç yapılmaması durumunda ...

Ltd. Şti. Sorumlu tutulamaz. ... Ltd. Şti. buna rağmen sözleşmeden doğan haklarını faizi ile talep etme hakkına sahiptir." şeklinde mutabık kalınmış olduğunu, bu sebeple davalı yanın ilk peşinat ödemesini geciktirmesi sebebiyle müvekkilinin geç teslimi, eksiklikler ve hiç yapılmaması hususlarından sorumlu tutulamayacağını, 27/12/2017 tarihindeki sözleşmenin 3.maddesinin 4.bendinde, ... San. Tic. Ltd.

Şti. belirtilen tarihlerde ödeme yapmaması durumunda 100.000 TL'lik tazminatı talep ettiklerini, davalarının kabulü ile alacakları olan 32.361,60 TL ile 100.000 TL maddi tazminatın sözleşmede belirtilen ödenme tarihlerinden itibaren işleyen %6 temerrüt faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; dava dilekçesinde kötü niyetle müvekkilinin, davacının işini (yani aslında kendi işini) geciktirme kastı varmışçasına yaptığı izlenimi uyandırılmaya çalışıldığını, sözleşmede "Ödeme Şekli: 05.01.2018de 6.932,5 EURO…" hükmü amir olduğunu, 05.01.2018'in Cuma gününe denk gelmesi sebebiyle bankada yaşanan aksilikler sonucu müvekkilinin, sözleşme konusu miktarı elinde olmayan sebeplerle davacıya gönderemediğini hafta sonunun geçmesinin hemen ardından 08.01.2018 Pazartesi günü sözleşmede kararlaştırılan 6.932,5 Euroyu davacıya gönderdiğini, yaşanılan gecikmenin davacı tarafa bildirildiğini,

davacı tarafın onay verdiğini, davacının standı zamanında müvekkile teslim ettiğinin gerçek dışı olduğunu, davacının, müvekkiline sözleşme konusu standı teslim etmediğini, müvekkili tarafından sözleşme konusu standın, 1.070 Euro bedelle ... adlı şirkete yaptırılarak fuar başlangıç tarihi olan 19.01.2018'e yetiştirildiğini, davacının sunduğu fotoğraflarda yer alan standın kendisi tarafından değil, ... tarafından yaptırıldığını, Dava dilekçesinde ek 4 olarak sunulan faturada adı geçen ...'ın müvekkili şirket nezdinde tebligat almaya yetkili bir kişi olmadığını, tebligatın usulsüz olduğunu, şirket yetkilileri dururken,

standın inşasında çalışan bir işçiye ve onun kanalıyla yine müvekkil şirket nezdinde tebligat almaya yetkili olmayan bir kişiye fatura verilmesinin usul ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davacının müvekkili ile görüştüğünü ve yapılmayan işler adına iade fatura kesilmesini teklif ettiğini; yani eksik bıraktığı işleri kabul ettiğini, davacının davasına konu taleplerine hak kazanmamış olup bu sebeple huzurdaki davayı açmakta da hukuki yararı bulunmadığını, davacının sözleşmeden kaynaklı edim yükümlülüğünü ifa etmemesi sebebiyle müvekkilinin maddi manevi zarara uğradığını, ticari itibarı zedelendiğini, Sözleşmenin 3.2. ve 3.4. maddesinde;

