İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2020/1724 K.2023/971

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalı dava dışı ... için emtea sigortası yapıldığını taşımanın davalı tarafından üstlenildiğini 2kap/45koli/743 adet ürünün eksik teslim edildiğini bunun için sigortalıya 07.11.2017 günü tazminat ödendiğini, tazminattan davalının sorumlu olduğunu beyan ile 31.950-TL nin 7.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan alınmasını istemiştir. CEVAP Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; hırsızlık olayında müvekkil taşıyıcının kusuru olmadığını kaldı ki sorumluluğunun kg başı 8,33 SDR ile sınırlı olduğunu beyan ile davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''Dava, sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir. Davacı ... nolu Abonman Poliçesi'ne bağlı olarak tanzim ettiği ... nolu "Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi" tanzim etmiştir.. nolu "Abonman Poliçesi" 01.06.2017/2018 tarihleri için sigorta örtüsü sağlamıştır. "Abonman Poliçesi"ne bağlı olarak tanzim edilen "Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi"nde, sigortalı ...

A.Ş, hareket tarihi 03.11.2017, düzenleme tarihi ise 08.11.2017, kalkış yeri Almanya, varış yeri Türkiye, emtea cinsi kozmetik malzemesi, ağırlık 6.631,80 Kg sigorta bedeli 198.164,70.€ olarak yer almıştır. Abonman poliçe uygulamasında sigortalı, o ay içinde yaptığı taşıma adedini ve taşımayı gerçekleştiren araç plakalarını sigortacıya bildirmektedir.

Davalı tarafından tanzim olunan Hamule Senedinde yer alan bilgiler ile davacı tarafından tanzim edilen "Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi" e üzerindeki bilgiler örtüşmektedir. Bu halde Davacı Sigortacı tarafından tanzim edilen ... nolu "Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi"nin ... plakalı araç ile yapılan Almanya-Türkiye taşıması için sigorta örtüsü sağladığı tespit edilmiştir. Davacı ...

"Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi" metninde, poliçenin "Emtea Nakliyat Sigortası Genel Şartlan"na tabi olduğuna işaret etmiş ve "sigorta sözleşmesi çerçevesinde yararlanabileceğiniz teminatlar satın almış olduğunuz ve poliçede belirtilmiş bulunan teminatlar ile sınırlıdır" uyarısında bulunmuştur.

"Emtea Nakliyat Sigortası Genel Şartlan", "Sigorta, aksine sözleşme olmadıkça, aşağıdaki rizikoları temin etmez, şöyle ki:" başlığı altındaki 4.b maddesi < Oksidasyon veya paslanma, kırılma, çalınma, mutad dışı akma; malın bünyesinde, görünüşünde, renginde, tadında veya rayihasında tagayyür husule getiren her nevi tabahhur ve intişarlar; meğer ki hasar veya ziyalar sigorta edilen rizikolardan birinin neticesinde vuku bulmuş olsun. > diyerek çalınma hasarlarını kapsam dışı tutmuştur.

Dosyaya arz edilen ... nolu "Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi" özel şartlarında da, çalınma klozu yer almamıştır. ... nolu "Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi"nin bağlı olduğu 5890 nolu "Abonman Poliçesi"nde ise çalınma klozuna yer verilmiş ise de, kaza tarihini kapsamamaktadır, 01/06/2018 - 01/06/2019 tarihleri arasındaki dönemi kapsamaktadır. Davacı tarafa müzekkere yazılmasına ve süre verilmesine rağmen kaza tarihini kapsayan "Abonman poliçesi" ibraz edilmemiştir.

Dolayısıyla kaza tarihinde geçerli olan Abonman poliçesi bulunup bulunmadığı, bulunması halinde Abonman Poliçesi özel şartlarında çalınma klozu bulunup bulunmadığı anlaşılamamıştır. İspat yükü kendisinde olan davacı hasarın poliçe kapsamında olduğunu ispatlayamamıştır. Bu hali ile çalınma zararları poliçe kapsamına dahil değildir. Davacının yapmış olduğu ödeme hatır ödemesi olduğundan davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; ''Bilirkişi tarafından tespit olunan ve Yerel Mahkeme'ce hükme esas alınan bu hususların kabulü tarafımızca mümkün değildir. Şöyle ki, Zira, hırsızlık teminatı poliçede ayrıca teminat dışı tutulmamış olup, bilirkişice tespit olunan husus hayatın olağan akışına aykırıdır.

