İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/838 K.2024/678

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket tarafından 21.07.2018 başlangıç-21.07.2019 bitiş tarihli ... nolu İşyerim Paket Sigorta Poliçesi ile " ... Mah. ... Cad. ... Apt. DışKapı:... İç Kapı: ... Arnavutköy/İST" adresindeki işyerinin sigorta teminatı altına alındığı, sigortalı işyerinin 25.08.2018 tarihinde davalının maliki ve kullanımında olan "... Mah. ... Cad. ... Fabrikası No: ...

Aravutköy/İST" adresindeki işyerinde meydana gelen yangın sonucu hasar gördüğünü, yangın raporu ve yaptırılan ekspertiz incelemesi ile gerçekleşen olay sonucu sigortalının uğradığı bina, demirbaş ve elektronik cihaz hasar tutarının 15.791,00-TL olarak tespit edildiği, hasar bedelinin 30.10.2018 tarihinde müvekkili şirket tarafından sigortalısına ödendiği, dava konusu hasarın, davalının kullanımında olan ve mülkiyeti de kendisine ait işyerinde meydana gelen yangın olayı nedeni ile meydana geldiği, bu nedenle de davalı ...

Dış Tic.Ltd.Şti'nin kusur ve sorumluluğunun bulunduğu, hasar bedelini ödeyerek TTK.1472 gereği sigortalısının haklarına halef olan müvekkili şirket tarafından, ödenen hasar bedelinden sorumlu olan davalı aleyhine Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip başlatılmış takibe itiraz edilmesi nedeniyle itirazın iptaline, takibin devamına, kötüniyetli karşı tarafın %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Yangının çıkma sebebinin tam olarak neden kaynaklandığının belirlenemediği, bu sebeple müvekkili şirketin kusurundan bahsedilemeyeceğini, davacı ... şirketinin çıkartmış olduğu zarar maliyetinin neye göre belirlemiş olduğunun bilinmediğini, yapılmış olan onarım maliyetlerinin bilirkişi tarafından hesaplanması gerektiğini, müvekkili şirketin fabrika alanına taşkın yapı oluşturan şirketin litpa aydınlatma şirketi olduğunu, taşkın yapı oluşmamış olsaydı müvekkili şirkette çıkmış olan yangının litpa aydınlatma şirketine sıçramayacağını, fabrikalar arasında bitişik nizam olmayacağını,

bu sebeple müvekkil şirketin değil litpa aydınlatma şirketinin kusurunun bulunduğunu, ortada likit bir alacak olmadığını, davanın reddine, davacının kötüniyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece '' Dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporları icra dosyası, ekspertiz raporu, hasar dosyası, ödeme evrakları, sigorta poliçesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Davacı ... ile dava dışı sigortalısı ... Tic. Ltd. Şti arasında düzenlenen ...

Sigortası Poliçesi ile dava dışı sigortalının işyerinin teminat altına alındığı, 25/08/2018 tarihinde davalı tarafa ait iş yerinde başlayan yangın nedeniyle bitişik adresteki dava dışı sigortalının iş yerinde hasarın meydana geldiği, 28/08/2018 düzenleme tarihli yangın raporunda "yangının ağırlık merkezinin davalı şirkete ait iş yerinin üretim bölümü olduğunun müşahade edildiği, yangının bu bölümdeki otomatik şerit makinesinin altında bulunan elektrik panosundaki iletken kablolardaki elektrik enerjisinin her hangi bir nedenle ısı enerjisine dönüşmesiyle yangının meydana geldiği, etrafındaki ahşap malzemelere sirayet ederek yayıldığı,

yanan yerin bitişiğindeki iş yerine ait yapının dış cephe ve çatı kaplamasının kısmen yanmak, pvc cam çerçevesi kırılmak suretiyle hasar gördüğünün" tespit edildiği, davalı şirketin gerekli önlemleri almayarak yangının çıkmasında kusurlu olduğu, meydana gelen yangın nedeniyle hasar gören "çatı kaplaması, çatı olukları, çatı yağmur iniş boruları, çelik çatı makası onarımı, çelik çatı makası boyası, polikarbon çatı aydınlatması, elektrik tesisatı, mekanik tesisat, alüminyum panel duvar kaplaması,

duvar boyası, pvc pencere kasaları, pencere ısı cam işleri, bahçe kamerası, bahçe aydınlatma direği ve aksesuarlarının" yanan fabrikaya bitişik kısımlarında hasar oluştuğu ve onarım çalışmalarının yapıldığı, oluşan hasarların yangın raporu ile de tespit edildiği, yapılan onarımlara ilişkin inşaat bilirkişisi tarafından piyasa rayiç bedeline uygun olduğunun tespit edildiği, hasar bedelinin davacı ... tarafından dava dışı sigortalısına ödendiği ve yapılan ödeme uyarınca TTK 1472.

