İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2020/2071 K.2023/1647

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 09/02/2009 tarihinde Reklam Sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında ... kampanyası düzenlendiğini, kampanya gereği davacının taksilere dış giydirme yaptığını ve bu araçların içine de ... cihazı yerleştirdiğini, ulusal kanallarda kampanya kapsamında reklamlar yapıldığını,

taraflar arasındaki reklam sözleşmesinin bir yıl olarak ve 09/02/2010 tarihinde sona ermek üzere düzenlendiğini ancak sözleşme sonunda reklam hizmetleri devam ettiğinden sözleşmenin uzatıldığını ve davacının bir yıllık kampanya süresi bitiminden sonra 20 ay boyunca kampanyanın fiili olarak devam ettirildiğini, bu süre içinde davalı ... tarafından "posundan en çok ciro geçirilen taksicilere para ödülü" kampanyaları düzenlendiğini, kampanyanın duyurulması,

takibi vb.işlerin de davacı şirkete yaptırıldığını, ilave 20 ay süresinde gece/gündüz elektrikçi mobil ekiplerin davacı tarafından oluşturulduğunu, davalı banka tarafından arıza bildirilen araçların duraklarında ziyaret edilip gerekli tamiratlarının yapıldığını, davalının tamir taleplerine anında müdahale edilmesi için şirket bünyesine elektrikçiler alındığını, yine ilave 20 aylık süre içinde koltuk arkasında yer alan ekranların kaza durumunda çocukların kafasına çarpmaması için ekranların kafalıkların içinde yerleştirilmesi için özel üretim yapıldığını, tüm bu maliyetlerin davacı firma tarafından karşılandığını,

Eylül 2011 tarihinde davalı bankanın deposunda eksik çıkan bazı posların tutanaksız olarak ve hangi kurum tarafından da kaybolduğu hususunda çıkan anlaşmazlık neticesinde yazılı olarak ...

Projesi'nin 22/09/2011 tarihi itibariyle bitirildiğinin davacı şirkete iletildiğini, davacı şirket tarafından görülen hizmetin karşılığı olarak 06/10/2011 tarihli ... numaralı toplam 1.023.886,00 TL tutarında fatura keşide edilerek davalıya gönderildiğini ancak faturanın davalı tarafından 10/10/2011 tarihli Bakırköy ...

Noterliği'nin ... numaralı ihtarname ile iade edildiğini, sözleşmenin kendiliğinden uzatılmasına ve hizmetlerin aynı şekilde devam etmesine rağmen davalının ödeme yapmaktan kaçındığını, anılan nedenlerle alacağın net ve tam miktarı belli olduğunda talep arttırma hakkı saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL'nin fatura tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; dosyada mevcut bilirkişi raporuna göre davacı firmanın, davalı bankadan KDV dahil 1.354.640,00 TL alacaklı olduğu tespit edildiğinden, ıslah talepleri doğrultusunda 1.354.640,00 TL'nin fatura tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşme ile davacı şirketin anlaşmalı olduğu ticari taksilerin reklam alanlarının davalı bankaya kiralandığını, söz konusu sözleşme 1 yıl süreli olup, sözleşmenin imzalandığı tarih başlangıcı olarak baz alındığında 09/02/2010 tarihinde sona erdiğini, sözleşmenin yazılı bir mutabakat ile tekrar uzatılmadığı için kendiliğinden sona erdiğini, bu nedenle davacının sözleşmenin sona erme tarihinden sonraki 20 ay daha devam ettiği iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü tüm hususların eksik ve hatalı olduğunu,

davacı dava dilekçesinde taraflar arasında sadece 09/02/2009 tarihli sözleşme imzalandığını, başkaca bir sözleşme olmadığını ima etmekte ise de 09/02/2009 tarihli sözleşme ile sadece ticari taksilerdeki reklam alanlarının bankaya kiralanmasının koşullarının belirlendiğini, bu sözleşme kapsamında reklam alanları bankaya kiralanan ticari taksilere veya başka ticari taksilere pos cihazı bağlanmasının koşullarının ise 10/06/2009 tarihli başka bir sözleşme ile belirlendiğini,

bu sözleşmenin içeriğinin davalı bankaya ait pos cihazlarının davacı şirketin anlaşmalı olduğu ticari taksilerde kullanılmasına yönelik üye işyeri sözleşmesi niteliğinde olduğunu, bu sözleşme kapsamında davalı bankanın davacı şirkete karşı ödemekle yükümlü olduğu bir ücret olmadığını, davacı şirketin bu sözleşme kapsamında üye işyeri konumunda olduğunu, ticari taksilerle anlaşma sağlayarak bu taksiler için kendi adına Levent Şubesinde üye işyeri başvurusunda bulunduğunu, uygulama kapsamında pos cihazlarının davacı adına verildiğini,

işlem tutarlarının davacı adına açılan hesaplara yatırıldığını ve bu hesaplardan da aynı gün taksi sahibinin/kiralayanın ilgili hesaplarına otomatik virmanla aktarıldığını, bu nedenle davacının 06/10/2011 tarih 316034 sıra nolu 1.023.886,00 TL (...