"... standı belirtilen tarihte teslim etmediği takdirde 100.000 TL ödemeyi kabul eder" amir hükmü uyarınca davacıya taraflarınca 3 kere ihtarname gönderildiğini, ihtarnamelerine davacı tarafın cevap vermediğini ve işbu dava haksız ve mesnetsiz davayı açtıklarını, davacının sözleşme konusu edimi ifa etmemesi sebebiyle Noter kanalıyla ihtar yapıldığını, davacının borcunda temerrüde düştüğünü beyan ile davaya karşı cevaplarının kabulüne, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, " ...Düzenlenen raporun dosyaya sunulan fatura, sözleşme ve yapılan işe ait fotoğraflar ile uyumlu bilimsel ve denetime açık olması nedeniyle bilirkişi raporunda tespit edildiği şekilde, davacının davalı ile aralarındaki sözleşme kapsamında yapılan iş nedeniyle davalıdan 13.491,87 TL alacaklı olduğu sonucuna varılarak " davanın kısmen kabulü ile 13.491,87 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; taraflar arasında akdedilen ve imzası ikrar edilmiş 27.12.2017 tarihli sözleşme maddeleri dikkate alınmayıp davalının sözlü iddiaları üzerinden hesaplama yapılması hukuka aykırılık oluşturduğunu, davalının sözde eksik işler için kestiği faturayı ne amaçla ya da hangi hizmet için keşide ettiği belli olmadığını, bu fatura, yapılan işin eksik olduğunun ya da eksik işlerden dolayı kesildiğinin belgesi ya da kanıtı olmadığını, bu hususta davalının sözlü iddiaları dışında herhangi bir yazılı belge bulunmadığını,

diğer yandan yazılı ve kesin delillere dayandırdığımız davamızda delil listemizin ekinde sunduğumuz 27.12.2017 tarihli taraflar arasında imza edilen sözleşme gereği ödenmesi gereken ilk peşinat.

6.932,5 Euro 'nun en geç 05.01.2018 tarihinde gönderilmesi gerekmekte iken davalı, bu ödeme gününe riayet etmemiş olup 08.01.2018 tarihinde ve eksik olarak ödeme gönderdiğini, yani ilk peşinat ödemesi hem zamanında yapılmamış hem de eksik olarak yapıldığını, davalının ilk peşinat ödemesini geciktirmesi ve eksik ödemesi sebebiyle standın geç teslimi, eksiklikleri ya da hiç yapılmamasından dolayı müvekkile hiçbir sorumluluk yöneltilemeyeceğini, aksi hali 27.12.2017 tarihli sözleşmeye ve hukuka aykırılık olacağını, ayrıca, davalı firma çalışanlarından ...,

standın teslimi esnasında müvekkil tarafından keşide edilen faturayı imzalayarak standın eksiksiz bir biçimde teslim edildiğini ve borcu kabul ettiğini, hal böyle olunca da; standın teslimi sırasında ödenmesi gereken 5.932,5 Euro ile 26.01.2018 tarihinde ödenmesi gereken 1.000 EURO olmak üzere toplam 6.932,5 Euro ile sözleşmenin 3. maddesinin 4. bendinde belirtilen temerrüt nedeniyle de ödenmesi gereken 100.000,00 TL tazminat miktarından davalı sorumlu olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, stant kurulum sözleşmesinden kaynaklanan bakiye hak ediş bedeli ile cezai şart istemine ilişkindir.

Dosya kapsamına göre; taraflar arasında, 19-23 Ocak tarihleri arasında Fransa/Paris' de düzenlenecek olan Maıson/Object 2018 fuarı için 17x35 =35 m2 ebatlı ahşap stand kurulumu hizmeti verilmesi konusunda 27/12/2017 tarihli sözleşme imzalanmış olup Davacı ...

Fuarcılığın Tahahhütleri başlıklı 2. Maddesi : " - Projesi onaylanmış ekteki tasarım aynen uygulanacaktır -Standın montajı ve de-montajı yapılacaktır. -Firma logoları ve resimleri resimde görüldüğü gibi yapılacaktır. -Elektrik sistemi ... tarafından yapılacaktır. - Aydınlatma sistemi ... tarafından sağlanacaktır. -Standla halı-flex zemin uygulanacaktır. -2 adet Lcd temin edilecektir. -Depo içerisine 1 adel su sebilini 1 adet elektrikli süpürge, 1 adet askılık,

1 adet kattle ve çöp kovası temin edilecektir. - ... standı 18.01.2018 saat 14:00 da teslim edecektir. -Fuar bitiminde standın de- montajı ve nakliyesi ... tarafından yapılacaktır. - Sözleşmede yazılı bulunan ilk ödeme peşinat ödemesi olarak kabul edilir. Firmanın peşinatı geciktirmesi ya da yapmaması durumunda, standın geç teslimi, eksiklikleri ya da hiç yapılmaması durumunda ... LTD.