Zira, emtia nakliye taşıma poliçesinin amacı taşıma esnasında emtianın uğrayacağı hasarı teminat altına almaktadır. sayın bilirkişi heyetince tespit olunan ve mahkemece hükme esas kabul edilen tazminat miktarı hakkaniye aykırıdır. Ekspertiz raporunda poliçe şartları gereği uygulanan muafiyet düşüldükten sonra hasar 31.493,35 TL olarak tespit edilmiş ve sigortalıya bu doğrultuda ödeme yapılmıştır.

Hal böyleyken bilirkişi heyetince dosyaya delil olarak sunmuş olduğumuz ekspertiz raporu ile kıyaslama yapılarak ve hesaplama arasındaki farklılıkları neden-sonuç ilişkisi dahilinde açıklamadan tespitte bulunulması hukuka ve hakkaniyete aykırı olup, bozma nedenidir.'' şeklinde beyanda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (T.T.K.) 1472 (6762 sayılı T.T.K.'nin 1301) maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın, zarara sebep olduğu iddia edilen davalı taşıyandan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece; davacının hasarın poliçe kapsamında olduğunu ispatlayamadığı, bu hali ile çalınma zararlarının poliçe kapsamına dahil olmadığı, davacının yapmış olduğu ödeme hatır ödemesi olduğundan davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir. Somut olayda davacının sigortalısı ile davalı arasında taşıma ilişkisi vardır.

Davacı tarafından, davalının yapacağı Almanya-Türkiye taşıması için emtialar sigortalanmıştır ve emtialar taşıma sırasında 23/11/2017 tarihinde çalınmıştır. Davacı ... A.ş, 5890 nolu Abonman Poliçesi'ne bağlı olarak ... nolu "Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi" tanzim etmiştir. 5890 nolu "Abonman Poliçesi" 01.06.2017/2018 tarihleri için sigorta teminatı sağlamaktadır..

"Abonman Poliçesi"ne bağlı olarak tanzim edilen "Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi"nde, sigortalı M-M Kozmatik Ticaret A.Ş, hareket tarihi 03.11.2017, düzenleme tarihi ise 08.11.2017, kalkış yeri Almanya, varış yeri Türkiye, emtea cinsi kozmetik malzemesi, ağırlık 6.631,80 Kg sigorta bedeli 198.164,70.€ olarak yer almıştır.

"Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi" metninde, poliçenin "Emtea Nakliyat Sigortası Genel Şartlan"na tabi olduğu belirtilerek, "sigorta sözleşmesi çerçevesinde yararlanabileceğiniz teminatlar satın almış olduğunuz ve poliçede belirtilmiş bulunan teminatlar ile sınırlıdır" uyarısında bulunulmuştur.

Poliçede çalınma klozu yer almamaktadır.Mahkemece uzman eczacı ve taşımacılık- sigorta uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; dosyaya arz edilen ... nolu Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi'nin Emtea Nakliyat Sigortası Genel Şartlarına tabi olduğu,

Emtea Nakliyet Sİgortası Genel Şartlarının Sİgorta, aksine sözleşme olmadıkça aşağıdaki rizikoları temin etmez, şöylek ki başlığı altındaki 4.b maddesi Oksidasyon veya paslanma, kırılma, çalınma, mutad dışı akma, malın bünyesinde, görünüşünde renginde, tadında veya rayihasında tagayyür husule getiren her nevi tabahhur ve intişarlar;meğer ki hasar veya zıyalar siorta edilen rizikolardan birinin neticesinde vuku bulmuş olsun, diyerek çalınma hasarlarını kapsam dışı tuttuğu, dosyaya arz edien ... nolu Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi özel şartalrında da çalınma klozu yer almadığı,

bu hali ile çalınma zararları poliçe kapsamına dahil olmayıp, Davacı ...'nun (var ise )ödemesi, poliçe kapsamında olmayıp hatır ödemesi olduğu ve Davacı ...'ya aktif husumet ehliyeti vermeyeceği, ... nolu Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesinin bağlı olduğu 5890 nolu Abonman Poliçesi dosyaya ibraz edilmediğinden, Abonman Poliçesi özel şartlarının çalınma klozu içerip içermediği kontrol edilemediği, Çalınmaya bağlı doğan zarardan Davalı nakliyeci sorumlu olduğu, CMR Konvansiyonunun 30.3 maddesine göre Davalı nakliyecinin sorumluğunun 3.250,36.

SDR ile sınırlı olduğu, CMR 27.2 maddesine göre nakliyecinin nihai TL sorumluluğunun ancak karar tarihindeki TCMB web sayfasında yer alan SDR kurunun 3.250,36.SDR ile çarpılması ile bulunabileceği, Davacı Sigortacının ancak sigortalısının Beykoz 1.Noterliğinden davalı nakliyeciye keşide ettiği 10.11.2017 gün 19952 yevmiyeli ihtarın Davalı nakliyeciye tebliğini takip eden 3.günden itibaren faiz talep edebileceği, kanaatine vardığını belirtmişlerdir.

24/04/2019 tarihli ek raporuna göre özetle: Kök rapordan sonra dosyaya 5890 nolu Abonman Poliçesinin 01/06/2018 yenilenmiş halinin sunulduğu, ancak hırsızlığın 23/11/2017 gerçekleştiği, Davacı ...'nun 23/11/2017 zarar gününü kapsayan 5890 nolu Abonman Poliçesini sunması ve bu poliçenin kök rapordan sonra dosyaya sunulan 01/06/2018 yenileme günlü 5890 nolu Abonman Poliçesi ile aynı özel şartlar içermesi halinde mevcut çalınma zararının, özel şartlarda teminat dışı bırakılmadığı, poliçe ile verilen teminat kapsamında kaldığı, çalınmaya bağlı doğan zarardan davalı nakliyeci sorumlu olduğu, CMR Konvansiyonunun 30.3.

Maddesine göre Davalı nakliyecinin sorumluluğunun 3.250,36.

SDR ile sınırlı olduğu, CMR 27.2 maddesine göre nakliyecinin nihai TL sorumluluğunun ancak karar tarihindeki TCMB web sayfasında yer alan SDR kurunun 3.25036.SDR ile çarpılması ile bulunabileceği, ancak bu bedelin talep edilen 31.950,00 TL'sinin geçmesi halinde bu kez nakliyecinin sorumluluğunun 31.950,00 TL olacağı, davacı Sigortacının ancak sigortalısının Beykoz 1.Noterliğinden davalı nakliyeciye keşide ettiği 10/11/2017 gün 19952 yevmiyeli ihtarın Davalı nakliyeciye tebliğini takip eden 3. Günden itibaren faiz talep edebileceği kanaatine vardıklarını belirtmişlerdir.

Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartlan madde 4- Sigorta, aksine sözleşme olmadıkça, aşağıdaki rizikoları temin etmez, şöyle ki:a)Yağmur suyu, ambar buğusu ve bundan ileri gelen tekasüf,b) Oksidasyon veya paslanma, kırılma, çalınma, mutad dışı akma; malın bünyesinde, görünüşünde, renginde, tadında veya rayihasında tagayyür husule getiren her nevi tabahhur ve intişarlar; meğer ki hasar veya zıvalar sigorta edilen rizikolardan birinin neticesinde vuku bulmuş olsun.'' şeklindedir.

Rücu ve halefiyet, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmıştır.

6102 sayılı TTK'nin "Halefiyet" başlığı altındaki 1472. maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir.

Davaya konu çalınma olayı, yukarıda belirtilen genel şart uyarınca sözleşmede yer almıyorsa teminat kapsamı dışındadır. ... nolu Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesinde çalınma klozu yer almamaktadır. Davacı ..., 23/11/2017 zarar gününü kapsayan 5890 nolu Abonman Poliçesini sunamamıştır. Bu bağlamda davacının yaptığı ödeme poliçe kapsamında olmadığından halefiyet şartları oluşmamıştır. Alacağın temlik edildiğine dair bir temlikname de ibraz edilmemiştir.

Davacının aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Davanın aktif husumet yokluğundan reddi gerekmektedir.

Mahkemenin red gerekçesi husumet yokluğu ise de; gerekçe kısmına davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı yazılmıştır ancak bu husus sonuca etkili olmadığından eleştirilmekle yetinilmiştir.Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, HMK 353/1.b.1 bendi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine dair karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan 148,60 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 54,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 125,50 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,