İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2020/259 K.2021/614

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı arasında 2012/30358 ihale kayıt nolu 24 ay süreyle 24 eleman ile yemek pişirme ve dağıtım işine ilişkin ihale yapılarak 11/05/2012 tarihinde işe başlandığını, mevcut sözleşmeye istinaden müvekkil şirketin davalı kuruma, ...

Bankası Kadıköy Şubesine ait 09/05/2012 tarih ve ... sayılı 87.240,00-TL'lik teminat mektubunu verdiğini, davalı kurum ile karşılıklı olarak 2013 yılının Haziran ayında karşılıklı anlaşma çerçevesinde feshedildiğini, müvekkili şirketin tüm ödeemelerini yaptığını, sözleşme gereğince davalı kurumdan kesin teminat mektubunu istediğini, davalı kurumca müvekkili şirkete 05/12/2014 tarihinde verilen cevapta işçi alacaklarından kaynaklı olarak taraflarına kaşı 15 dava dosyası açıldığı belirtilerek sözleşme gereği kesin teminatın verilmeyeceğinin bildirildiğini,

müvekkilinin tüm edimlerini yerine getirdiğini beyanla dava ve taleplerinin kabulü ile sözleşmeye, kanuna ve hukuka aykırı olarak müvekkil şirkete ait verilmeyen ... Bankası Kadıköy Şjbesine ait 09/05/2012 tarih ve ... sayılı 87.240,00-TL'lik teminat mektubunun iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; taraflar arasında 11/05/2012 tarihli sözleşme imzalandığı, teminat mektubunun bu sözleşme kapsamında verildiği, sözleşmenin 11.4.1 maddesinde teminat mektubunun iadesinin düzenlendiği, davacı şirket çalışanlarının ücretlerinin ödenmediği ve işçilerin alacak taleplerini davalıya yönelttikleri, işçilik alacaklarının sözleşme hükümleri gereğince davacının sorumluluğunda olması nedeni ile şirkete borcu bulunmaması gerekirken işçilik alacakları nedeni ile davacının davalıya borçlu konumda olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, " Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin incelenmesinde, sözleşmenin 4.1 maddesinde bu sözleşmenin uygulanmasında Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve ihale dokumanını oluşturan diğer belgelerde yer alan tanımların geçerli olduğu, 8.maddesinde ihale dokümanının sözleşmenin ayrılmaz parçası olup şartnamelerin de bu kapsamda olduğu,

11.maddesine göre yüklenicinin kesin teminat mektubu verdiği ve 11.4.1 maddesi gereğince yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra SGK'dan alınacak ilişiksiz belgesinin idareye verilmesinin ardından kesin teminat mektubunun iade edileceği. Teknik Şartnamenin 8.8.maddesi uyarınca çalıştırılacak tüm personelin özlük ve sosyal haklarına dair yasal sorumlulukların yükleniciye ait olduğu.

Genel Şartnamenin 6.bölümünde ücretlerin ödenmesinden yüklenicinin doğrudan sorumlu tutulduğu görülmüştür. Davalının iddiaları doğrultusunda iş mahkemelerine müzekkere yazılmış, taraflar arasında görülen dava dosyalarına ilişkin evrak istenilmiştir.

Gelen müzekkere yanıtlarından anlaşılıdığı üzere taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamına çalıştırılan işçilerin açtığı işçilik alacaklarına ilişkin dava olup, yapılan yargılama sonucunda davacı ve davalının asıl ve alt iş veren olarak birlikte sorumluluklarına hükmedildiği görülmüştür.

Yukarıda özetlenen sözleşme ve sözleşmenin ayrılmaz parçası şartnamelere göre, sözleşme kapsamında çalıştırılacak işçilerin işçilik alacaklarından davacı yüklenici sorumlu olup, sözleşme hükmü gereğince, davacının idareye borcu bulunmadığı tespit edildikten sonra teminat mektubu iade edilecektir. Oysa somut durumda, davalı, İş Mahkemesinde davacı ile birlikte sorumlu tutulmuş olup sözleşme gereğince, ödemek zorunda kaldığı veya kalacağı ücret için davacıya rücu hakkı vardır.

Bu durumda, davacının, sözleşme kapsamında çalıştırdığı işçilerin işçilik alacakları nedeni ile borçsuz olduğu söylenemeyeceğinden teminatın iadesi koşulu gerçekleşmediği " gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; henüz ortaya çıkmamış veya çıkması ihtimal olan, davaya konu olacak borç ilişkisinden kaynaklı olarak davalı kurumun sanki müvekkil şirketin davalı idareye hali hazırda bir borcu varmış gibi işlem yaparak müvekkil şirkete ait teminat mektubunun verilmemesi açıkça hukuka aykırı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, teminat mektubunun iadesi istemine ilişkindir. Dosya kapsamına göre taraflar arasında 11/05/2012 tarihli hizmet alım sözleşmesi akdedilmiş, sözleşmeye istinaden davaya konu teminat mektubu verilmiştir.

Davacı sözleşme gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini beyanla teminat mektubunun iadesini talep etmiş, davalı ise işçilerin açtığı işçilik alacak davaları nedeni ile davacının kendisine borçlu bulunduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin 11.4.1. maddesi uyarınca teminatın iadesi için taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi, yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmaması ve Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan alınan ilişiksiz belgesinin idareye verilmesi gerekmektedir.

Ancak akdedilen sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin, işçilik alacaklarına ilişkin davacı ve davalı aleyhine açmış oldukları davaların yapılan yargılaması sonuncunda davacı ve davalının asıl ve alt iş veren olarak birlikte sorumluluklarına hükmedildiği, dosyaların henüz kesinleşmediği, taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmesinin Teknik Şartnamenin 8.8.maddesi uyarınca çalıştırılacak tüm personelin özlük ve sosyal haklarına dair yasal sorumlulukların yükleniciye ait olduğu, Genel Şartnamenin 6.bölümünde ücretlerin ödenmesinden yüklenicinin doğrudan sorumlu tutulduğu görülmüştür.

Buna göre dava dışı işçilerin davalı asıl işveren ile birlikte davacı yüklenici aleyhine açmış oldukları işçi alacakları davasından davacı yüklenicinin sorumlu olduğu gözetilerek iş mahkemelerinde devam eden derdest davalar nedeniyle davalı asıl işverenin ödeme riskinin bulunduğu dolayısıyla teminat mektubunun teminat fonksiyonunun devam ettiği anlaşılmakla sözleşmesinin 11.4.1. maddesi uyarınca teminatın iade şartları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, HMK 353/1.b.1 bendi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-HMK' nın 353/1.b.1 Maddesi gereğince davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan REDDİNE, 2- Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacı tarafından yatırılan 98,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 23,40 TL' nin istinaf eden davacı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacı yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına,