İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/1332 K.2025/278

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin, müvekkili tarafından işletilen köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş yaptığını, geçiş ücretlerini ödemediğini beyan ederek söz konusu bedellerin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesini ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava 1 yıllık yasal sürede açılmadığından usulden reddinin gerektiğini, müvekkili hakkında açılan iş bu davada kusurlu durumda olan ...

Bankası A.Ş’ye davanın ihbar edilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirket adına kayıtlı araçlarda otomatik geçiş sistemi/hızlı geçiş sistemi mevcut olup bu sistemlerde ihbar olunan tarafından otomatik ödeme talimatı ile ödenmesi gerekirken hiç bir bildirim yapılmadan ve müvekkil şirket tarafından da herhangi bir talimat olmaksızın kredi kartları ve otomatik ödeme talimatlarının iptal edildiğini, bu gayri yasal iptalle birlikte müvekkil şirkete ait araçların geçişlerine devam ettiğini ancak kaçak geçiş ihlali ile karşı karşıya kaldığını,

iş bu davanın açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkili şirkete herhangi bir kusur izafe edilmesinin de mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; ''... sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı şirket tarafından davalı aleyhine başlatılan takibin 28.924,72 TL. ihlalli geçişlere dayalı ilamsız icra takibi olduğu, davalı tarafça süresinde yapılan itiraz neticesinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.Elektronik bilirkişi tarafından düzenlenen 10/11/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre; tarafların geçişlere ait bedellerin ödenmediği hususunda mutabık olduğu ve işbu geçişlerin geçiş anı ve sonrasındaki 15 günlük zaman diliminde ödenmediği için cezai bedeli ödenmekle yükümlü olduğu,

davalının işbu geçişlerin ödemesinin yapılmamasının nedeni olarak ... bankasının görevini icra etmediği üzerinde durduğu, davalının iddia ettiği hususlarda ...

Bankasından "... hesap sözleşmesi" ve "... hesabının bağlı olduğu kredi kartı veya banka hesabının hesap hareketleri"nin talep edilmesi gerektiği, talep edilen bilgilerin gelmesiyle banka hesabında yeterli bakiye olup olmadığı, yeterli bakiye varsa neden ... hesabına aktarılmadığı hususlarında değerlendirme yapılabilineceği, sonuç olarak netlik kazanan geçişlerin ödenmemesinin yükümlülüğünün davalı üzerinde olduğu,

cezai bedellerin yükümlülüğünün, davalının mı veya ihbar edilen ... bankasının mı olduğu yönünde kanaat oluşturulabilmesi için ... bankasından talep edilen dökümanların gelmesiyle anlaşılabileceğini raporunda bildirmiştir.Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu gözönüne alındığında; bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere;

davalıya ait ..., ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... plakalı araçların 16/10/2017 ve 18/08/2018 tarihleri arasında davalının işletme hakkı sahibi bulunduğu Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolundan 143 kez ihlalli geçiş yaptığı, ihlalli geçişlere ilişkin bedelin ve karşılığı para cezasının ödenmediği, davalının davaya cevap dilekçesinde ödenmesi gereken ihlalli geçiş bedeli ve ceza miktarına ilişkin bir itirazının olmadığı ancak anlaşmalı bankası olan ...'nın ihlali geçişlerden sorumlu olduğunu bildirdiği, davacının icra takibinde haklı olduğu,

davalının otomatik geçiş sistemi ile çalıştığı banka olan ...Bankası A.Ş. ile aralarındaki iç hukuksal ilişkinin davayı etkilemeyeceği, alacağın likit olup belirlenebilir olduğu anlaşıldığından davacının davasının kabulüne, davalının ... sayılı icra takibine yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, kabul edilen alacağın %20’si olan 5.784,94 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki açıklamalarını tekrarla, somut olayda geçiş bedellerinin tahsil edilmemesinin bankadan kaynaklandığını, müvekkilinin kusurlu olmadığını beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme.

6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.Dava, otoyol geçiş ücreti ödenmeksizin geçiş yapıldığı iddiası ile geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. ... takip sayılı dosyası ile davacı tarafça,

davalı aleyhine toplam 28.924,72 TL alacağın tahsili için 14/01/2019 tarihinde ilamsız takip başlatılmıştır. Ödeme emrinin davalı tarafa tebliği üzerine, davalı vekili 23/01/2019 tarihinde borca ve ferilerine itiraz etmiş, itiraz dilekçesi tebliğ edilmediğinden eldeki dava İİK'nın 67.maddesi uyarınca yasal sürede açılmıştır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiştir, 5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

(Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…) (Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53 md.) Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir.

Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir.

Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir." 6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.

(Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez.

(Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez." düzenlemesi yer almaktadır.Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30.maddesi ile 05/07/2022 tarihli 31887 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7417 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla yeni eklenen hükümler bir arada değerlendirildiğinde; davalıya ait araçların ihlalli geçiş yaptığı dosya kapsamında yer alan CD görüntüleri ile sabittir. Nitekim bu husus davalının da kabulündedir.

Davalı her ne kadar geçiş ücretlerinin tahsil edilmemesinin, otomatik ödeme talimatının ... Bankası tarafından iptal edilmiş olmasından kaynaklandığını ileri sürmekte ise de, söz konusu savunmanın davacıya karşı ileri sürülmesi mümkün değildir. Zira dava dışı Banka ile müşterisi olan davalı arasındaki ihtilaf, davacıya yansıtılamayacağından, geçiş bedellerinin ödenmemiş olması karşısında mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda yer verilen açıklamalar uyarınca.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususunda re'sen ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak inceleme yapılmış olup, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus tespit edilemediği gibi istinaf sebeplerinin yukarıda açıklanan gerekçelerle yerinde olmadığı, dosya kapsamına göre ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 14/09/2021 tarihli 2021/10 E. 2021/61 K. sayılı ilamında.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde ifade edilen (1) sayılı tarifenin 1/e bendinde belirtilen işin esasının hüküm altına aldığı kararlardan anlaşılması gerekenin, ilk derece mahkemesi yerine geçilerek verilen ve icra kabiliyeti söz konusu olan kararlar olduğu, ilk derece mahkeme kararlarına dair istinaf başvurusunun esastan reddi yönündeki kararların ise icra edilebilir karar niteliğinde olmadığı için maktu harca tabi olduğu ifade edilmiştir.

Somut dosya yönünden Dairemizce yapılan inceleme neticesinde verilen istinaf başvurusunun esastan reddi kararı icra edilebilir bir karar niteliğinde değildir ve ilk derece mahkemesi kararının geçerliliği devam etmektedir.

İlk derece mahkemesi kararı kaldırılarak esas hakkında yeni bir karar verilmediği için emsal ilamda açıklanan hususlar Dairemizce de uygun bulunarak, davalı yönünden istinaf karar harcının maktu olarak belirlenmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından, davalı tarafından yatırılan 494,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 121,40 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,