Maddesi kapsamında sigortalının haklarına halef olduğu, davalı şirketçe hasar bedelini ödemesi gerektiği anlaşılmıştır.25/11/2020 tarihli bilirkişi heyet ek raporunda yapılan hesaplamaya 900,00-TL temizlik ve kurtarma çalışması bedeli ile 270,00-TL personel yemek bedeli dahil edilmiş ise de, bu çalışmaların dava dışı sigortalının kendi işçilerine yaptırıldığı ve davalının sorumlu tutulacağı zarar tutarına dahil edilmemesi gerektiği anlaşılmış, raporda tespit edilen toplam zarar tutarı olan 18.304,85-TL'den bu bedel düşülerek davalının sorumlu tutulabileceği gerçek zarar tutarının 17.404,85-TL olduğu hesaplanmıştır.

06/11/2020 tarihli keşifte, keşif mahallinde hazır olan davalı şirket yetkilisi ... "yangındaki zararı ödedikleri" beyanında bulunmuş ise de, davalı tarafça ödemeye ilişkin bir delil sunulmadığından ödeme iddiasının ispat olunamadığı anlaşılmıştır.Davacı ... tarafından sigortalısına 30/10/2018 tarihinde 15.791,00-TL ödeme yapıldığı, dava konusu icra takibinde ödenen 15.791,00-TL asıl alacak ile 1.195,36-TL ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş yasal faizinin talep edildiği,

talep edilen asıl alacak tutarının mahkememizce tespit edilen zarar tutarı dahilinde kaldığından davalı taraftan talep edilebileceği, 30/10/2018 ödeme tarihinden 02/09/2019 takip tarihine kadar asıl alacağa işlemiş faiz tutarının [(15.791,00-TL asıl alacak x 307 gün x 9 yasal faiz oranı)/36500 = 1.195,36-TL] uygun olduğu anlaşılmakla, davacı tarafça borçlu davalı aleyhine başlatılan Gaziosmanşa ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın İİK'nın 67/1. maddesi uyarınca iptali ile, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, icra inkar tazminatı talebinin alacak likit olmadığından reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; ''Dava dışı sigortalı şirkette meydana gelen zarara, sigortalının haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkil şirketin fabrika alanını işgal ederek inşa ettiği taşkın yapı sebep olmuştur. Müvekkil şirket iyi niyetle hareket ederek müdahalenin men'i ve ecrimisil davası açmamıştır.

Ancak bilirkişi raporu ve Ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere sigortalı şirkette meydana gelen zarara yalnızca alevlerin teması neden olmuştur. Dolayısıyla hayatın olağan akışı içerisinde eğer binalar bitişik nizam şeklinde inşa edilmeseydi alev temasının dahi olmayacağı dolayısıyla yangının yalnızca müvekkil şirket ile sınırlı kalacağı kolaylıkla söylenebilir.

Haksız fiil sorumluluğundan bahsedilmek için haksız fiilin fiil, zarar, uygun illiyet bağı, kusur ve hukuka aykırılık unsurlarının eksiksiz olarak gerçekleşmesi gerekir. Rücu hakkının kullanılabilmesi için kusurun sigortacı tarafından kesin olarak ispat edilmesi gerekmektedir. Davacı tarafça dosyaya sunulan belgelerle müvekkilin kusuru ispat edilememiştir. Buna rağmen yerel mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi hukuka aykırıdır.