Şubat 2010-Eylül 2011 Reklam Kampanya Bedeli 613.900,00 TL ile sözleşme hazırlık ve masrafları olarak 253.800,00 TL) bedelli faturayı tanzim ederek davalı bankaya göndermesinin hatalı olduğunu, 09/02/2009 tarihli sözleşme 1 yıl süre ile imzalandığı ve 1 yıllık sürenin dolmasıyla yazılı mutabakat ile uzatılmadığı için sona erdiğini, bu kapsamda davacının sözleşmenin fiilen uygulanmaya devam ettiği gerekçesiyle Şubat 2010-Eylül 2011 tarihleri arasındaki dönem için Reklam Kampanya Bedeli adı altında 613.900,00 TL'nin ödenmesini talep etmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,

yine fatura içeriğinde diğer alacak kalemi olan sözleşme hazırlık ve masrafları istenilmiş ise de 10/06/2009 tarihli sözleşmenin "... Uygulaması" başlıklı 3.1.maddesinde belirtildiği üzere pos cihazlarının taksilere kurulum masraflarının davacı tarafından karşılanacağının açıkça belirlendiğini, bu nedenle sözleşme hazırlık ve masrafları adı altında bir ücret talep etmesinin de haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu beyan ederek davanın reddini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; ''Dava, taraflar arasında imzalanan 09/02/2009 tarihli Reklam Sözleşmesi kapsamında, davacı tarafından davalıya verildiği iddia olunan hizmet karşılığı, kesilen fatura bedelinin davalıdan tahsiline yönelik alacak davasıdır. ...Yapılan yargılama, davacının iddiaları, davalının beyanları, ibraz edilen deliller, mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu ibraz edilen bilirkişi kök ve ek raporları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında iki adet sözleşme imzalandığı, bunlardan ilkinin 09/02/2009 tarihli Reklam Sözleşmesi olduğu,

ikincisinin ise 10/06/2009 tarihinde imzalanan Sözleşme başlıklı ve davacı ... firmasının reklam hakkına sahip olduğu taksilerde multimedya pos terminallerinin kurulum ve işleyişine yönelik pos cihazı kullanma sözleşmesi olduğu, 09/02/2009 tarihli reklam sözleşmesi ile davacı şirketin davalı bankaya ait reklamların, ...'nın reklam haklarına sahip olduğu bir kısım taksiler üzerine banka reklamlarının giydirilmesi için yapıldığı, sözleşme süresinin 12 ay olarak öngörüldüğü, yine kira sözleşmesinin 2.sayfasında sözleşmenin kapsamı ve uygulanması başlığı altında 4 nolu kısımda "kira süresine ilişkin olarak,

sözleşmede belirtilen süre kesindir ve tarafların karşılıklı yazılı mutabakatı olmaksızın hiçbir şekilde değiştirilemez veya uzatılamaz. Sözleşme süresi bitiminden önce taraflarca karşılıklı yazılı olarak mutabık kalınmak suretiyle sözleşme uzatılabilecektir." hükmü mevcuttur. Görüldüğü üzere kira sözleşmesinde, kira süresi kesin olarak belirtilmiş ve uzatılması yazılı şekle tabi tutulmuştur.

Davacı tarafça kira sözleşmesinin yazılı olarak uzatıldığı iddia edilmediği gibi, tam tersine fiili olarak uzatıldığı iddia edilmiştir ve fiili uzatıma ilişkin bir takım araç görselleri (araçlar üzerindeki ... post cihazı ile ödeme yapılabileceğine ilişkin görseller) ile banka tarafından pos cihazı sebebi ile yapılan araç listesi ve ödemelerini gösterir mailleri ileri sürmüştür.

Yine taraflar arasında sözleşme başlığı ile yapılmış ve ... firmasının reklam hakkına sahip olduğu taksilerde multimedya pos terminallerinin kurulumuna ilişkin ikinci bir sözleşme imzalanmış olup, bu sözleşmenin de süresi 10/06/2009-10/06/2014 tarihleri arasındaki 5 yıllık süredir. Davacının talepte bulunduğu bedelin, ilk kira sözleşmesinin sona erdiği 09/02/2010 tarihinden 20 ay süreyle devam ettiğine yöneliktir.

Oysa davacı tarafça sözleşmenin fiili olarak devam ettiğini gösterdiğini iddia ettiği araç giydirme görsellerinin tamamının üzerinde davalı bankaya ait pos cihazlarıyla ödeme yapılabilmesine ilişkin ilanlar mevcuttur. Yine taraflar arasındaki mail yazışmalarından da davalı banka tarafından bildirilen ve istenen araç plakaları ile bunlar aracılığıyla pos cihazından tahsil edilen bedelleri gösterir listelerin de taraflar arasında akdedilen ikinci sözleşmeye yönelik olduğu,

dolayısıyla davacı tarafın birinci sözleşme kapsamında üstlendiği reklam yükümlülüğünün, ilk sözleşmenin süresi bittikten sonra yazılı olarak uzatıldığına ilişkin herhangi bir delilin dosyaya sunulmamış oluşu, bu kapsamda davacının sözleşme süresi sonrasında yazılı olarak uzatılmaya tabi olan sözleşmenin fiilen uzatıldığı ve davacı tarafından reklam hizmetlerinin verildiğine yönelik mahkememize vicdani kanaat gelmediğinden ve sunulan delillerin de 5 yıl devam eden ikinci sözleşme kapsamındaki pos cihazlarının kullanılmasına ilişkin sözleşme kapsamında değerlendirildiğinden,

