İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2023/2205 K.2024/13

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; müvekkil firma ile borçlu ... A.Ş arasında ticari ilişki olduğunu, müvekkil firmanın ticari ilişkiden kaynaklı alacağı için numaralı 04.11.2020 tarihli faturayı düzenlediği ve borçlu firmaya gönderildiğini, borçlu şirketin yasal süresi içinde itiraz etmediğini, borcunu da ödemediğini, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, bu sırada müvekkil firma Türkiye Sicil Gazetesi'nin 02.04.2021 tarihli yayını ile unvan değişikliği yaptığını ve ... Anonim Şirketi ünvanını aldığını, davalının haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz ettiğini belirterek davanın kabulü ile davalı borçlunun İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptaline, takibin devamına, davacı yararına alacağın %20'sinden az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; bir yıllık hak düşürücü sürenin dolmadığını, davanın esasa girilmeden reddi gerektiğini, davacının iyiniyet kurallarına uygun hareket etmediğini, davacı firmanın hiçbir yasal dayanağı olmaksızın düzenlediği 04.11.2020 tarihli faturayı müvekkil firmanın ... numaralı ve aynı gün içinde yani 04.11.2020 tarihli olarak birebir aynı tutar için İADE faturasını kesildiğini, davacı firmanın Ankara ....

Noterliği 23.11.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iade faturasını aldıklarını kabul ettiklerini, müvekkilinin söz konusu faturayı kabul etmediğinin açık olduğunu, davacının faturaya yasal süresi içinde itiraz edilmediği iddiasını da yersiz olduğunu, davacının iddiasının tamamen kötüniyetli olduğunu, davacının hukuki temeli olmayan bir fatura kestiğini, müvekkil firmanın faturayı iade ettiğini, buna rağmen icra takibi başlatıldığını, müvekkil firmanın haklı olarak bu takibe itiraz ettiğini belirterek haksız davanın öncelikle hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle usulden,

aksi durumda ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece "Davacının takip talebine dayanak faturaya istinaden, davalı tarafça fatura tarihi olan 04/11/2020 tarihinde iade faturası düzenlendiği, bu hususunda davacı tarafça davalıya noter kanalı ile gönderilen 23/11/2020 tarihli ihtar ile de sabit olduğu, noter ihtarında davacının anılan fatura ve 205,66 TL bedelli başka bir faturayı iade ederek borçlu olunmadığını davalıya ihtar etmiş olduğu,

ayrıca davacının davalı ile aralarında ticari ilişki olduğunu ve talep konusu faturanın ticari ilişkiden kaynaklanan alacağına istinaden kesildiği iddia edilmiş ise de, takip ve dava konusu faturanın dayanağını, yani pandemi döneminde çalışılmayan döneme ilişkin kira tutarlarını kiraya veren davalıya yansıtmasının delili yada buna ilişkin sözleşme bulunmadığı, ayrıca faturalara konu hizmetin verildiğine dair delilinin de bulunmadığı, dolayısı ile davalıdan alacaklı olduğunu ve davasını ispatlamayamadığı kanaatine varılmakla davacının davasının reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde.

Dava, ''pandemi dönemi çalışılmayan mart, nisan ve mayıs ayları kira bedeli yansıtması'' açıklaması ile düzenlenen faturadan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali ve inkar tazminatı istemine ilişkindir.Tarafların istinaf sebeplerinin incelenmesinden, taraflar arasındaki esasa ilişkin uyuşmazlığın çözümünden önce, davada HMK'nın 355. maddesi gereğince kamu düzeni nedeniyle re'sen dikkate alınması gereken usule ilişkin aykırılıkların mevcut olup olmadığının tespiti gereklidir.

Usule ilişkin aykırılıklar konusunda da öncelikli olarak ve mahkemece re'sen dikkate alınması gereken husus ise, mahkemenin görevli olup olmadığı sorunudur. Zira görev, kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden dikkate alınabileceği gibi, taraflarca da davanın her aşamasında ileri sürülebilir.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir.Somut olayda; taraflar arasında dvalının kiraya veren, davacının kiracı olduğu, ... ada ... parsel ... Çarşı... nolu BB'lerin 2 yıllığına kiralanmasına ilişkin 15/09/2017 tarihli kira sözleşmesi ve 31/10/20 tarihli kira sözleşmesinin feshi protokolü imzalanmıştır. Dava konusu alacak, kira ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Davada görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Bu itibarla mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işin esası incelenerek davanın esastan sonuçlandırılması hatalı olmuştur.Açıklanan nedenlerle mahkemece, sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek,

HMK'nın 114/1-c, 115/2. maddesi uyarınca davanın, mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğundan, usulden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esası hakkında hüküm tesis edilmesi hatalı olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin HMK 353/1.a.3 maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/572 E. 2023/510 K. Sayılı 13/06/2023 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.3 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

2-Dairemizin kararı doğrultusunda işlem yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE,3-Davalı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,5-Davalının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde,