İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/179 K.2024/193

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle.

Alacaklı tarafça müvekkilleri aleyhine 01.12.2007- 01.12.2016 yılları arasındaki kooperatif aidat alacakları için 03.11.2017 tarihinde icra takibi başlatmış olduklarını, iş bu davanın 01.12.2007 - 01.12.2011 tarihleri arasındaki aidat alacağına ilişkin olduğunu, takibin genel haciz yolu ile yapılmış ve takip dayanağı alacakların doğduğu tarihte yürürlükte olan eski Türk Borçlar Kanunu 126/4 ve yürürlükte bulunan Türk Borçlar Kanunu 147. maddesi gereğince talep konusu alacakların 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu,

dava konusu alacakların 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğundan 01.01.2012 tarihinden önceki alacakların zaman aşımına uğradığını beyan ederek öncelikle müvekkillerinin zarara uğrama ihtimalinden dolayı dava bedeli yönünden takip dosyasının tedbiren durdurulmasını, Türk Borçlar Kanunu 147. maddesi gereğince zamanaşımına uğramış olan 3.290,00 TL asıl alacak ve 5.007,34 işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığının tespitini, asıl alacak miktarı olan 3.290,00 TL yönünden davalı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davacı vekili, 24/06/2020 tarihli beyanında; icra dosyasında ödeme yapıldığını beyan ederek istirdat öncesi dava konusu edilen 8.927,34-TL ile icra dosyasına yapılan fazla ödeme sebebine tekabül eden 1.339-TL vekalet ücreti, 666-TL tahsil harcı, 2.419-TL takip sonrası işleyen faiz ödemesi olmak üzere toplam 13.351,34-TL.'nin istirdadını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İstanbul 33. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı icra takibine konu aidat alacağının müvekkilleri kooperatif tüzel kişiliğinden kaynaklanan bir alacak olmadığını, müvekkillerinin yönetimini üstlendiği site yönetimi ve site ortak masraflarının karşılanması için talep edilen bir aidat alacağı olduğunu, iş bu sebeple söz konusu alacağın borçlar kanununun 147. maddesi değil 146. maddesinde bahsedilen 10 yıllık genel zamanaşımına tabi olduğunu bu sebeple davanın reddini talep ettiklerini beyan ederek davacı tarafın tedbir talebinin reddini, davanın tümden reddi ile kısmen itiraza konu alacak yönünden %20 inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece "Dava, İstanbul 33. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında 01/12/2007-01/12/2011 tarihleri arasında davacının borcunun zaman aşımına uğradığı iddiasıyla kooperatif üye ilişkisinden kaynaklanan alacak nedeni ile davacının sorumluluğunun bulunup bulunmadığına, varsa davacının davalıya ödemede bulunması nedeniyle geri iadesi gereken miktarın varlığı ve miktarına dair istirdat istemine ilişkindir.

İstanbul 33. İcra Dairesi' nin ...Esas sayılı takip dosyası incelenmiştir. Davalı alacaklının 03.01.2017 tarihinde davacı borçluya karşı 01.12.2007 ila 01.12.2017 tarihleri arasındaki dönemlere ilişkin 14.652,24 TL asıl ve faizleri ile birlikte kooperatif aidat alacağını talep ettiği, davacının davalıya yargılama devam ederken 04.06.2020 tarihinde fer' ileri ile toplam 23.065,09 TL ödemede bulunduğu görülmektedir.

Dosyaya sunulan bilgi ve belgeler gereğince davacının davalı kooperatife üye olduğu anlaşılmakta, bu konuda çekişme bulunmamaktadır.

818 Sayılı Eski Borçlar Kanunu madde 126/ 4 gereğince aidat alacağına ilişkin 5 yıllık zaman aşımı, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 147 gereğince dönemsel borçlarda yine 5 yıllık zaman aşımı, 6101 Sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun madde 5 te düzenlenen zaman aşımına ilişkin mevzuat dikkate alınmıştır.Davacı 01.12.2007- 01.12.2011 yılları arasındaki dönem açısından zaman aşımının varlığını ileri sürmektedir.

Dava konusu kooperatif aidat alacağı 5 yıllık zaman aşımına tabidir. Davalının savunmada bulunduğu Eski 818 Sayılı BK m. 125- 6098 Sayılı TBK m. 146 genel alacak zaman aşımı olan 10 yıllık zaman aşımı kooperatif aidat alacaklarına uygulanamaz ve iş bu davada uygulama alanı bulamaz çünkü aidat alacağı dönemsel borç belirtildiği üzere 5 yıllık zaman aşımına tabidir...Saptanan ve hukuksal durum karşısında; davacının İstanbul 33. İcra Dairesi'nin ...