ŞTİ sorumlu tutulamaz. ... buna rağmen sözleşmeden doğan haklarını yasal faizi ile birlikte talep etme hakkına sahiptir " Mali Konular başlıklı 3. Maddesi : " Anatolia bu hizmetler karşılığında, ... 11.750,00 Euro + %18 KDV toplam 13865 Euro ödeyecektir. Ödeme şekli 05.01.2018'de 6.932,50 Euro, stant tesliminde, 19.01.2018 5932,50 Euro, 26.01.2018'de 1.000 Euro nakit olarak elden veya hesaba havale EFT şeklinde ödeme yapılacaktır. ...

Fuarcılık standı belirtilen tarihte teslim etmediği takdirde 100.000,00 TL ödemeyi kabul eder. Anatolia belirtilen tarihlerde ödeme yapmaması durumunda 100.000,00 TL ödemeyi kabul eder. Yukarıda belirtilen ödeme şeklinin dışındaki gecikmelerde %6 faiz uygulanır" şeklinde kararlaştırıldığı, ilk peşinat olan 6.932,50 TL'nin davalı tarafından banka havalesi ile 08/01/2018 günü davacıya ödendiği anlaşılmıştır.

Davacı yan, sözleşmede kararlaştırılan edimlerin yerine getirildiğini, bakiye kalan hizmet bedeli 6.932,50 Euro'nun TL karşılığı olan 32.361,60 TL ile ödemenin zamanında yapılmaması nedeniyle sözleşmenin 3. Maddesinde kararlaştırılan 100.000,00 TL cezai şartın tazmini talep etmiş, ise de mahkemece davacının cezai şart talebi yönünden bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 297/2 bendinde "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." düzenlemesi yer almaktadır.

Yasa maddesinin bu açık hükmüne göre, mahkemelerce taleplerden her biri hakkında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde hüküm kurulması gerekmekte olup bu husus kamu düzenine ilişkindir.

Kabule göre de, bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının davalı ile aralarındaki sözleşme kapsamında yapılan iş nedeniyle davalıdan 13.491,87 TL alacaklı olduğu sonucuna varılmış ise de dayanak yapılan iki mimar bir mali müşavir bilirkişisinden oluşan heyetten alınan 21/02/2019 tarihli raporda özetle " tarafların ticari defter ve kayıtlarını sunmadığından mevcut dosya üzerinden inceleme yapıldığı,

davacı vekili elindeki tüm delillerini sunmuş olduklarını ve yapılan stand işine dair ellerinde proje olmadığını beyan etmiş olduğundan iki boyutlu plan, kesit görünüş, içeren ölçülü bir tasarım projesi üzerinde inceleme imkanı bulunmadığından yalnızca dava dosyasına sunulmuş bulunan 6 adet fotoğraf ve sözleşme ekinde bulunan bir adet 3 boyutlu görsel üzerinden teknik inceleme yapılabildiği ölçüde teknik değerlendirme yapılabildiği, -Standın tavan kubbesinin yapılmamış olduğu, bununda yaklaşık 21 m3 hacme tekabül edebileceği, toplam105 m3 hacmin, 21 m3'ü eksik ifa olduğu, bunun ise standın %20 lik bir hacmine denk geldiği,

105 m3 hacim için anlaşılmış olan tutarın toplamda KDV dahil 13.865,90 Euro olduğu, faturanın kesilmiş olduğu 19.01.2018 tarihinde faturanın kesildiği tarihte ise | EUR efektif satış 4.6681 TI olduğu, böylelikle anlaşılmış olan Türk Lirası karşılığının KDV dahil 64.723.20 TL olduğu, -Davalı yanın tutanağının tamamının kabulü halinde eksik işlere yönelik bedelin;

tavan taç detayı için kesilebilecek nefaset tutarının 11.002,94 TL olabileceği, depo içerisindeki 1 adet su sebili,1 adet elektrikli süpürge, 1 adet kettle ve çöp kovası için kesilebilecek nefasel miktarının 1.100,00 TL olabileceği, 2 adet lcd için kesilebilecek nefaset miktarının, 1.488,93 TL olabileceği, firma logo resim ve sıvama işleri için kesilebilecek nefaset miktarının, 1.000,00 TL olabileceği, problemli ve ayıplı olduğu iddia olunan Elektrik sistemi - Aydınlatma sistemi işleri hususunda kesilebilecek nefaset miktarının, 2.500,00 TL olabileceği, toplamda : 17.091,87 TL ye denk gelebileceği,