ayrıca ilk sözleşmenin yürürlükte olduğu dönem içerisinde oluşan kira bedellerinin davacı tarafından aynı sözleşme süresi içinde fatura kesmek suretiyle davalıdan istendiği ve davalı tarafça da belirtilen süre kapsamında ödendiği, davacının sözleşme süresinden sonra oluştuğunu iddia ettiği alacağının ikinci sözleşmenin süresi sona erinceye kadar, hatta ilk sözleşmenin süresi bittikten yaklaşık 5-6 yıl sonra ileri sürmesi hususu da dikkate alındığında esasen davacı tarafça söz konusu reklam hizmetinin verilmediği kanaati mahkememizde oluştuğundan davanın reddine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkeme gerekçesinin dosyada mevcut deliller ve bilirkişi raporu ile örtüşmediğini, müvekkili tarafından birbirini tamamlayan nitelikte olan sözleşmeler kapsamında davalı bankaya hizmet verilmeye devam edildiğini, taraflar arasında akdedilen ikinci sözleşmenin tek başına ifa olanağı bulunmadığını, ilk sözleşme olan 09/02/2009 tarihli sözleşmeden sonra 5 yıl süreli olarak akdedilmiş olan ve mukadderatı ilk sözleşmeye bağlı olan 10/06/2009 tarihli sözleşme ile tarafların sözleşme süresini 5 yıl daha uzatmış olduklarının kabulü gerektiğini,

aksi halde müvekkilinin 10/06/2009 tarihli sözleşme kapsamında uzunca bir süre hiçbir hakediş almaksızın çalışmasının beklenemeyeceğini,Kabul anlamına gelmemek üzere; müvekkili firmanın 20 aylık sürede davalıya vermiş olduğu tartışmasız olan iş ve hizmet için TTK 20.maddesi uyarınca ücret talep etme hakkına sahip olduğunu, müvekkilinin bu yöndeki taleplerini ilk sözleşmenin süresi bittikten yaklaşık 5-6 yıl sonra ileri sürmesinin mahkemece aleyhe yorumlanması ve bu yorumun somut kanıtlara aykırı şekilde vicdani kanaata dayandırmasının ise hukuka uygun düşmediğini,

müvekkilinin uzun süre davalı bankadan uzlaşma yolu ile alacağını almaya çalıştığını ancak alamayınca zamanaşımı süreleri içinde mahkemeye başvurduğunu, mahkemenin söz konusu yorumunun zamanaşımı süreleri içinde dava açma hakkını kısıtlayan, kanun hükmünü ortadan kaldıran bir davranış olduğunu,Ayrıca ek raporda karşı Mahkemeye sundukları beyan dilekçesinde,

araç sayısının tartışmasız olarak tespiti için açıklama yaptıklarını ve bizzat davalı banka tarafından gönderilen hesap özetleri ile davalı bankaya ait pos cihazlarının teslim edildiği ticari taksiler ile yapılan sözleşmeleri ibraz ettiklerini ve dilekçelerinde beyan edilen hususlarda inceleme yapılmasını talep ettiklerini, bu yöndeki taleplerinin mahkemece dikkate alınmadığını, davanın reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme.

6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.Dava, taraflar arasında imzalanan 09/02/2009 tarihli Reklam Sözleşmesi kapsamında, 1 yıllık sözleşmesi süresinden dolduktan sonra da hizmet verildiği iddiasıyla fatura edilen alacağın tahsili istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki ihtilaf.

09/02/2009 tarihli Reklam Sözleşmesinin 1 yıl süreli olarak imzalanması ve yazılı olarak uzatılmaması karşısında, 1 yıllık sürenin dolmasıyla sona erip ermediği, taraflar arasında 10/06/2009 tarihli sözleşmenin imzalanmış olması da dikkate alındığında 09/02/2009 tarihli sözleşmenin 1 yıllık süreden sonra fiili uygulama ile uzatılıp uzatılmadığı, davalının 1 yıllık süreden sonra 09/02/2009 tarihli Reklam Sözleşmesine konu hizmetleri verip vermediği ve fatura konusu alacağa hak kazanıp kazanmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Taraflar Arasında İmzalanan Sözleşmeler 1-09/02/2009 Tarihli Reklam Sözleşmesi Sözleşmede davacı "...", davalı ise "BANKA" olarak anılmaktadır.

Sözleşmenin "Giriş" kısmında; kira süresi:12 ay, kira süresi başlangıcı: izin belgesinin çıkartıldığı tarihten itibaren 1 yıl, kira bedeli: 4.200 TL, araç cinsi: binek taksi, toplam araç adedi:120, reklam konusu ürün ve prodüksiyon ayırıcı: araç üstünün BANKA reklamlarının yer aldığı folyo ile giydirilmesi, araç içine BANKA'ya ait üzerinde yerleşik ekran sayesinde video ve resim gösterimi yapabilen ve aynı zamanda banka ve kredi kartı kabulü yaparak ödemelere aracılık eden Multi-Media POS terminallerinin kurulumu olarak belirtilmiştir.

Sözleşme taraflar arasında 09/02/2009 tarihinde imzalanmıştır.Sözleşmenin konusu; taraflardan ... reklam hakkına sahip olduğu bu sözleşmeye ekli ve bu sözleşmenin ayrılmaz parçası olan ek-1 listede adedi, plaka ve ruhsat numaraları belirtilen araçların üzerindeki reklam alanlarının, bu sözleşmede belirtilen süre ve koşullar çerçevesinde BANKA'ya kiralanmasıdır.1.madde. Bu sözleşme "...

BANKASI T.A.O" reklam kampanyası için düzenlenmiştir ve reklam kampanyası için ... tarafından BANKA'nın görüş ve onayı doğrultusunda 120 (YÜZYİRMİ) araç tahsis edilecektir. ... Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca söz konusu araçların sahipleri veya işletenlerinden izin alındığına dair yazıları ve Yönetmelik'in 6. maddesi uyarınca almış olduğu yetki belgesini 10 iş günü İçerisinle BANKA'ya ibraz etmeyi kabul ve tahhüt eder... 3.madde.

Araç üzerine uygulanacak numune reklam tasarımının BANKA tarafından onaylanmasından sonra 10 (on) iş günlük süre içinde taraflarca mutabık kalınacak standartta reklam malzemesini (filmi), BANKA, ... teslim edecektir. Araçlar üzerine uygulanacak reklam filmi ... tarafından 15 iş günü içerisinde aynen uygulanarak aynı süre içinde araç trafiğe çıkarılacaktır.

BANKA, kira süresi bitmeden yeni bir tasarım yaptırdığı ve araçların üzerini giydirmek istediği taktirde araç başı 400 ABD Doları + KDV ödeyerek yenileme yapabilir.4.madde. Kira süresine ilişkin olarak sözleşmede belirtilen süre kesindir ve tarafların karşılıklı yazılı mutabakatı olmaksızın hiçbir şekilde değiştirilemez veya uzatılamaz. Sözleşme süresi bitiminden önce taraflarca karşılıklı yazılı olarak mutabık kalınmak suretiyle sözleşme uzatılabilecektir...5.madde.

Araçlar üzerinde sergilenecek reklam sözleşmenin giriş bölümünde belirtilen ürüne ilişkin olacaktır.8.madde. Kira bedeli; kira süresine kiralanan araç sayısına ve reklam alanı özelliklerine göre sözleşmenin giriş kısmında belirlenmiş olup, KDV hariç araç başı 4.200 (Dörtbinikiyüz) TL'dir.9.madde.

Belirtilen kira bedeline folyo, baskı, uygulama, denetim bakım, onarım, montaj, periyodik ve sürekli temizlik giderleri dahildir. ..., araçlar üzerinde reklam malzemelerinin temiz ve bakımlı olmasından sorumludur ve araç sahiplerinin ve/veya sürücülerine ödenecek reklam bedeli, kira bedeli ve her türlü ödemelerinden tek başına ... sorumludur. ... , araç sahiplerinin/sürücülerinin/işletenlerinin BANKA'dan her ne ad altında olursa olsun herhangi bir talepleri olmayacağını, böyle bir talep vukuunda da bu talepleri kendisinin karşılayacağını araç sahipleri,

sürücüleri işletenleri ile BANKA arasında çıkabilecek tüm sorunları derhal çözümlemeyi kabul, beyan, temin ve taahhüt eder.10. madde. Kira bedelinin %50'si sözleşme imzalandığında, kalan %50'de araçlar trafiğe çıktığında ödenecektir. Ödemeler ...'nın düzenleyeceği faturanın ibrazını müteakip ... ... Levent Şubesi ... numaralı hesabına yapılacaktır.

BANKA'nın faturayı inceleme ve gerektiğinde itiraz etme hakkı saklıdır.2-10/06/2009 Tarihli Sözleşme Sözleşmede davacı "...", davalı ise "BANKA" olarak anılmaktadır. Sözleşme taraflar arasında 10/06/2009 tarihinde imzalanmıştır. 1.madde. "Sözleşmenin konusu".

Bu sözleşmenin amacı yürürlük süresince Türkiye'nin belirli bölgelerinde ... firmasının reklam hakkına sahip olduğu taksilerde, Multi-Media POS Terminallerinin kurulumu ve terminallerin işleyişine yönelik tarafların hak ve yükümlülükleri belirlenmektedir.2.maddesinde.

"Tanımlar" başlığı altında, Multi-Media POS Terminali: Verifone firması tarafından üretilen, üzerinde yerleşik ekran sayesinde video ve resim gösterimi yapabilen ve aynı zamanda banka ve kredi kartı kabulü yaparak ödemelere aracılık eden POS cihazıdır.3.madde; "... Taksi Uygulaması" başlıklı olup Taksi projesinde, kartlı ödeme işlemlerinin Multi-Media POS Terminalleri ile gerçekleştirilmesine yönelik taraflarca mutabık kalınan uygulama esasları belirlenmiştir.