Bilirkişi somut veriler ile tarafsızca bilimsel tespitte bulunmalıdır. Bilirkişi heyetinin yetkisini aşarak dosyada bulunan mevcut delilleri değerlendirmesi kanuna aykırıdır. Kanuna aykırı olarak hazırlanan bilirkişi raporuna göre verilen yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep ediyoruz. Müvekkilin sigortalı fabrikada ortaya çıkan zararda kusuru olmamasına rağmen, olsa dahi somut verilerle desteklenmeyen bilirkişi raporuna göre zararın belirlenmesi hukuka aykırıdır.''

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde.

Dava; sigortacının, dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin, hasardan sorumlu olduğunu iddia ettiği davalıdan 6102 Sayılı TTK'nin 1472. maddesi uyarınca rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Rücu ve halefiyet, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 tarih E. 37, K. 9, R.G.

03/07/1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmıştır.

6102 sayılı TTK'nin "Halefiyet" başlığı altındaki 1472. maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir. Dosya kapsamında yer alan sigorta sözleşmesi ve ödeme belgesi dikkate alındığında, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.Gaziosmanpaşa ...

İcra Müdürlüğü ... esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde. Davacı alacaklı sigorta şirketi tarafından davalı aleyhine ödenen hasar bedeli alacağına ilişkin 15.791,00-TL asıl alacak ve 1.195,36-TL işlemiş faiz alacağı için başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından süresi içerisinde itiraz etmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı ile dava dışı sigortalı arasında tanzim edilen 21.07.2018 başlangıç-21.07.2019 bitiş tarihli ... nolu ... Sigorta Poliçesi ile " ... Mah. ... Cad. ... Apt. DışKapı:... İç Kapı: ...

Arnavutköy/İST" adresindeki işyerinin bina, dekorasyon, makine tesisat, emtia, demirbaş cihaz yönünden sigorta teminatı altına alındığı, yangın teminatının 3.000.000.,00TL olduğu, dava konusu hasara sebep olduğu iddia edilen davalının işyerinde çıkan yangının poliçe dönemi içinde 25.08.2018 tarihinde gerçekleştiği, davacının sigortalısına 30/10/2018 tarihinde 15.791,00TL ödeme yaptığı anlaşılmaktadır.

25.08.2018 tarihli İtfaiye Yangın Raporunda;"...zemin üzeri 2 katlı masa sandalye imalathanesi olarak faaliyet gösteren iş yerine ait güvenlik kameraları izlendiğinde ve üretim bölümünde yapılan inceleme sonucunda, yangının ağırlık merkezinin işyerinin üretim bölümü olduğunun müşahede edildiğinin, yangının bu bölümdeki otomatik şerit makinesinin altında bulunan elektrik panosunda iletken kablolardaki elektrik enerjisinin herhangi bir nedenle (gevşek bağlantı,aşırı yük,faz teması) ısı enerjisine dönüşmesiyle yangın başlangıcının meydana geldiğinin, etrafındaki ahşap malzemelere sirayeti ile gelişerek yayıldığının,

hasar toplamının 15791,061TL olduğu ” tespit edildiği görülmektedir. 26.10.2018 tarihli ekspertiz raporunda. "Hasarın, sigortalının bitişiğinde ... markası ile masa/sandalye üretimi yapan ... Dış Tic.Ltd.Şti'ne ait fabrikada 25.08.2018 günü saat 17:30 sıralarında üretim bölümündeki şerit makinesinin altında bulunan elektrik panosundaki kısa devreye bağlı olarak yangın çıktığı, etrafındaki ahşap malzemeye sirayetle gelişerek yayıldığı ve bu fabrikanın ağır şekilde yandığı,

sigortalının bu binaya cephesinden bakan bölümde alevlerin teması ve sıcaklık etkisi ile hasarlar meydana geldiğinin.."tespiti yapıldığı görülmektedir.Elektrik mühendisi bilirkişi ve sigorta uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen heyet raporuna göre;İşyerinde çıkan yangından dolayı davalının kendi can ve mal güvenliğini sağlamak için, Elektrik Tesisleri Genel Teknik Şartnamesinde belirtilen 24.23.2 maddesinde belirtilmiş olan 300 mA ve 30 mA Kaçak Akım Rölelerini kullanması gerektiği, kendisinin işyerini yangından korumak için almış olduğu önlemlerde yetersiz kaldığı,

EİT Yönetmeliğinde bulunan hükümler kapsamında hareket etmediği anlaşılmakta olduğundan yangının meydana gelmesinde kusurlu olduğu, davacı ... AŞ.’nin TTK 1472.