Sayılı takipte davalıya 04/06/2020 tarihinde ödediği 13.351,34 TL ( 01.12.2007- 01.12.2011 tarihleri aralığı açısından: 3.920,00 TL asıl alacak+5.007,34TL işlemiş faiz+1.339,00 TL vekalet ücreti+ 666,00 TL tahsil harcı+ 2.419,00 TL takip sonrası işeyen faiz), kooperatif aidat alacağına ilişkin olup 5 yıllık zaman aşımına tabidir. Davacı tarafından zaman aşımı ileri sürülmüş ve bu kısım belirlenen mezkur alacağın zaman aşımına uğradığı tespit olunmuştur.

Bu durumu davacının kanunen ispatladığına (takip ve dava konusu bedelin neden davalıya ödenmemesi gerektiğini ispatlamıştır) kanaat getirilerek davacı tarafından ileri sürülen zaman aşımı yerinde bulunmuştur" gerekçesi ile davacının davasının kabulüne; davacının İstanbul 33. İcra Dairesi'nin...

Sayılı takipte davalıya 04/06/2020 tarihinde ödediği 13.351,34 TL'nin 04/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdadına davacıya verilmesine, tazminata ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; ''takibe konu alacak müvekkilin kooperatif olması sebebiyle ve Kooperatifler Kanunu kapsamında belirtilen türden bir aidat alacağı değildir. Söz konusu aidat alacağı, davacı yanın da bildiği üzere ve davacının da taşınmazının içerinde yer aldığı Sitenin yönetimi ve site ortak masraflarının karşılanması için her bir taşınmaz malikinden tahsil site/apartman aidatı vasfındaki alacaklardandır.

Bu sebeple söz konusu alacak Borçlar Kanunu 147. Maddesi değil Borçlar Kanunun 146. Maddesinde bahsedilen 10 yıllık genel zamanaşımına tabidir. Bu bağlamda, ilgili aidat ödemesinin amacı ve kapsamı birlikte değerlendirildiğinde BK. Md 147/4 kapsamında bir alacak olmadığı bu sebeple 5 yıllık değil 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu belirterek" istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;

Dava, davacı kooperatif üyesinin davalı kooperatifin icra takibi başlattığı alacağın zamanaşımına uğradığı iddiasıyla açtığı menfi tespit davasının, ödeme sebebi ile istirdat davasına dönüşmesidir.

İstanbul 33. İcra Dairesi' nin...sayılı takip dosyası incelenmesinde; Davalı kooperatifin 03.01.2017 tarihinde davacı borçluya karşı 01.12.2007 ila 01.12.2017 tarihleri arasındaki dönemlere ilişkin 14.652,24 TL asıl ve faizleri ile birlikte kooperatif aidat alacağını talep ettiği, davacının davalıya yargılama devam ederken 04.06.2020 tarihinde fer' ileri ile toplam 23.065,09 TL (14.652,24TL takipte kesinleşen miktar, 1.333,35 TL tahsil harcı, 31,40 TL başvurma harcı, 2.197,84 TL vekalet ücreti, 4.185,91 TL toplam faiz, 34,35 TL masraf) ödeme yaptığı görülmektedir.

Davacının davalı kooperatife üye olduğu taraflar arasında çekişmesizdir.

Davacı 01.12.2007- 01.12.2011 yılları arasındaki dönem açısından zaman aşımının varlığını ileri sürmektedir. Bu döneme ilişkin alacak, 3.980,00 TL asıl alacak ve 5.007,34 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.927,34 TL'dir. Davacı icra dosyasında bu miktar üzerinden 1.339-TL vekalet ücreti, 666-TL tahsil harcı, 2.419-TL takip sonrası işleyen faiz ödediğini beyan etmiştir.

Mahkemece alacağın zamanaşımına uğradığı kabul edilerek davacının istirdat talebi kabul edilmiştir.

Kooperatif ile ortağı arasında parasal yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıklarda ve dönemsel edimlerde uygulanacak olan 818 sayılı BK'nın 126/4. maddesi hükmü gereğince zamanaşımı süresi 5 yıl olup, bu süre borcun muaccel olduğu tarihten başlar. Somut olayda icra takibine konu aidat alacağı üyenin parasal yükümlülükleri ile ilgili olup, 818 sayılı BK'nın 126/4. (TBK'nın 147/4.) maddesi uyarınca beş yıllık zaman aşımı süresine tâbidir.

Eldeki istirdat davasına konu icra takibinin tarihi 03.01.2017 olup, 01.12.2007- 01.12.2011 yılına kadarki döneme ait aidat ve işlemiş faize ilişkin alacağın 5 yıllık zamanaşımına uğramış olduğu gözetildiğinde davacı tarafından bu döneme ilişkin olarak ödenen 13.351,34 TL nin istirdatına karar verilmesi isabetli olmuştur.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, HMK 353/1.b.1 bendi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davalı tarafından yatırılan 229,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 198,60 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,

5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davalıya ilk derece mahkemesince iadesine,

6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,