3.1.; ... uygulaması kapsamında, Taksilerde kurulumu gerçekleştirilecek Multimedya POS cihazlarının mülkiyeti Banka'ya aittir. Multimedya Pos cihazlarının taksilere kurulumu, işbu sözleşmede belirtilen kurulum esasına dayalı olarak bedeli ... firması tarafından karşılanmak üzere ... firması tarafından gerçekleştirilecektir. 3.2..

Multi-Media çözümünün rulo, bakım, onarım ve Banka POS uygulaması versiyon güncelleme gibi hizmetleri Banka'nın sözleşmesel olarak hizmet aldığı saha hizmetleri firmaları tarafından gerçekleştirilecektir. 3.6.. Banka, taksilerin sisteme üye olabilmeleri için ... aracılığıyla araç başına 500 YTL depozito tahsil edecektir. Depozito alınmayan taksilerde her bir taksi başına kurulumu yapılacak ödeme sisteminin donanım birim bedeli olan 1.000 EURO (Bin) dan ... sorumludur...3.7..

Banka, Multimedya POS terminallerinde yayınlanacak toplam reklam hakkının %20 (yirmi) hakkına sahip olacaktır. Geri kalan reklam hakkı her türlü rakip Banka reklam ve bilgilendirmeleri yayınlanmamak kaydı ile ...'ya ait olacaktır.3.9.. Banka, reklam ve kartlı ödeme uygulaması haricinde ileride geliştireceği farklı uygulamaları da Multimedya POS çözümü üzerinde çalıştırabilecektir.3.11..

Taksi plakası sahibi, gelir mükellefi ve tüzel kişiliği olan taksiciler üye işyeri sözleşmesini imzalayarak bankanın onayı doğrultusunda Multimedya POS taktırabileceklerdir. Gelir mükellefi olmayan, plaka kiralayarak taksicilik yapan ancak durak yerleri prestijli olan taksicilere verilecek Multimedya POS cihazlarının kullanımında ise ... üye işyeri pozisyonunda olacak ve taksicilere ödemeyi ... yapacaktır.9.madde. "Sözleşmenin Süresi".

İşbu sözleşmenin süresi 10/06/2009-10/06/2014 tarihleri arasında 5 (beş) yıldır. Sözleşme süresince Taraflar'ın mutabakatı olmadan fesih edilemeyen bu sözleşme, sözleşme süresi bitimine 90 gün önceden taraflarca, karşı tarafa yazılı olarak fesih bildiriminde bulunulmadığı sürece birer yıllık sürelerle aynı şartlarla otomatik olarak uzatılmış sayılacaktır.

Sözleşmenin yürürlüğe giriş tarihi işbu sözleşmenin yetkili kişilerince imzalandığı tarihtir.İhtarnameler 1-Davalı tarafça Bakırköy ... Noterliğinden keşide edilen 10/10/2011 tarihli ... yevmiye no.lu ihtarname ile. Taraflar arasında imzalanmış olan 09/02/2009 tarihli reklam sözleşmesinin icra edildiği ve 4.maddesi uyarınca yenilenmesi ve/veya süresinin uzatılması konusunda yazılı bir mutabakat olmadığından sona erdiği için 06/10/2011 tarihli ... sıra no.lu "...

Şubat 2010-Eylül 2011 Reklam Kampanya Bedeli" ve "Sözleşme Hazırlık Masrafları" olmak üzere toplam 1.023.886 TL'lık faturanın, ihtarname ekinde iade edildiği belirtilmiştir. 2-Davacı vekili tarafından Beşiktaş ...

Noterliğinden keşide edilen 20/10/2011 tarihli ... yevmiye no.lu ihtarname ile; taraflar arasında imzalan her iki sözleşme kapsamında müvekkili tarafından yükümlülüklerin eksiksiz olarak yerine getirilmesine karşın, muhatap Bankanın 1.023.886,00 TL'yi ödenmediği gibi taksilere takılı bulunan pos cihazlarını sözleşmelere aykırı olarak sökmeye başladığı, bu nedenle sözleşmenin ihlal edildiği belirtilerek 1.023.886,00 TL'nin ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren en geç 7 (Yedi) gün içerisinde ödenmesi,

yine iş bu ihtamamenin tebliği tarihinden itibaren en geç 7 (Yedi) gün içerisinde sökülmüş bulunan POS cihazlarının araçlara tekrar takılması ve POS cihazlarının sökülmesi eylemine ihtarnamenin tebliğ tarihi itibariyle son verilmesi ihtar edilmiş, 21/10/2011 tarihinde tebliğ edilmiştir. 3-Davacı vekili tarafından Beşiktaş ... Noterliğinden (Davalı tarafça Bakırköy ...

Noterliğinden keşide edilen 10/10/2011 tarihli ... yevmiye no.lu ihtarnameye cevaben) keşide edilen 24/10/2011 tarihli ... yevmiye no.lu ihtarname ile; taraflar arasında imzalanan 09/02/2009 tarihli sözleşmenin taraflarca usulüne uygun feshedilmediği, fiili olarak devam ettiği, reklam bedeli ve sözleşme hazırlık masrafları olarak müvekkilinin fatura konusu 1.023.886,00 TL'ye hak kazandığı belirtilerek, bir önceki ihtarnamede yer alan talepleri yinelemiş, 27/10/2011 tarihinde tebliğ edilmiştir.

4-Davalı tarafça Bakırköy ...

Noterliğinden keşide edilen 31/10/2011 tarihli ... yevmiye no.lu ihtarname ile; taraflar arasındaki 09/02/2009 tarihli sözleşme izin belgesinin çıkartıldığı tarihten itibaren 1 yıl süre ile geçerli olup tarafların sözleşmenin uzatılması yönünde karşılıklı yazılı bir mutakabatı bulunmadığından sona erdiği, Banka'nın herhangi bir borcu bulunmadığı, bilakis alacaklı olduğu belirtilmiş, iade edilmemiş olan tüm POS'ların ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 (yedi) gün içerisinde iade edilmesi ve/veya iade edilmeyen her bir POS için aynı süre içinde (her bir iade edilmeyen POS başına) 1.000 EUR ödenmesi,

muhatap şirketin Bankaya verdiği taahhütname doğrultusunda aylık cirosu 250 (ikiyüzelli) TL'nin altında kalan POS'lar için ödenmesi gereken toplam meblağın (aylık cirosu 250 TL'nin altında kalan her bir POS için ayrı ayrı hesaplanarak) ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 (yedi) gün içerisinde Bankaya ödenmesi ihtar edilmiştir. Bilirkişi raporu.

Mali Müşavir ... ile İşletme Mühendisi/Yönetim Danışmanı ...'den alınan bilirkişi kök raporunda; davacı defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacı taraf ticari defter kayıt ve belgelerine göre davalı adına 10/02/2009 tarihli ... sıra numaralı "Reklam Bedeli" açıklamalı 252.000,00 TL + 45.360,00 TL (KDV) = 297.360,00 TL bedelli ve 08/06/2009 tarihli ... sıra numaralı "Reklam Bedeli" açıklamalı 252.000,00 TL + 45.360,00 TL (KDV) = 297.360,00 TL bedelli olmak üzere toplam 594.720,00 TL'lik fatura düzenleyerek ticari defterlerine işlediği, Davalı taraftan.

10/02/2009 tarihinde 297.360,00 TL, 25/06/2009 tarihinde 180.000,00 TL ve 25/07/2009 tarihinde 117.360,00 TL olmak üzere toplam 594.720,00 TL tahsilat yaptığı ve böylelikle 25/07/2009 tarihi itibariyle ilgili döneme ait davalıdan alacağı kalmadığı, Davacı tarafın davaya konu ettiği ve dosya içerisine ibraz olunan 06/10/2011 tarihli ... sıra numaralı "...

Şubat 2010-Eylül 2011 Reklam Kampanyası Bedeli, Sözleşme Hazırlık ve Masrafları" açıklamalı KDV dahil toplam 1.023.886,00 TL faturayı davalı adına kestiği ancak bu faturanın davacı tarafından ticari defterlerine işlenmediği, bu nedenle davacının 31/12/2011 tarihi itibariyle davalı taraftan fatura alacağının olmadığı, davalı tarafından ise ticari defterlerin sunulmadığı belirtilmiş,Raporun devamında ise özetle.

"09/02/2009 ve 10/06/2009 tarihli sözleşmeler arasında bir illiyet bağı bulunduğu ve özellikle 10/06/2009 tarihli sözleşmenin tek başına bir ticari ilişkiyi ifade etmekten mahrum olduğu çünkü 14 ayrı maddede Davacının bir çok ticari yükümü karşılıksız yapacakmış gibi ifadeler yer aldığı, ancak buna dair ticari hiçbir alacak talebinin olmamasının ticari gerçeklikle açıklanamayacağı ve hayatın doğal akışına aykırı olduğu,Ayrıca her iki sözleşmedeki konu başlıkları itibariyle her iki sözleşmenin birbirinin devamı ve tamamlayıcısı olduğunun 22.-28. sayfalarda detaylı yorumlandığı ve açıklandığı,

10/06/2009 sözleşmenin "Üye İşyeri Sözleşmesi" gibi nitelendirilmesinin dava dosyasında yanıltıcı olduğu, Bankanın bu konuda Banka üye işyerlerine imzalattırdığı matbu sözleşmeden farklı sözleşme içeriğinin sadece bu projeye özel nitelik ifade ettiği, Davacı ticari faaliyetinin Bankanın tanıtım ve reklam faaliyeti kapsamındaki bir proje olduğu ve SÖZLEŞME'nin bununla ilgili olduğu sonucuna varıldığı,Bir taksi işletmesi olmayan ...'nın müşterilerle doğrudan bir ilişkisi olmadığı için Üye İşyeri Sözleşmesi ile POS'lardan tahsil edilen bedelleri ukdesinde kullanamayacağı, sadece bir havuz hesap gibi hesaplarının kullanıldığı,