Maddesi gereğince sigortalısının haklarına halef olduğu, dosyada mübrez eksperiz raporu ve faturalar incelendiğinde, davacı ... şirketinin ekspertiz raporu ve fatura kapsamında davalı firmadan 15.791-TL talepte bulunduğu, davalının meydana gelen zarardan sorumlu bulunduğu, ekspertiz raporunda yer alan çatı, panel ve montaj hasarlarına ilişkin olarak birim maliyet fiyatlarının tespiti yönünden inşaat mühendisi bilirkişinin inceleme yapması hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu,

tespit edilmiştir.Mahkemece kök raporu hazırlayan heyete çatı, panel ve montaj hasarlarına ilişkin olarak birim maliyet fiyatlarının tespiti yönünden inceleme yapılmak üzere inşaat mühendisi bilirkişi eklenilerek mahallinde keşif yapılmasına karar verilmiş, yapılan keşif neticesinde İnşaat Mühendisi bilirkişi, Elektrik Mühendisi bilirkişi ve Sigorta uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen heyet raporuna göre.

Yapılan keşfin ve talep edilen tutarın makul olduğu, Cephe Duvar panel onarım, iç cephe elektrik aydınlatma, iç cephe boya ve tadilat bedellerinin keşfe yansıtılmadığının tespit edildiği, hazırlanan onarım keşfine, temizlik ve kurtarma çalışması ve fazla mesai yapan personelin yemek giderinin KDV’ si dahil edilmemiş olup diğer imalat kalemleri için %18 KDV hesaplanarak toplam yangın onarım bedeli, [15.691,06 TL + 2.613,79 KDV=], 18.304.85 TL olarak hesaplandığı, davalı ..., ...

Tic. Ltd. Şti.'ne ait Fabrikanın 25/08/2018 tarihinde, kendi binası içerisinde bulunan elektrik aksamında çıkan yangın sonuncu tamamen yandığı, davalının yangına neden olma koşullarını sağlamış olduğu, illiyet bağının bulunduğu, davalının yangının meydana gelmesinde kusurlu olduğu,

yangının şiddeti, uzun sürmesi ve fabrikanın tamamen yanmasıyla birlikte tam bitişik, sınırdaş, Davacı Sigortanın sigortalısı, ...‘ya ait Atölye binalarında çatı, duvar, aydınlatma, elektrik, tesisat gibi kalemlerde hasarların oluştuğu, yapılan keşif ve dosyaya sunulan yangın tutanağı, expertiz raporu ve faturalar birlikte değerlendirildiğinde oluşan hasar tutarının KDV dahil 18.304,85 TL olabileceği, tespit edilmiştir.

Somut olayda; davalıya ait fabrikada çıkan yangın nedeniyle yan tarafından bulunan sigortalı binanın, fabrikaya bakan cephesinin olduğu bölümde alevlerin teması ve sıcaklık etkisi ile hasar oluştuğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar mahkemece yangının çıkış sebebi ve kusur durumuna ilişkin bilirkişi raporları alınmış ise de; davalının, dava dışı sigortalının binasının taşkın yapı oluşturduğu, taşkın yapı oluşmamış olsaydı fabrikada çıkan yangının sigortalıya sıçramayacağı yönündeki iddiası değerlendirilmemiştir.

TBK'nın 52/1. maddesinde zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yüklümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakimin tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği düzelenmiştir.

Mahkemece davalının savunmasının değerlendirilmesi için gerekirse keşif yapılarak yangın uzmanı, fen bilirkişisi ve kök rapor sunan inşaat mühendisi ve elektrik mühendisi bilirkişiden oluşan heyetten rapor alınması, dava dışı sigortalının taşkın yapısının söz konusu olup olmadığı, taşkın yapı olmasa sigortalı binanın yine de yangından etkilenip etkilenmeyeceği hususunda rapor alınıp, dosya kapsamındaki tüm deliller ve raporlar değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/769 E. 2021/98 K. Sayılı ve 27/01/2021 karar tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nrn 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE, 3-Davalı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, 4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,