-Davacı yanın sunmuş olduğu resimlerden anlaşıldığı kadarının kabulü halinde eksik işlere yönelik bedelin; tavan taç detayı için kesilebilecek nefaset tutarının 11.002,94 TL olabileceği, 2 adet lcd için kesilehilecek nefaset miktarının 1.488,93 TL olabileceği, firma logo resim ve sıvama işleri için kesilebilecek nefaset miktarının, 1.000.00 TL olabileceği, yukarıdaki hesaplamalara depo içerisindeki 1 adet su sebilini, 1 adet elektrikli süpürgeyi, 1 adet kettle ve çöp kovası,

problemli ve ayıplı olduğu iddia olunan elektrik sistemi -aydınlatma sistemi işleri resimlerden anlaşılamadığı ve davacı yanın bu hususlarda bir kabulüne dosyada rastlanmadığı için hesaba katılmamış ve yalnızca resimlerden teyit edildiği üzere eksik işlerin bedelinin toplamda : 13.491,87 TL ve denk gelebileceği, nefaset tutarlarının yansıtılmış olduğu kalemlerin bir kısmının davalı yan tarafından 1070 Euro karşılığında ...firmasına yaptırılmış olduğu ve bu yaptırılan işlerin eksik işlerin bir miktarına tekabül ettiği,

bu sebeple 1070 euroluk bedelin eksik yapılmış olan işlerin üzerine eklenmesinin mükerrer bir minha yoluna gidilmesi olacağı bu sebeple hakkaniyet çerçevesinde 1070 euroluk bedelin zaten yapılmayan işlerle birlikte 13.491,87 TL' nin içerisinde sayılabileceği kanaati kurulduğu, -Sonuç olarak, düzenlenen fatura ve yapılan ödeme sonucunda, ayıp miktarları ve başka firmaya yaptırılan işler dikkate alınmadığında davacının, davalıdan 32.361,60 TL(6.932,5 Euro) alacaklı göründüğü,

eksik yapılan 17.091,87 TL'nin toplam alacaktan mahsup edilmesi gerektiği, davacı yanın sunmuş olduğu resimlerden anlaşıldığı kadarının kabulü halinde ise eksik işlere yönelik bedelin 13.491,87 TL'ye denk gelebileceği ve bu miktarın alacaktan mahsup edilmesi gerektiği, tazminata yönelik takdirin mahkemeye ait olduğu" tespitine yer verilmiştir.

Görüldüğü üzere bilirkişi raporunda davacının davalı ile aralarındaki sözleşme kapsamında yapılan iş nedeniyle davalıdan 13.491,87 TL alacaklı olduğu şeklinde tespit yapılmamış, davalı yanın eksik ifada bulunduğu itirazı üzerine dosyaya sunulan fotoğraflar ve davalı yanca tutulan tutanağa göre, davacı alacağından mahsubu gereken eksik işlerin nefaset bedeli belirlenmiş olup, davacı alacağı olarak hüküm altına alınan 13.491,87 TL'nin davacı yanın sunmuş olduğu resimlerden anlaşıldığı kadarının kabulü halinde eksik işlere yönelik tespit edilen bedel olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin stinaf başvurusunun sair hususlar incelenmeksizin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2018/183 Esas, 2019/499 Karar sayılı ve 14/05/2019 tarihli kararının HMK'nin 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılamak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İadesine,4-Harçlar Kanunu gereğince davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye GELİR KAYDINA, istinaf karar harcının talep halinde davacıya İADESİNE,