asıl kullanıcı olan Taksilerin POS makinalarından geçen bedellerin ... hesaplarına intikal ettiği anda ilgili POS'un bulunduğu taksilerin hesabına aynen aktarılacağının sözleşmede kayıt ve imza altına alındığı, hiçbir kazancı olmaksızın gölge bir hesap gibi kullanılan ...'nın bu projenin operasyonel kısmını kendi hesapları üzerinden bedelsiz organize ettiği anlaşılmakla aksi yönde bir evrak bulunamadığı,Davacının 20/02/2018 tarihli replik dilekçesi ekinde 22 Eylül 2011 tarihli ... tarafından gönderilen mail yazışmasından da anlaşılacağı üzere araç içinde sadece bir ödeme cihazı olan POS cihazlarının bu proje kapsamında özel tasarlandığı,

ekranlarının da bir reklam alanı mecrası gibi tasarım ve planlamasının yapıldığı, Bir ticari firmanın uzunca bir süre hiçbir hak ediş almaksızın çalışmasının açıklanmaya muhtaç bir olduğu, bu sebeple iki sözleşmenin birbirinden bağımsız düşünülmesi mümkün görünmediği,Ancak hizmet ifasına yönelik ilk sene 4 aylık sürelerle 2 ayrı faturalama ile yıllık alacağını tahakkuk ve tahsil eden Davacı'nın bundan sonra ticari işlemleri devam ederken neden Şubat 2010-Eylül 2011 dönemlerini işaret eden 20 aylık bir döneme dair hizmet bedeli talebinde bulunmadığının da dava dosyası içeriğinden anlaşılamadığı,Davacının haklı olduğu yönünde kanaat edinilirse

ise Davacının;a. Yasal defter incelemesinde uyuşmazlık konusu faturanın resmi kayıtlarda görülmediği ancak ilgili döneme ait sözleşme konusu bir ticari faaliyetin gerçekleştirildiği,b. 09/02/2009 tarihli Sözleşmede yer alan Kira Bedeli adı altındaki 20 aylık alacağa hak kazandığı,c. Bu hakedişe dair alacak kalemine dair araç sayısı tespitinin ayrıca yapılması gerektiği,d.

"Sözleşme Hazırlık Masrafları" konusunda taraflar arasında mutabık kalındığına dair bir ispat vesikası olmadığından uyuşmazlığa konu faturadaki bu alacak kalemine dair Davacının bir hak talep edemeyeceği..." şeklinde görüş ve kanaati bildirilmiştir. Ek raporda ise. Davacı tarafça itiraz dilekçesi ekinde ibraz olunan mailde; "... tarafından [email protected] adresinden 26 Eylül 2011 tarihinde ...'a gönderilen mailde, "...

Bey, Taksilerin 2011 yılındaki toplam cirolarını gösteren liste ektedir." denildiği, maile ek olarak ayrı bir liste halinde 164 adet araç plakası ve bu plakaların karşısında yer alan çeşitli bedelleri içeren bir liste sunulduğu, plakaların yer aldığı listenin, banka tarafından gönderilen mail sayfasından ayrı bir sayfa olarak gönderilmiş olması, listenin Bankanın Antetli kağıdına yazılmamış olması veya bankadan gönderildiğine dair başkaca bir bilgi bulunmaması nedenleriyle davacı tarafın ibraz etmiş olduğu araç plakaları listesinin davalı banka tarafından gönderildiği ve araç sayısının tespitine yeterli olduğu kanaatine ulaşılamadığı,

ancak Mahkeme'nin aksi kanaatte olması ihtimaline binaen listede bulunan araç sayısına göre hesaplama yapıldığı takdirde, kök raporda davacı tarafın "kira bedeli adı altındaki 20 aylık alacağa hak kazandığı" tespitine yer verildiğinden, KDV hariç araç başına yıllık 4.200,00 TL ödeme yapılmasının kararlaştırılmış olması sebebiyle, 164 araç için, 20 aylık hesaplama yapıldığı takdirde 4.200,00 /12 X 20 X 164 = 1.148.000,00 TL hesaplandığı ve bu bedelin % 18 KDV'sinin 1.148.000,00 TL X 18 /100 = 206.640,00 TL olduğu, KDV dahil alacak miktarının ise 1.148.000,00 TL + 206.640,00 TL = 1.354.640,00 TL hesap edildiği belirtilmiştir.

İnceleme ve sonuç İspat; dava konusu yapılan hakkın gerçekten var olup olmadığının anlaşılması, maddi hukukun o hakkın doğumunu veya sona ermesini kendisine bağladığı vakıaların doğru olup olmadığının tespit edilmesi sonucunda mümkün olur ve dava konusu hak ile buna karşı yapılan savunmanın dayandığı vakıaların var olup olmadıkları yönünde mahkemeye kanaat verilmesi işlemidir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda 187/1.maddesinde "İspatın konusunu tarafların üzerinde anlaşamadıkları ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek çekişmeli vakıalar oluşturur ve bu vakıaların ispatı için delil gösterilir." şeklinde düzenlenmiştir. Vakıa (olgu) ise, kendisine hukuki sonuç bağlanmış olaylardır. İspatı gereken olaylar, olumlu vakıalar olabileceği gibi olumsuz vakıalar da olabilir.

Hakim, taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan vakıaların gerçekleşip gerçekleşmediğini, kural olarak kendiliğinden araştıramaz. Bir olayın gerçekleşip gerçekleşmediğini taraflar ispat etmelidir. Bir davada ispat yükünün hangi tarafa ait olacağı hususu ise HMK'nın "İspat Yükü" başlıklı 190. maddesinde yer almakta olup. "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir." şeklinde düzenlenmiştir. Yani ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı iddia ve savunmada bulunana düşer. Kendisine ispat yükü düşen taraf için bu bir yükümlülük (mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür (külfettir).

Zira taraf kendisi tarafından ispatı gereken bir vakıayı ispat edemezse, karşı taraf (ve mahkeme) onu mutlaka ispat etmesini isteyemez (yükümlülük).

Kendisine ispat yükü düşen taraf, o vakıayı ispat edememiş sayılır; mesela, kendisine ispat yükü düşen ve fakat bunu yerine getiremeyen taraf davacı ise, davasını ispat edememiş sayılır ve dava bu nedenle reddedilir (Kuru, B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, 6. b., 2.c., s.1972).Taraflar arasında imzalanan 09/02/2009 tarihli reklam sözleşmesinin konusu araçlar üzerinde reklam alanlarının, sözleşmede belirtilen süre ve koşullar çerçevesinde Bankaya kiralanması olarak belirtilmiştir.

Sözleşme hükümleri incelendiğinde de konusunun, araçların dış yüzeylerinin reklam amaçlı kullanılmasına, banka reklamları ile araç dış yüzeylerinin giydirmesine ilişkin olduğu açıktır. Nitekim bu sözleşmede Multi-Media POS cihazlarına ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Ayrıca sözleşmenin süresi 1 yıl olarak belirlenmiş ve tarafların karşılıklı yazılı mutabakatı olmaksızın sözleşme süresinin uzamayacağı ifade edilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 10/06/2009 tarihli sözleşme ise, taksilerde Multi-Media POS cihazlarının kurulumuna yöneliktir. Sözleşme ile ... firmasının reklam hakkına sahip olduğu taksilerde, Multi-Media POS Terminallerinin kurulumu ve terminallerin işleyişine yönelik tarafların hak ve yükümlülükleri düzenlenmiş, sözleşmenin süresi 5 yıl olarak belirlenmiştir. Yukarıda sözleşmenin hükümlerine ayrıntılı olarak yer verilmiş olup, her iki sözleşmenin konusu farklıdır.

Davacı tarafından 09/02/2009 tarihli sözleşme ile 10/06/2009 tarihli sözleşmenin birbiriyle bağlantılı olduğu ve sonradan imzalanan sözleşme nedeniyle ilk sözleşmenin süresinin 5 yıl uzadığı ileri sürülmekte ise de. 02/09/2009 tarihli sözleşmenin süresi 1 yıl olarak belirlenmiş ve uzaması hali tarafların yazılı mutabakatına bağlanmıştır. Ancak taraflar arasında sözleşmenin süresinin uzatıldığına dair yazılı bir mutabakat yoktur.

Ayrıca 10/06/2009 tarihli sözleşme hükümleri incelendiğinde, ilk sözleşmenin de ikinci sözleşme süresine tabi olduğuna, ilk sözleşmenin süresinin uzatıldığına dair bir hükme ver verilmediği gibi 10/06/2009 tarihli sözleşmede her iki sözleşmenin birbiriyle bağlantılı olduğuna dair 02/09/2009 tarihli sözleşmeye bir atıf dahi yapılmamıştır.

Tüm bu hususlar dikkate alındığında, ikinci sözleşmenin ilk sözleşmenin devamı ve ya tamamlayıcısı niteliğinde olmadığı, tarafların iradesinin ilk sözleşmenin uzatılmasına yönelik olmadığı, her iki sözleşmenin farklı olduğu, ikinci sözleşmenin imzalanması ile ilk sözleşmenin süresinin uzatılmadığı, ilk sözleşmenin yazılı olduğu gibi 1 yıllık sürenin bitiminde sona erdiği kanaatine varılmıştır.

Bu nedenle ilk sözleşmede kararlaştırılan taksi başına belirlenen ücretin, ikinci sözleşme yönünden de geçerli olacağı ve ücrete hak kazandığı yönündeki davacı iddiaları ispatlanamamıştır.

Ayrıca ikinci sözleşmede herhangi bir ücret belirlenmemiş ise de ikinci sözleşmenin 3.7.maddesi ile Multimedya POS terminallerinde davalı Bankanın sahip olduğu %20 reklam hakkından geriye kalan %80 reklam hakkının rakip Banka reklam ve bilgilendirmelerini yayınlamamak kaydıyla davacıya ait olduğu kararlaştırılmış olup, sözleşmenin bu çerçevede imzalandığı ise açıktır.

Yine taraflar arasındaki mail yazışmalarındaki araç plakaları ile pos cihazlarından tahsil edilen bedellerin yer aldığı listelerin, taraflar arasında akdedilen ikinci sözleşmeye istinaden düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda ispat yükü üzerinde olan davacı taraf, iddialarını ispatlayamadığından davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Yukarıda yer verilen açıklamalar neticesinde; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü,

taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı anlaşılmış, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığından ayrıca kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 54,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 215,45 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,